(AP) — Tổng thống Donald Trump từng cam kết sẽ tổ chức một “bữa tiệc sinh nhật ngoạn mục kéo dài cả năm” nhân dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập Hoa Kỳ. Vào thứ Năm này, ông sẽ đến trung tâm nước Mỹ để chính thức khởi động chuỗi sự kiện yêu nước hướng đến cột mốc lịch sử năm sau.

Sự kiện diễn ra tại khu hội chợ bang Iowa ở Des Moines sẽ bao gồm các màn trình diễn đậm chất Mỹ, những tiết mục âm nhạc và màn bắn pháo hoa hoành tráng kết thúc buổi tối — theo lời Đại sứ Hoa Kỳ Monica Crowley, người được Trump chỉ định làm đầu mối liên lạc với tổ chức America250.

Ban tổ chức kỳ vọng chuỗi sự kiện sẽ góp phần hàn gắn nước Mỹ đang chia rẽ, thu hẹp khác biệt đảng phái — một nhiệm vụ khổng lồ trong bối cảnh chính trị phân cực sâu sắc. Sự kiện hôm thứ Năm diễn ra khi Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát đang thúc đẩy thông qua gói cắt giảm thuế và chi tiêu đầy tham vọng, vốn là trọng tâm trong chương trình nghị sự lập pháp của Trump, nhưng vấp phải sự phản đối toàn diện từ phe Dân chủ. Các cuộc khảo sát cũng cho thấy đa số người dân Mỹ hiện không hài lòng với hiệu suất làm việc của Tổng thống đương nhiệm.

Crowley cho biết việc chọn Iowa để khai mạc là điều “hợp lý” nhờ vị trí địa lý trung tâm và mối quan hệ gắn bó giữa Trump với tiểu bang này — nơi ông đều giành chiến thắng trong ba kỳ bầu cử toàn quốc gần nhất. Bà nhấn mạnh vị trí địa lý giữa lòng nước Mỹ cũng mang ý nghĩa biểu tượng cho nỗ lực đoàn kết toàn dân nhân dịp đại lễ.

“Chúng ta đã chứng kiến quá nhiều chia rẽ, quá nhiều cực đoan trong nhiều thập kỷ qua — đặc biệt là vài năm gần đây. Vì thế, khả năng tập hợp người dân để cùng kỷ niệm 250 năm ngày sinh nước Mỹ, cùng chia sẻ các giá trị chung và khơi dậy lòng tự hào công dân ngay từ trung tâm đất nước là điều vô cùng quan trọng,” bà nói.

Một cuộc thăm dò gần đây của Gallup cho thấy mức chênh lệch quan điểm yêu nước giữa hai đảng lớn nhất trong hơn 20 năm: chỉ khoảng một phần ba cử tri Dân chủ cho biết họ tự hào là người Mỹ, so với gần 90% cử tri Cộng hòa.

Theo khảo sát của AP-NORC hồi tháng 6, khoảng 40% người trưởng thành ủng hộ cách Trump điều hành công việc, trong khi khoảng 60% không hài lòng. Cuộc khảo sát này cũng cho thấy đa số người Mỹ cho rằng cuộc diễu binh quân sự vào tháng 6 tại Washington — do Trump phê duyệt nhân dịp kỷ niệm 250 năm thành lập Lục quân Hoa Kỳ và cũng trùng với sinh nhật lần thứ 79 của ông — là “sự lãng phí ngân sách nhà nước.”

Crowley cũng nhắc đến sự chia rẽ chính trị và tư tưởng từng khiến nước Mỹ “rạn nứt” trước lễ kỷ niệm lớn gần nhất — đó là năm 1976, sau chiến tranh Việt Nam và bê bối Watergate dẫn đến việc Tổng thống Richard Nixon từ chức.

“Thời điểm đó đã đóng vai trò then chốt trong việc đoàn kết quốc gia và tiến về phía trước. Tôi rất hy vọng chuỗi sự kiện kéo dài suốt năm nay cũng sẽ mang lại hiệu quả tương tự trong thời điểm hiện tại,” bà chia sẻ.

Lễ mừng 250 năm “là điều mà tôi tin rằng tất cả người dân Mỹ đều có thể cùng nhau kỷ niệm, để tôn vinh lịch sử, hiện tại và tương lai của đất nước,” bà Crowley nói thêm.

Ngày 4/7/1776, Quốc hội Lục địa đã chính thức thông qua Tuyên ngôn Độc lập, đánh dấu việc 13 thuộc địa tuyên bố ly khai khỏi Anh Quốc.

“Chúng ta sẽ có một lễ kỷ niệm thật lớn, rất lớn — 250 năm,” Trump từng nói về dịp này trong bài phát biểu nhân Ngày Tưởng niệm tại nghĩa trang Arlington. “Theo một cách nào đó, tôi lại thấy mừng vì đã không phục vụ nhiệm kỳ hai trước đó, vì nếu vậy tôi đã không phải là tổng thống trong dịp trọng đại này.”

Video ông Trump – khi còn là ứng viên – đề xuất tổ chức “Hội chợ Tiểu bang Hoa Kỳ Vĩ đại” tại Iowa vào tháng 5/2023 đã được chia sẻ rầm rộ trở lại sau khi ông tái đắc cử tháng 11 năm ngoái. Thống đốc Iowa Kim Reynolds, một đảng viên Cộng hòa, cũng đã gửi thư cho Tòa Bạch Ốc bày tỏ sẵn sàng đăng cai tổ chức và khẳng định “Iowa ủng hộ hết mình” cho sự kiện, theo một bản thảo thư mà AP có được.

Dù vậy, hội chợ cao điểm sẽ được tổ chức vào năm sau tại National Mall ở Washington D.C., theo một quan chức Tòa Bạch Ốc giấu tên. Tuy nhiên, Trump vẫn giữ lời hứa với Iowa bằng buổi lễ khai mạc tại tiểu bang có vị trí đầu tiên trong lịch trình bầu cử sơ bộ toàn quốc.

(AP) – Tổng thống Donald Trump vừa tìm thấy một đối thủ chính trị mới: ứng viên Thị trưởng New York thuộc đảng Dân chủ – Zohran Mamdani.

Trong những ngày qua, ông Trump đã liên tục gia tăng công kích đối với chính trị gia 33 tuổi, người tự nhận là “xã hội chủ nghĩa dân chủ.” Tổng thống đe dọa sẽ bắt giữ Mamdani, trục xuất ông khỏi Hoa Kỳ, và thậm chí sẽ “tiếp quản” thành phố lớn nhất nước nếu Mamdani thắng cử vào tháng 11.

“Với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, tôi sẽ không để tên Cộng sản điên loạn này phá hủy New York. Hãy yên tâm, tôi nắm hết các đòn bẩy quyền lực,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng thứ Tư. “Tôi sẽ cứu New York và khiến thành phố này ‘nóng’ và ‘tuyệt vời’ trở lại, giống như tôi đã làm với nước Mỹ thân yêu!”

Chiến thắng bất ngờ của Mamdani trước cựu Thống đốc Andrew Cuomo đã trở thành “mồi ngon” để đảng Cộng hòa khắc họa toàn bộ đảng Dân chủ là cực đoan và xa rời nguyện vọng cử tri – nhất là khi mùa bầu cử tại New Jersey, Virginia và cuộc bầu cử giữa kỳ năm sau đang đến gần. Từ sau chiến thắng của Mamdani, phe Cộng hòa đã không ngừng lôi lại những phát ngôn và lập trường gây tranh cãi của ông, gán cho ông là “cộng sản”, “bài Do Thái” và tìm cách liên hệ ông với các lãnh đạo Dân chủ khác.

Những chỉ trích nhắm vào Mamdani không chỉ tập trung vào chính sách tranh cử mà còn bao gồm các đòn công kích phân biệt chủng tộc, bài Hồi giáo trắng trợn.

Nếu đắc cử, Mamdani sẽ trở thành thị trưởng thiên tả nhất trong lịch sử hiện đại của New York. Ông tranh cử với chương trình hành động như: mở cửa hàng thực phẩm do thành phố điều hành, miễn phí xe buýt, đóng băng giá thuê nhà ổn định và tăng thuế bất động sản đối với các khu phố “giàu có và da trắng.”

Dù đã hạ giọng trong chiến dịch, Mamdani từng gọi Sở Cảnh sát New York là “kỳ thị chủng tộc, kỳ thị LGBTQ và là mối đe dọa lớn đối với an toàn công cộng” trong bài đăng mạng xã hội năm 2020, đồng thời kêu gọi xóa bỏ toàn bộ hệ thống nhà tù.

Ông cũng bị chỉ trích dữ dội từ cả hai đảng vì lập trường ủng hộ Palestine – từng gọi chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza là “diệt chủng,” từ chối lên án khẩu hiệu “toàn cầu hóa intifada” (mà nhiều người Do Thái xem là lời kêu gọi bạo lực), và không công nhận quyền tồn tại của Israel như một quốc gia Do Thái.

Sự trỗi dậy của Mamdani đang gây chia rẽ nội bộ đảng Dân chủ quốc gia – từ giới lãnh đạo, nhà tài trợ đến chiến lược gia. Trong khi các tiến bộ ca ngợi ông như biểu tượng tương lai của đảng – sát cánh với Thượng nghị sĩ Bernie Sanders hay Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez – thì phe ôn hòa lại xem ông như trở ngại lớn trong nỗ lực mở rộng sức hút của đảng với cử tri trung dung.

Trump đe dọa quốc tịch của Mamdani
Hôm thứ Ba, trong chuyến thăm trung tâm giam giữ người di dân ở vùng đầm lầy Florida, Trump tung ra hàng loạt lời đe dọa mạnh nhất:

“Nếu Mamdani cản trở ICE bắt người ở New York, thì chúng ta sẽ phải bắt ông ta thôi,” Trump nói. “Chúng ta không cần cộng sản ở đất nước này. Nhưng nếu đã có một tên, tôi sẽ theo dõi sát sao thay mặt quốc gia.”

Ông cũng phát tán cáo buộc sai sự thật rằng Mamdani đang sống bất hợp pháp ở Mỹ.

“Nhiều người đang nói ông ta ở đây bất hợp pháp. Chúng tôi sẽ điều tra mọi thứ,” Trump tuyên bố.

Mamdani – sinh ra tại Uganda trong một gia đình gốc Ấn Độ, sang Mỹ từ năm 7 tuổi – đã trở thành công dân Mỹ sau khi tốt nghiệp đại học. Nếu thắng cử, ông sẽ là thị trưởng gốc Ấn và Hồi giáo đầu tiên trong lịch sử thành phố.

Phát biểu với báo giới hôm thứ Tư, Mamdani cho biết Trump đang dùng ông làm “bình phong” để đánh lạc hướng dư luận khỏi dự luật cắt giảm thuế và chi tiêu quy mô lớn của đảng Cộng hòa đang được Quốc hội thảo luận.

“Donald Trump nói tôi nên bị bắt, bị trục xuất, bị tước quốc tịch. Ông ta nói thế vì ông ta muốn đánh lạc hướng khỏi điều tôi đang đấu tranh,” Mamdani nói. “Tôi đấu tranh cho những người lao động mà chính ông ấy từng hứa sẽ bảo vệ. Nhưng thay vì thực hiện lời hứa, ông ta chọn cách chia rẽ, phản bội giai cấp lao động.”

Phe bảo thủ chuyển mũi nhọn sang Mamdani
Trước khi Mamdani thắng cử, Trump và đảng Cộng hòa gặp khó trong việc tìm một “đối thủ tiêu biểu” để công kích. Ông từng nhắm vào Tổng thống Joe Biden, rồi quay sang các dân biểu cấp tiến khác như Jasmine Crockett ở Texas.

Từ sau khi Mamdani đánh bại Cuomo, giới chính khách và truyền thông bảo thủ chuyển toàn bộ hỏa lực về phía ông.

Hôm thứ Tư, các dân biểu Cộng hòa chỉ trích Dân biểu Hakeem Jeffries – lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện – vì lên tiếng bênh vực Mamdani.

“Lãnh đạo Jeffries vừa quỳ gối trước tên cộng sản Mamdani,” Ủy ban Quốc hội Cộng hòa tuyên bố trong email gửi giới truyền thông. “Chương trình hành động cực đoan này chính là tương lai của đảng Dân chủ – và cử tri nên thấy sợ.”

Các đòn tấn công đã được lên kế hoạch từ trước. Trước cuộc bầu cử sơ bộ, nghị viên Cộng hòa Vickie Paladino đã kêu gọi trục xuất Mamdani. Sau khi Mamdani tuyên bố chiến thắng, Dân biểu Cộng hòa Randy Fine viết trên X: “Nếu Mamdani nắm quyền, trường học New York sẽ dạy luật Sharia thay vì Hiến pháp Hoa Kỳ.”

Dân biểu Brandon Gill (Texas) đăng video Mamdani ăn bằng tay với bình luận: “Người văn minh ở Mỹ không ăn như thế. Nếu không chấp nhận văn hóa phương Tây, thì hãy quay về thế giới thứ ba.”

Dân biểu Andy Ogles (Tennessee) thì gọi Mamdani là “thằng muhammad nhỏ” và gửi thư lên Bộ Tư pháp đề nghị điều tra khả năng tước quốc tịch của ông.

Một thực tập sinh 21 tuổi đang làm việc tại văn phòng Quốc hội đã bị bắn tử vong tối thứ Hai tại thủ đô Washington, sau khi một nhóm tay súng nổ súng vào đám đông, theo thông tin từ giới chức.

Nạn nhân, Eric Tarpinian-Jachym, không phải là mục tiêu của vụ tấn công, Sở Cảnh sát Đô thị Washington cho biết. Những kẻ nổ súng đã bước xuống từ một chiếc xe tại ngã tư đường 7 và đường M NW vào khoảng 10:28 tối và bất ngờ xả súng vào một nhóm người.

Ngoài Tarpinian-Jachym, còn có một phụ nữ và một thiếu niên 16 tuổi cũng bị trúng đạn nhưng may mắn sống sót, cảnh sát cho biết trong thông cáo báo chí.

Khi lực lượng cấp cứu đến hiện trường, Tarpinian-Jachym đã trong tình trạng bất tỉnh và qua đời sau đó tại bệnh viện vào ngày thứ Ba.

Dân biểu Ron Estes (Cộng hòa – bang Kansas), người mà Tarpinian-Jachym làm thực tập sinh, cho biết ông và phu nhân Susan vô cùng đau buồn và gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình nạn nhân.

Theo văn phòng của ông Estes, Tarpinian-Jachym là sinh viên năm cuối tại Đại học Massachusetts ở Amherst, chuyên ngành tài chính và phụ ngành khoa học chính trị.

“Tôi sẽ luôn nhớ đến tấm lòng tử tế và nụ cười rạng rỡ của Eric mỗi khi chào đón bất kỳ ai bước vào văn phòng của chúng tôi,” ông Estes viết trong tuyên bố.

“Chúng tôi biết ơn Eric vì sự phục vụ của em dành cho Địa hạt 4 của Kansas và cho đất nước,” ông nói. “Xin hãy cùng Susan và tôi cầu nguyện cho gia đình em và tôn trọng sự riêng tư của họ trong thời khắc đau thương này.”

Sở cảnh sát cho biết chiếc xe mà hung thủ sử dụng đã được tìm thấy, nhưng chưa có ai bị bắt giữ. Theo điều tra ban đầu, nhiều nghi phạm đã nổ súng vào nhóm người tại hiện trường.

Giới chức đang treo mức thưởng lên đến 25.000 USD cho bất kỳ ai cung cấp thông tin dẫn đến việc bắt giữ và truy tố những kẻ chịu trách nhiệm trong vụ án mạng này — mức thưởng tiêu chuẩn được áp dụng cho mỗi vụ giết người xảy ra trong địa phận thủ đô.

Nguồn nbc news