(AP) — Thượng viện Hoa Kỳ đang bước vào một phiên họp xuyên đêm Chủ nhật, với các nghị sĩ Cộng hòa cố gắng thúc đẩy “dự luật lớn” của Tổng thống Donald Trump — gồm cắt giảm thuế và chi tiêu — giữa làn sóng phản đối ngày càng gia tăng từ đảng Dân chủ, và thậm chí một số cảnh báo từ chính Trump về việc cắt giảm quá sâu.

Kết quả của phiên làm việc cuối tuần này vẫn đầy bất định, khi các lãnh đạo Cộng hòa chạy đua với thời hạn Quốc khánh 4/7 mà Trump đưa ra để thông qua dự luật. Họ vừa đủ số phiếu để vượt qua một bước thủ tục quan trọng vào hôm trước, nhờ vào các cuộc gọi cá nhân từ Trump và chuyến thăm bất ngờ của Phó Tổng thống JD Vance.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – North Carolina) bất ngờ tuyên bố không tái tranh cử sau khi bị Trump chỉ trích vì phản đối dự luật do cắt giảm sâu vào chương trình Medicaid. Theo một báo cáo mới của Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), nếu dự luật trở thành luật, sẽ có thêm 11,8 triệu người Mỹ không còn bảo hiểm y tế vào năm 2034, và ngân sách liên bang sẽ tăng thêm gần 3.300 tỷ USD trong 10 năm.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Cộng hòa và nhóm bảo thủ tại Hạ viện lại muốn cắt giảm nhiều hơn, đặc biệt trong lĩnh vực y tế — khiến Trump phải lên tiếng cảnh báo:

“Đừng làm quá đà!” – ông viết trên mạng xã hội. “NHỚ LẤY, các ông vẫn phải tái đắc cử đấy!”

Dự luật 4.000 tỷ USD với nhiều thay đổi lớn
Dự luật tại Thượng viện bao gồm:

• 4.000 tỷ USD cắt giảm thuế, trong đó duy trì các mức thuế đã được thông qua năm 2017 và thêm các đề xuất mới của Trump, như miễn thuế tiền tip.

• Cắt giảm 1.200 tỷ USD, chủ yếu từ Medicaid và tem phiếu thực phẩm (SNAP), thông qua yêu cầu bắt buộc đi làm và siết chặt điều kiện đăng ký.

• Rút lại hàng tỷ USD ưu đãi năng lượng tái tạo, khiến phe Dân chủ lo ngại ngành năng lượng gió và mặt trời có thể bị tê liệt.

• Bổ sung 350 tỷ USD cho an ninh biên giới và quốc gia, bao gồm trục xuất di dân, một phần được tài trợ qua phí mới đánh vào người nhập cư.

Nếu được thông qua, dự luật sẽ quay lại Hạ viện. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã cảnh báo các nghị sĩ chuẩn bị trở lại Washington trong tuần này để bỏ phiếu.

Phe Dân chủ quyết chiến cả đêm
Không có đủ số phiếu để chặn dự luật, đảng Dân chủ – hiện là phe thiểu số – đang tận dụng mọi công cụ để trì hoãn và kéo dài tiến trình:

Buộc phải đọc toàn văn dự luật 940 trang, mất khoảng 16 tiếng.

Sau đó, tranh luận liên tục tại sàn Thượng viện, với nhiều bài phát biểu chỉ trích dự luật.

“Vô trách nhiệm và liều lĩnh,” – Thượng nghị sĩ Gary Peters (Michigan) nói.
“Một món quà cho giới tỷ phú,” – Thượng nghị sĩ Bernie Sanders (Vermont) chỉ trích.

Thượng nghị sĩ Patty Murray, lãnh đạo Dân chủ tại Ủy ban Ngân sách, đặc biệt lên án cách đảng Cộng hòa định nghĩa các khoản miễn thuế cũ là ‘chính sách hiện hành’ để tránh bị tính vào mức tăng thâm hụt ngân sách:

“Trong suốt 33 năm tại Thượng viện, tôi chưa từng thấy chuyện gì như thế này xảy ra,” bà nói.
“Kiểu toán học ảo này không lừa được người dân đang chật vật chi tiêu hằng ngày. Về nhà thử nói với cử tri của các ông đi: ‘Phải cắt bảo hiểm y tế, phải đóng cửa bệnh viện, phải cắt tem phiếu thực phẩm – vì nợ công quá lớn.’”

Bernie Sanders cũng lên án đảng Cộng hòa vì đang “lấy thức ăn ra khỏi miệng trẻ em đói, để trao ưu đãi thuế cho Jeff Bezos và các tỷ phú khác”.

Lãnh đạo Cộng hòa vẫn quyết tâm
Bất chấp phản ứng dữ dội và các trở ngại, phe Cộng hòa vẫn kiên quyết thúc đẩy dự luật:

“Chúng tôi sẽ thông qua ‘Dự luật lớn, đẹp’,” – Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Nam Carolina), Chủ tịch Ủy ban Ngân sách tuyên bố.

Nhưng với tỷ lệ 53–47 tại Thượng viện, họ chỉ có thể mất tối đa 3 phiếu trong nội bộ. Và tại Hạ viện cũng vậy, nếu tất cả đều tham gia bỏ phiếu.

Trump tiếp tục gây áp lực. Ông từng cảnh báo sẽ vận động chống lại Tillis, vì lo ngại rằng cắt giảm Medicaid sẽ khiến hàng loạt người dân North Carolina mất bảo hiểm.

Tối Chủ nhật, Tillis có bài phát biểu mạnh mẽ, cho rằng cách tiếp cận hiện tại là phản bội lời hứa của Trump không cắt bảo hiểm y tế cho người dân:

“Chúng ta có thể làm cho đúng nếu chịu dành thời gian,” ông nhấn mạnh. “Nhưng cho đến khi đó, tôi vẫn sẽ phản đối.”

Thủ tục đặc biệt: Đảng Dân chủ không thể chặn dự luật, chỉ có thể kéo dài thời gian

Dự luật đang được xúc tiến thông qua cơ chế điều chỉnh ngân sách (budget reconciliation) – một thủ tục đặc biệt cho phép Thượng viện thông qua luật chỉ với đa số tối thiểu 51 phiếu, thay vì cần 60 phiếu để vượt qua sự phản đối như thông thường.

Điều này đồng nghĩa với việc đảng Dân chủ không thể dùng thủ thuật filibuster để ngăn chặn hoàn toàn dự luật. Thay vào đó, họ chỉ có thể làm chậm tiến trình bằng cách tận dụng các quy định thủ tục để kéo dài tranh luận, buộc đọc toàn văn luật và phát biểu không ngừng nhằm gây áp lực dư luận và chính trị.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – North Carolina) ngày Chủ nhật thông báo sẽ không tái tranh cử, chỉ một ngày sau khi ông khiến cựu Tổng thống Donald Trump nổi giận vì phản đối dự luật nội địa quy mô lớn của đảng Cộng hòa tại Thượng viện.

Quyết định bất ngờ này mở ra một ghế trống tại North Carolina — một bang chiến địa vốn đã được dự đoán là mặt trận bầu cử khốc liệt trong kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2026.

Trong tuyên bố dài, Tillis thừa nhận ông không mấy hào hứng với việc theo đuổi nhiệm kỳ thứ ba kéo dài sáu năm tại Thượng viện:

“Như nhiều đồng nghiệp đã nhận thấy và đôi khi còn đùa về điều đó, tôi không thật sự phấn khích khi nghĩ đến việc tranh cử thêm một nhiệm kỳ,” ông nói. “Giữa việc tiếp tục sáu năm nữa trong vở kịch chính trị và bế tắc đảng phái ở Washington, hoặc dành thời gian cho người vợ tôi yêu – Susan, hai con, ba đứa cháu nội ngoại xinh đẹp và gia đình mở rộng của chúng tôi – thì đây không phải là một lựa chọn khó khăn. Tôi sẽ không tái tranh cử.”

Một ngày trước đó, Tillis đã bỏ phiếu chống lại việc thúc đẩy dự luật chính sách nội địa đồ sộ của đảng Cộng hòa – điều khiến Trump tấn công ông trên mạng xã hội và đe dọa sẽ ủng hộ ứng viên khác trong vòng sơ bộ.

“Thom Tillis đang mắc SAI LẦM LỚN đối với nước Mỹ và người dân tuyệt vời của North Carolina!” – Trump viết trên Truth Social tối thứ Bảy.

Trong tuyên bố của mình, Tillis so sánh bản thân với hai cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Joe Manchin (West Virginia) và Kyrsten Sinema (Arizona) – những người rời đảng và trở thành độc lập, dù không nêu đích danh:

“Đảng Dân chủ gần đây đã mất đi hai nhà lập pháp can đảm, những người đã đấu tranh để Thượng viện trở thành nơi làm luật hiệu quả hơn. Họ đã đạt được nhiều thành quả, nhưng lại bị gạt ra bên lề vì từ chối tuân theo chỉ đạo đảng phái và không xóa bỏ thủ tục filibuster chỉ để đạt lợi ích chính trị trước mắt.”
“Điều đó phản ánh mức độ đạo đức giả lớn nhất trong chính trị Mỹ: khi người khác có tư duy độc lập, người ta vỗ tay; nhưng khi người phe mình dám nghĩ khác, thì lại bị chê bai, xa lánh, thậm chí là kỷ luật.”

Tillis cũng được cho là đã cảnh báo riêng với các đồng nghiệp rằng kế hoạch cắt giảm Medicaid trong dự luật “Big, Beautiful Bill” có thể khiến đảng Cộng hòa chịu tổn thất chính trị.

Giờ đây, đảng Cộng hòa phải gấp rút tìm người thay thế để giữ vững chiếc ghế này trong một cuộc đua mà đảng Dân chủ xem là mục tiêu hàng đầu.

Một nguồn tin thân cận với gia đình Trump cho biết Lara Trump – con dâu của cựu tổng thống và cựu Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa – đang “cân nhắc nghiêm túc” việc tham gia tranh cử.

Khi được hỏi về khả năng Lara sẽ ra tranh cử, nguồn tin cho biết: “Gần như chắc chắn hết mức có thể.”

Một ứng viên tiềm năng khác là Dân biểu Richard Hudson (Cộng hòa – North Carolina), người gắn bó chặt chẽ với Trump. Tuy nhiên, vai trò hiện tại của Hudson là chủ tịch ủy ban vận động tranh cử của Hạ viện Cộng hòa, điều có thể khiến ông gặp khó khăn nếu muốn chuyển sang Thượng viện.

Dân biểu Pat Harrigan và Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa Mike Whatley (nguyên chủ tịch Đảng Cộng hòa North Carolina) cũng đang được nhắc tên như các ứng viên tiềm năng.

Chủ tịch Ủy ban Thượng viện Quốc gia Đảng Cộng hòa, Thượng nghị sĩ Tim Scott, tỏ ra tự tin đảng vẫn sẽ giữ được ghế này:

“Tổng thống Trump đã ba lần thắng North Carolina, và tiểu bang này đã có hai thượng nghị sĩ Cộng hòa hơn một thập kỷ qua. Chuỗi đó sẽ tiếp tục vào năm 2026 khi cử tri North Carolina bầu ra một lãnh đạo bảo thủ, cam kết thúc đẩy chương trình nghị sự vì cơ hội, thịnh vượng và an ninh.”

Trong khi đó, đảng Dân chủ càng lạc quan hơn với cơ hội lật đổ chiếc ghế Cộng hòa trong năm tới, khi họ nỗ lực làm suy yếu thế đa số 53-47 của đảng đối lập tại Thượng viện.

“Quyết định không tái tranh cử của Thom Tillis là cú giáng nữa vào triển vọng của đảng Cộng hòa, khi họ đối mặt với phản ứng dữ dội từ cử tri giữa kỳ,” phát ngôn viên Ủy ban Vận động Thượng viện Dân chủ, Maeve Coyle, tuyên bố. “Ngay cả Tillis cũng thừa nhận kế hoạch của đảng Cộng hòa cắt giảm Medicaid và tăng chi phí cho các gia đình là một chất độc chính trị – và năm 2026, đảng Dân chủ sẽ giành lại ghế Thượng viện North Carolina.”

Phía Dân chủ hy vọng sẽ thuyết phục cựu Thống đốc Roy Cooper ra tranh cử. Hiện tại, cuộc đua đã có cựu Dân biểu Wiley Nickel, một người Dân chủ khác, chính thức tham gia.

“Dù Trump chọn ai làm ứng viên MAGA ở North Carolina, tôi chính là người Dân chủ sẵn sàng đối đầu và giành chiến thắng,” Nickel tuyên bố hôm Chủ nhật. “Tôi từng lật đổ một ghế khó, và chúng tôi sẽ làm lại lần nữa.”

Nguồn nbc news

Cơ sở giam giữ người nhập cư tại vùng đầm lầy Everglades của Florida đang đối mặt với biểu tình và kiện tụng

Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ tham dự lễ khánh thành chính thức vào thứ Ba tới của một trung tâm giam giữ người nhập cư gây tranh cãi ở vùng đầm lầy Everglades, Florida — nơi mà các lãnh đạo tiểu bang đã đặt biệt danh là “Alcatraz Cá Sấu”.

Theo Palm Beach Post, dữ liệu từ Cục Hàng không Liên bang (FAA) cho thấy Trump sẽ có mặt ở Nam Florida cho sự kiện này. Hai quan chức Tòa Bạch Ốc và một viên chức tại Florida am hiểu kế hoạch di chuyển xác nhận với NBC News rằng Trump “nhiều khả năng” sẽ tham dự.

Cơ sở giam giữ được đặt tại một đường băng ít sử dụng ở hạt Miami-Dade, vốn đã bị chính quyền Thống đốc Ron DeSantis trưng dụng thông qua quyền khẩn cấp để xây dựng nơi tạm giữ người nhập cư không có giấy tờ. DeSantis ban hành sắc lệnh khẩn cấp về nhập cư vào đầu năm 2023 và đã nhiều lần gia hạn kể từ đó. Sắc lệnh trao cho ông quyền đáng kể để thực hiện các hành động như trưng dụng đất đai. Một số lãnh đạo địa phương tại Miami-Dade đã phản đối việc chiếm dụng này để xây trại giam giữa vùng đầm lầy Everglades.

Cơ sở này được xây dựng trong thời gian rất ngắn — khoảng một tuần — dưới sự chỉ đạo của Tổng chưởng lý bang James Uthmeier, cựu Chánh văn phòng của DeSantis và là cố vấn chính trị thân cận của ông.

Các tổ chức môi trường đã đệ đơn kiện vào thứ Sáu, lập luận rằng kế hoạch này có thể gây tác động tàn phá đến hệ sinh thái Everglades.

“Khu vực này có hơn 96% là đất ngập nước, nằm cạnh Khu Bảo tồn Quốc gia Big Cypress, là môi trường sống của báo Florida — một loài đang nguy cấp — và nhiều loài biểu tượng khác,” bà Eve Samples, Giám đốc tổ chức Friends of the Florida Everglades, phát biểu. “Kế hoạch này không chỉ tàn nhẫn, mà còn đe dọa hệ sinh thái Everglades — nơi mà cả tiểu bang và liên bang đã tiêu tốn hàng tỷ đô để bảo vệ.”

Hàng trăm người cũng đã tham gia biểu tình vào thứ Bảy nhằm phản đối việc xây dựng trại giam, dự kiến có sức chứa tới 5.000 giường giam giữ.

“Alcatraz Cá Sấu” hiện đang được quảng bá như ví dụ nổi bật nhất trong nỗ lực của Florida nhằm trở thành tiểu bang tích cực nhất trong việc thực hiện chính sách nhập cư cứng rắn theo đường lối của Trump.

Cơ sở này được ước tính tiêu tốn 450 triệu USD mỗi năm và đã được Bộ An ninh Nội địa phê duyệt, với khả năng sẽ hoàn trả một phần chi phí vận hành cho tiểu bang.

Cơ sở giam giữ này đã thu hút sự chú ý lớn trên toàn quốc, trở thành bàn đạp truyền thông và chính trị cho cả Uthmeier và DeSantis, người đã đưa Fox News tham quan cơ sở hôm thứ Sáu.

Ngoài sự chú ý của truyền thông quốc gia, quyên góp chính trị cũng tăng mạnh cho cả Uthmeier và Đảng Cộng hòa Florida, vốn đã bắt đầu bán hàng lưu niệm gắn mác “Alcatraz Cá Sấu”, theo NBC News.

Phần lớn số tiền được chuyển đến Quỹ Bill & Melinda Gates

Nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett vừa thông báo sẽ quyên góp số cổ phiếu trị giá 6 tỷ USD của công ty Berkshire Hathaway cho 5 tổ chức từ thiện, nâng tổng số tài sản ông đã hiến tặng từ năm 2006 đến nay lên khoảng 60 tỷ USD (tính theo giá trị tại thời điểm chuyển giao).

Buffett cho biết vào tối thứ Sáu rằng số cổ phiếu sẽ được chuyển vào thứ Hai. Berkshire Hathaway là tập đoàn sở hữu Geico, Dairy Queen và nhiều doanh nghiệp khác. Buffett sẽ tặng gần 12,4 triệu cổ phiếu loại B của công ty. Đây là loại cổ phiếu có giá thấp hơn và dễ tiếp cận hơn so với cổ phiếu loại A của Berkshire; vào cuối phiên giao dịch thứ Sáu, mỗi cổ phiếu loại B có giá 485,68 USD.

Phần lớn số cổ phiếu – 9,4 triệu – sẽ được chuyển cho Quỹ tín thác Bill & Melinda Gates Foundation Trust. Quỹ Susan Thompson Buffett sẽ nhận 943.384 cổ phiếu. Ba quỹ còn lại – Sherwood Foundation, Howard G. Buffett Foundation và NoVo Foundation – mỗi quỹ sẽ nhận 660.366 cổ phiếu.

Một năm trước, Buffett từng gây chú ý khi tuyên bố rằng ông sẽ ngừng quyên góp cho Quỹ Gates sau khi qua đời, và để cho ba người con tự quyết định cách phân chia phần còn lại của tài sản ông.

Trong 12 tháng qua, cổ phiếu loại B của Berkshire Hathaway đã tăng 19,1%, vượt qua mức tăng 14,1% của thị trường chứng khoán Mỹ nói chung (bao gồm cổ tức). Buffett nổi tiếng trên Phố Wall với chiến lược đầu tư thận trọng: mua cổ phiếu giá hời và tránh rủi ro khi thị trường bị thổi phồng. Chính chiến lược “săn hàng giá rẻ” đó đã giúp ông tích lũy khối tài sản trị giá khoảng 145 tỷ USD – hầu hết dưới dạng cổ phiếu Berkshire.

“Không có gì phi thường xảy ra tại Berkshire; một hành trình dài, những quyết định đơn giản và hợp lý, thuận lợi từ nền kinh tế Mỹ, cùng với hiệu ứng lãi kép đã tạo nên khối tài sản hiện tại của tôi,” Buffett phát biểu. “Di chúc của tôi quy định rằng khoảng 99,5% tài sản sẽ được sử dụng cho mục đích từ thiện.”

Tối Chủ nhật, cựu Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng hoan nghênh việc Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) tuyên bố sẽ không tái tranh cử vào năm tới.

“Tin tuyệt vời!” – Trump viết trên mạng xã hội Truth Social vào tối Chủ nhật.

Thông báo rút lui của ông Tillis được đưa ra một cách đột ngột trong bối cảnh ông đang có căng thẳng kéo dài với Trump liên quan đến việc phản đối dự luật cắt giảm thuế và chi tiêu khổng lồ do đảng Cộng hòa đề xuất. Ông là một trong hai Thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu phản đối việc đưa dự luật ra tranh luận tại Thượng viện vào tối thứ Bảy.

Tillis lên tiếng chỉ trích các điều khoản cắt giảm Medicaid trong dự luật của Thượng viện, cho rằng sẽ khiến tiểu bang Bắc Carolina thiệt hại hơn 30 tỷ USD. Ông cho biết mình ủng hộ phiên bản của Hạ viện, vốn có những điều khoản về Medicaid khác biệt hơn.

Quan điểm này đã khiến Trump nổi giận. Cựu tổng thống tuyên bố sẽ hậu thuẫn cho một ứng viên khác ra tranh cử sơ bộ nhằm thay thế Tillis trong cuộc bầu cử Thượng viện.

“Nhiều người đã lên tiếng muốn tranh cử chống lại ‘Thượng nghị sĩ Thom’ Tillis,” Trump viết. “Tôi sẽ gặp họ trong vài tuần tới để tìm ra ai là người có thể đại diện đúng đắn cho người dân tuyệt vời của Bắc Carolina, và – quan trọng hơn cả – cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.”

Cũng trong ngày Chủ nhật, Trump tiếp tục công kích Tillis, gọi ông là một người “chỉ biết nói và than phiền, chứ không làm được việc.”

Trong tuyên bố về việc nghỉ hưu, ông Tillis cho biết mình không còn cảm thấy hứng thú với việc tiếp tục tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, và chia sẻ rằng ông đang mong muốn có được sự tự do chính trị mới.

“Như nhiều đồng nghiệp của tôi đã nhận thấy trong năm qua – và đôi khi còn đùa về điều đó – tôi không thực sự hào hứng với việc tái tranh cử,” ông nói. “Tôi phải chọn giữa việc dành thêm sáu năm nữa để vật lộn trong sân khấu chính trị đầy chia rẽ ở Washington, hoặc dành thời gian đó cho người vợ yêu dấu Susan, hai con, ba cháu nội ngoại xinh đẹp và gia đình thân yêu ở quê nhà.”

“Đây không phải là lựa chọn khó khăn, và tôi sẽ không tái tranh cử,” ông khẳng định. “Tôi mong chờ được tự do bày tỏ quan điểm của mình một cách trung thực và tiếp tục đại diện cho người dân Bắc Carolina một cách tốt nhất có thể.”

The Hill