Cali Today News – Sáng Chủ Nhật đẹp trời, và chỉ cần mặc chiếc áo sơ mi tay dài là đủ để người dân miền Bắc California tận hưởng được sự hạnh phúc của thời tiết, đồng thời sung sướng chỉ bằng việc ngồi chung bàn ăn với bạn bè để tán ngẫu.
Đúng vậy, sáng hôm nay tại nhà hàng Cao Nguyên trên đại lộ King, chúng tôi có một buổi gặp gỡ các nhà truyền thông, báo chí và các nhà hoạt động cộng đồng. Đặc biệt có sự hiện diện của đạo diễn Thanh Tâm đến từ Canada, cô sẽ trình bày tiến trình xây dựng một cuốn phim tài liệu sau cuộc chiến Việt Nam với tựa đề:
“Từ Tro Tàn Chiến Tranh”
Thưa quý vị, sau năm 1995 khi Hoa Kỳ dỡ bỏ lệnh cấm vận Việt Nam, cũng kể từ đó chính quyền Hà Nội sản xuất ra Nghị quyết 36 nhằm làm lung lạc niềm tin của giới trẻ hải ngoại về chính nghĩa của Việt Nam Cộng Hòa. Đồng thời, họ đã tung ra những thông tin sai lệch trầm trọng về cuộc chiến Việt Nam, nhằm có lợi cho phe chiến thắng, v.v…
Biết bao trăn trở khi thế hệ trẻ hiện nay ở hải ngoại — qua sách báo ngoại quốc và lời kể lại của ông cha — nghe về những nỗi khổ của trại cải tạo, kinh tế mới, rừng thiêng nước độc, nơi các trại lao động khổ sai, những hành trình vượt biên, vượt biển đầy chết chóc và tù tội, rồi đến các trại tỵ nạn ở các nước Đông Nam Á, v.v…
Qua phần trình bày của đạo diễn Thanh Tâm, chúng tôi đã đồng cảm, vì trong câu chuyện đó, thấy được thân phận chính mình. Do đó, để thực hiện được một cuốn phim tài liệu như một minh chứng lịch sử sau này, cần phải có tài chính ngoài tấm lòng và tâm huyết. Chúng tôi đã thành lập một Ban vận động tài chánh sơ khởi tại Bắc California, gồm:
Trưởng ban tổ chức tiệc gây quỹ: Thầy Sáu Hồ Quang Nhật
Phó trưởng ban: Nhà báo Huỳnh Lương Thiện
Tổng thư ký: Lê Văn Hải
Soạn thảo chương trình: Nhân sĩ Cao Hồng và nhà hoạt động Nguyễn Trung Cao
Truyền thông báo chí: Nguyễn X. Nam, Nguyễn Ngọc Mùi, nhà báo Vũ Nhân của SBTN.
Không để lịch sử bị viết bởi bên chiến thắng! Chúng tôi mong rằng những trăn trở chính đáng này sẽ tác động đến quý vị — những nạn nhân và nhân chứng sau cuộc chiến — góp phần tinh thần lẫn vật chất để những thước phim tài liệu này được truyền đến thế hệ mai sau.
CALITODAY (10/5/2025): Hôm nay Thứ Bảy 10/5, các quan chức kinh tế hàng đầu của Hoa Kỳ do Bộ trưởng Tài chánh Scott Bessent cầm đầu và Trung Quốc do Phó Thủ tướng He Lifeng cầm đầu đã kết thúc ngày họp đầu tiên tại Geneva Thụy Sĩ vào tối thứ Bảy không mấy kết quả! Hai phái đoàn chuẩn bị cho ngày đàm phán thứ nhì có nhiều rủi ro cao vào ngày mai Chủ Nhật 11/5, có thể quyết định số phận của nền kinh tế toàn cầu vốn đã bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại do Donald Trump khởi xướng.
Không bên nào cung cấp thông tin ngay lập tức về diễn biến của các cuộc đàm phán hôm nay. Đây là cuộc họp đầu tiên kể từ khi ông Trump tăng thuế đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc lên 145% và Trung Quốc trả đũa bằng mức thuế 125% đối với hàng hóa của Hoa Kỳ. Hành động trả đũa này đã cắt đứt hiệu quả hoạt động thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đồng thời làm gia tăng khả năng suy thoái kinh tế toàn cầu.
He Lifeng, phó thủ tướng phụ trách chính sách kinh tế, đang dẫn đầu các nhà đàm phán Trung Quốc họp với phái đoàn Hoa Kỳ tại Geneve Thụy Sĩ ngày Thứ Bảy 09/5/2025 do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dẫn đầu.
Mặc dù rủi ro của các cuộc họp là rất lớn, nhưng kỳ vọng về một bước đột phá dẫn đến việc giảm thuế quan có ý nghĩa lại rất thấp. Phải mất nhiều tuần Trung Quốc và Hoa Kỳ mới đồng ý đàm phán, và nhiều nhà phân tích dự đoán các cuộc thảo luận vào cuối tuần này sẽ xoay quanh việc xác định mong muốn của mỗi bên và cách thức đàm phán có thể tiến triển như thế nào vì Trung Quốc không nhân nhượng trong khi Donald Trump đang thất bại phại xuống nước xin tự giảm thuế 145% xuống còn 80%.
Tuy nhiên, thực tế là Bắc Kinh và Washington cuối cùng cũng đàm phán đã làm dấy lên hy vọng rằng căng thẳng giữa họ có thể được xoa dịu và thuế quan cuối cùng có thể được hạ xuống. Tác động của các khoản thuế đã lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu, định hướng lại chuỗi cung ứng và khiến các doanh nghiệp chuyển thêm chi phí cho người tiêu dùng.
Các cuộc đàm phán sẽ được các nhà kinh tế và nhà đầu tư theo dõi chặt chẽ, những người lo ngại rằng một cuộc chiến kinh tế giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ dẫn đến tăng trưởng chậm hơn và giá cả tăng cao trên toàn thế giới. Các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp phụ thuộc vào hàng nhập khẩu của Trung Quốc, cũng đang trong tình trạng báo động cao về các cuộc đàm phán khi họ vật lộn với cách đối phó với các loại thuế mới và sự không chắc chắn về việc liệu chúng có được duy trì hay không.
“Cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều có lợi ích kinh tế và tài chính mạnh mẽ trong việc hạ nhiệt căng thẳng thương mại, nhưng một sự hòa hoãn lâu dài khó có thể xảy ra”, Eswar Prasad, cựu giám đốc bộ phận Trung Quốc của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cho biết.
“Tuy nhiên,” ông nói thêm, “điều này cho thấy sự tiến triển đáng kể khi hai bên ít nhất đang khởi xướng các cuộc đàm phán cấp cao, mang lại hy vọng rằng họ sẽ kiềm chế lời lẽ và rút lui khỏi các hành động thù địch công khai hơn nữa về thương mại và các khía cạnh khác trong mối quan hệ kinh tế của họ.”
Các nhà đàm phán của chính quyền Trump đang được dẫn đầu bởi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, một cựu quản lý quỹ đầu cơ, người đã nói rằng mức thuế quan hiện tại là không bền vững. Ông sẽ tham gia cùng Jamieson Greer, đại diện thương mại Hoa Kỳ, người đã giúp thiết kế chương trình nghị sự thương mại nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, bao gồm thỏa thuận “Giai đoạn 1” với Trung Quốc. Cố vấn thương mại diều hâu của ông Trump, Peter Navarro, đã không có lịch trình tham gia các cuộc đàm phán.
He Lifeng, phó thủ tướng Trung Quốc phụ trách chính sách kinh tế, đang dẫn đầu các cuộc đàm phán thay mặt cho Bắc Kinh. Chính phủ Trung Quốc không cho biết danh sách những ai khác đi cùng ông He Lifeng tại các cuộc họp và liệu Vương Tiểu Hồng là Bộ trưởng Công an Trung Quốc, người chỉ đạo ủy ban kiểm soát ma túy của nước này, có tham dự hay không. Sự tham gia của ông Vương Tiểu Hồng sẽ là dấu hiệu cho thấy hai bên có thể thảo luận về mối lo ngại của ông Trump về vai trò của Trung Quốc trong việc giúp fentanyl chảy vào Hoa Kỳ.
Cuộc chiến thương mại đã bắt đầu gây thiệt hại cho các nền kinh tế lớn nhất thế giới. Vào thứ Sáu 09/5, Trung Quốc báo cáo rằng xuất khẩu của nước này sang Hoa Kỳ trong tháng 4 đã giảm 21% so với cùng kỳ năm trước. Một số công ty lớn nhất của Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng họ sẽ phải tăng giá để đối phó với thuế quan, đi ngược lại lời hứa “chấm dứt” lạm phát của ông Trump. Một công ty sản xuất bình điện cho các loại xe hơi của Hoa Kỳ vừa tuyên bố sẽ đóng cửa vì các nguyên liệu làm bình điện nhập từ Trung Quốc nay không còn và không có nơi nào trên thế giới có nguồn thay thế!
Vào thứ Sáu 09/5, sau khi Tập Cận Bình giữ lập trường không nao núng, thì Donald Trump đã ra hiệu rằng ông sẵn sàng chuẩn bị bắt đầu giảm thuế quan từ 145% xuống còn mức thuế 80% đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc có vẻ phù hợp. Sau đó trong ngày, khi đề cập đến các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc, ông Trump nói, “Chúng ta phải đạt được một thỏa thuận lớn cho nước Mỹ”. Ông nói thêm rằng ông sẽ không thất vọng nếu không đạt được thỏa thuận ngay lập tức, lập luận rằng không kinh doanh cũng là một thỏa thuận tốt cho Hoa Kỳ.
Trump cũng nhắc lại rằng ông đã đề xuất giảm thuế quan đối với Trung Quốc xuống 80%, đồng thời nói thêm rằng, “Chúng ta sẽ xem điều đó diễn ra như thế nào”.
Chính quyền Trump đã cáo buộc Trung Quốc trợ cấp không công bằng cho các ngành kinh tế chủ chốt của họ và tràn ngập thế giới bằng hàng hóa giá rẻ. Hoa Kỳ cũng đã gây sức ép buộc Trung Quốc phải thực hiện các bước quyết liệt hơn để hạn chế xuất khẩu tiền chất của fentanyl, một loại thuốc đã giết chết hàng triệu người Mỹ.
Trung Quốc đã kiên định tuyên bố rằng họ không có ý định nhượng bộ thương mại để đáp trả thuế quan của ông Trump. Các quan chức đã nhấn mạnh rằng quốc gia này đã đồng ý tham gia các cuộc đàm phán theo yêu cầu của Hoa Kỳ chứ không phải là nhu cầu của Trung Quốc. Bộ Thương mại Trung Quốc nói rằng họ có nhiều hàng hóa nếu Hoa Kỳ không mua thì họ bán cho các thị trường khác trên khắp thế giới; trong khi Hoa Kỳ không thể sản xuất được vì không có nguyên liệu mà Trung Quốc là nơi độc quyền!
“Cuộc chiến thuế quan này do phía Hoa Kỳ phát động”, Liu Pengyu, người phát ngôn của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho biết trong tuần này. “Nếu Hoa Kỳ thực sự muốn có một giải pháp đàm phán, họ nên ngừng đe dọa và gây sức ép, và tham gia các cuộc đàm phán với Trung Quốc trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi”.
Trump nay đề nghị giàm mức thuế quan xuống còn 80%, nhưng Trung Quốc vẫn chưa thấy thỏa đáng. Trung Quốc muốn giảm thuế xuống còn khoảng 20%, mức thuế đã áp dụng vào đầu tháng 4 trước khi ông Trump công bố mức thuế 34% đối với hàng hóa từ Trung Quốc và sau đó là hành động trả đũa lẫn nhau, Wu Xinbo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Fudan ở Thượng Hải cho biết.
“Nếu chúng ta có thể giảm xuống mức đó, thì tôi nghĩ đó sẽ là một bước tiến lớn hướng tới các cuộc đàm phán mang tính xây dựng hơn”, ông Wu cho biết.
Ông cho biết Trung Quốc đã chuẩn bị thảo luận về fentanyl như một vấn đề riêng biệt, đồng thời nói thêm rằng Trung Quốc đã đề nghị ngồi lại với chính quyền Trump vào tháng 2 sau khi ông Trump lần đầu tiên công bố kế hoạch áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, với lý do là dòng fentanyl bất hợp pháp chảy vào Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ và Trung Quốc đang họp gần trụ sở của Tổ chức Thương mại Thế giới, nơi đã chỉ trích gay gắt các cuộc chiến thuế quan của ông Trump. Nhóm này đã dự báo rằng việc tiếp tục chia rẽ nền kinh tế toàn cầu thành các “khối đối thủ” có thể cắt giảm tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu gần 7% trong thời gian dài, đặc biệt gây tổn hại đến các quốc gia nghèo nhất thế giới. Người phát ngôn của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO (World Trade Organization) cho biết họ hoan nghênh các cuộc đàm phán như một bước tiến tới việc hạ nhiệt căng thẳng.
Giải pháp thay thế — một thế giới mà Hoa Kỳ và Trung Quốc không còn tham gia vào hoạt động thương mại — có thể gây tổn hại về mặt kinh tế và bất ổn. Người tiêu dùng Mỹ, những người đã phụ thuộc vào hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, có thể sớm phải đối mặt với tình trạng các kệ hàng trong cửa hàng khan hiếm và giá cao đối với các sản phẩm còn lại.
Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia cho biết hôm thứ Sáu 09/5 rằng lưu lượng hàng hóa nhập khẩu tại Hoa Kỳ dự kiến sẽ giảm trong năm nay lần đầu tiên kể từ năm 2023, khi các vấn đề về chuỗi cung ứng vẫn dai dẳng và cho rằng nguyên nhân là do thuế quan của Donald Trump.
Jonathan Gold, phó chủ tịch phụ trách chính sách chuỗi cung ứng và hải quan của liên đoàn bán lẻ cho biết: “Chúng tôi đang bắt đầu thấy tác động thực sự của thuế quan của Tổng thống Trump đối với chuỗi cung ứng”. “Cuối cùng, các mức thuế quan này sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng dưới hình thức giá cao hơn và ít hàng hóa có sẵn trên các kệ hàng trong cửa hàng hơn”.
Chính quyền Trump đã chạy đua để đạt được các thỏa thuận thương mại với 17 đối tác thương mại lớn khác sau quyết định tạm dừng áp dụng thuế quan “có đi có lại” mà Donald Trump đã công bố vào tháng 4. Vào thứ Sáu 09/5, Trump đã ca ngợi một thỏa thuận sơ bộ với Anh như bằng chứng cho thấy chiến lược thuế quan của ông đang có hiệu quả.
Các nhà kinh tế đã được khích lệ bởi những dấu hiệu cho thấy Tòa Bạch Ốc dường như đã sẵn sàng cắt giảm thuế quan vì chính sách áp thuế của Donald Trump là “gậy ông đập lưng ông”!
“Việc vội vã chứng minh tiến triển trong các ‘thỏa thuận’ cho thấy sự tuyệt vọng ngày càng tăng trong chính quyền Trump muốn dỡ bỏ thuế quan trước khi chúng ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP và lạm phát”, Paul Ashworth, nhà kinh tế trưởng Bắc Mỹ của Capital Economics, đã viết trong một lưu ý gửi cho khách hàng. “Với sự sụt giảm trong số lượng tàu container đến từ Trung Quốc làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt sắp xảy ra ở Hoa Kỳ, áp lực đang gia tăng đối với chính quyền Trump nhằm giảm bớt sự gia tăng thuế quan đó”.
Capital Economics ước tính rằng nếu Hoa Kỳ hạ thuế quan đối với Trung Quốc xuống 54%, thì tổng mức thuế quan có hiệu lực đối với hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ sẽ giảm từ 23% xuống còn 15%. Điều đó sẽ đưa dự báo tăng trưởng và lạm phát của họ trở lại phù hợp với ước tính từ đầu năm nay dựa trên các cam kết trong chiến dịch tranh cử của ông Trump.
Vẫn chưa rõ liệu ông Trump có chấp nhận mức thuế quan 54% hay không.
Vào thứ Sáu, Trump đã gợi ý rằng ông đã chuẩn bị hạ thuế quan xuống 80% khi ông trao cho Bộ trưởng Thương mại Scott Bessent thẩm quyền để thực hiện một thỏa thuận với phái đoàn Trung Quốc.
“Thuế quan 80% đối với Trung Quốc có vẻ đúng! Tùy thuộc vào Scott B.”, ông Trump đã viết trên Truth Social, nền tảng truyền thông xã hội của ông.
Sau đó trong ngày, thư ký báo chí của ông, Karoline Leavitt, cho biết con số 80% đó không phải là một đề nghị chính thức mà thay vào đó là “một con số mà tổng thống đưa ra”. Bà nói thêm rằng ông Trump sẽ không hạ thuế quan đối với Trung Quốc trừ khi Bắc Kinh cũng giảm thuế.
Nhưng một nhóm ngày càng đông đảo những người ủng hộ đã âm thầm bày tỏ sự không hài lòng với cách Trump xử lý thuế quan, bao gồm cả lời đe dọa gần đây nhất của ông đối với các bộ phim do nước ngoài sản xuất.
Họ ngày càng không thoải mái với cuộc nói chuyện về thuế quan và biến động thị trường, và họ nhìn thấu sự xoay chuyển đến từ chính quyền trong những ngày gần đây.
Việc Trump tập trung vào việc áp dụng thuế quan đối với phim ảnh trong tuần này đã khiến những người Cộng hòa có lý do để cảm thấy bàng hoàng hơn nữa.
“Nó đang đi vào thục tế ngớ ngẩn”, một chiến lược gia của Đảng Cộng hòa nói với The Hill. “Điều này sẽ tiếp tục gây đau lòng cho những người Mỹ đã bỏ phiếu cho Donald Trump chứ không phải với những người Dân chủ vì họ lo lắng về chi phí sinh hoạt”.
Một cựu trợ lý của Trump từng làm việc cho chiến dịch tranh cử năm 2020 của ông cho biết cuộc thảo luận về thuế quan “không được nhiều cử tri ủng hộ Trump” nay khẳng định không ủng hộ.
“Họ không bỏ phiếu cho ông ấy để làm rung chuyển thị trường và đưa ra những lập luận yếu ớt về phim ảnh”, cựu trợ lý này cho biết. “Họ bỏ phiếu cho ông ấy vì họ muốn làm lại nền kinh tế nhiệm kỳ đầu tiên của Trump”.
Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Cộng hòa không thực sự chia rẽ với Trump về các động thái gần đây của ông về thuế quan, ngay cả khi lòng tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đã bày tỏ sự không chắc chắn sâu sắc.
Một cuộc thăm dò của Washington Post/ABC News/Ipsos công bố vào cuối tháng 4 cho thấy 64% người Mỹ được thăm dò không chấp thuận kế hoạch tăng thuế nhập khẩu của Trump trong khi chỉ có 34% chấp thuận mà thôi.
Cuộc thăm dò kết luận rằng vấn đề này là một trong những vấn đề ít được ưa chuộng nhất của Trump trong nhiệm kỳ tổng thống thứ nhì của ông cho đến nay.
Do sự bất mãn của công chúng, bắt đầu có sự bất đồng giữa tổng thống và những người ủng hộ ông khi cuộc thảo luận về thuế quan kéo dài và khi thị trường phản ứng với sự hỗn loạn xung quanh vấn đề này.
Và đó có lẽ không phải là điều Trump muốn ngay bây giờ, khi ông tìm cách cắt giảm thuế quan đối với Trung Quốc xuống còn 80% và khi các cuộc đàm phán thương mại bắt đầu ở Thụy Sĩ vào thứ Bảy.
Chiến lược gia kỳ cựu của GOP Kevin Madden cho biết trong khi hầu hết những người Cộng hòa — đặc biệt là cơ sở MAGA — vẫn ủng hộ những nỗ lực của tổng thống xung quanh thuế quan, “vẫn có những nhóm phản kháng … và ngày càng có nhiều nhận thức về tác động tiêu cực của cuộc chiến thuế quan trong nước ở các tiểu bang và quận hạt.”
Một cựu trợ lý khác của Trump đã không nói bóng gió, nói rằng không bao giờ có bất kỳ nội dung thực sự nào đằng sau các đề xuất và không có chỉ thị thực sự nào về cách tiến hành một vấn đề phức tạp như vậy.
Mặc dù ít người muốn đối đầu trực tiếp với Trump về vấn đề này, một số đảng viên Cộng hòa dự đoán Trump sẽ phải chịu áp lực ngày càng tăng khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm sau đang đến gần. Các nhà lập pháp GOP càng tiến gần đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thì họ càng lo lắng.
Và một số đảng viên Cộng hòa đã lo sợ rằng Hạ viện đang gặp nguy hiểm vì số ghế cách biệt với đảng Dân chủ là quá ít ỏi. Nếu cử tri bất mãn với chính sách thuế quan và trục xuất của Trump như hiện nay sẽ gây thất bại cho các ứng cử viên Cộng Hòa và đưa đảng Dân chủ vào chiếm Hạ Viện Hoa Kỳ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 sắp tới.
Mặc dù vẫn còn thời gian và các nhà lập pháp vẫn chưa cảm thấy sức nóng, họ cho biết Trump có nguy cơ mất đi sự ủng hộ do vấn đề thuế quan này.
“Nếu ông ấy không nhanh chóng tìm ra giải pháp, mọi chuyện sẽ không có kết thúc tốt đẹp”, cựu trợ lý đầu tiên của Trump cho biết. Trong khi đó, trên các nền tảng xã hội, Donald Trump đang quảng cáo cho loại đồng hồ đeo tay mang nhãn hiệu Trump được đích thân Trump cho là đặc biệt chất lượng. Ngưới ta cho rằng đồng hồ nầy vừa được sản xuất tại Trung Quốc, cũng như các chiếc nón ghi rõ Trump 2028 chuẩn bị cho Trump ra nhiệm kỳ thứ 3 cũng đã được sản xuất từ Trung Quốc!
Chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã đệ đơn khẩn cấp lên Tòa án Tối cao vào thứ Năm, yêu cầu cho phép chấm dứt chương trình tạm trú nhân đạo (humanitarian parole) dành cho hàng trăm nghìn người nhập cư đến từ bốn quốc gia, khiến họ có nguy cơ bị trục xuất.
Đơn kiến nghị yêu cầu Tòa án Tối cao hủy bỏ lệnh của tòa cấp dưới vốn đang duy trì tình trạng hợp pháp tạm thời cho hơn 500.000 người đến từ Cuba, Haiti, Nicaragua và Venezuela.
Chính quyền Đảng Cộng hòa lập luận rằng quyết định của tòa cấp dưới đã can thiệp sai trái vào thẩm quyền của Bộ An ninh Nội địa (DHS).
“Tòa án quận đã vô hiệu hóa một trong những quyết định chính sách nhập cư quan trọng nhất của chính quyền,” Tổng Biện lý John Sauer viết trong đơn.
Lệnh cấm từ Thẩm phán Liên bang Indira Talwani tại Boston đã ngăn chặn nỗ lực chấm dứt sớm tư cách pháp lý tạm thời của nhóm di dân này. Quyết định của bà được đưa ra vào giữa tháng Tư, ngay trước thời điểm giấy phép của họ hết hạn, điều có thể dẫn đến việc họ bị trục xuất.
Thẩm phán Indira Talwani, được bổ nhiệm bởi Tổng thống Barack Obama, đã phán quyết rằng việc chấm dứt chương trình tạm trú nhân đạo của chính quyền Trump dựa trên một cách hiểu sai luật. Bà nhận định rằng nếu chương trình bị hủy bỏ, những người tham gia sẽ phải chọn giữa rời khỏi nước Mỹ hoặc ở lại với nguy cơ mất hết tất cả. Đây là lý do chính khiến bà ngăn chặn chính phủ kết thúc sớm chương trình.
Bộ Tư pháp đã đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao sau khi tòa phúc thẩm từ chối hủy bỏ lệnh của thẩm phán Talwani.
Tổng Biện lý Sauer phản bác rằng thẩm phán đã áp dụng sai luật, đặc biệt là khi cho rằng việc thu hồi quyền tạm trú phải được thực hiện theo từng trường hợp cá nhân. Ông lập luận rằng việc kết thúc chương trình sớm cho phép chính phủ liên bang trục xuất người nước ngoài nhanh hơn, phù hợp với mục tiêu chính sách nhập cư của chính quyền Trump.
Vụ việc này là một trong hàng loạt đơn khẩn cấp mà chính quyền Trump đã đệ trình lên Tòa án Tối cao, phần lớn liên quan đến chính sách nhập cư. Tuần trước, chính phủ cũng yêu cầu tòa chấm dứt quyền bảo vệ tạm thời đối với 350.000 người Venezuela, và hiện vẫn đang tranh tụng về việc trục xuất nhanh những người bị nghi là thành viên băng đảng đến một nhà tù ở El Salvador theo một đạo luật thời chiến từ thế kỷ 18 gọi là Đạo luật Người nước ngoài thù địch (Alien Enemies Act).
Trump từng cam kết trong chiến dịch tranh cử sẽ trục xuất hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp. Chính quyền ông cũng tìm cách dỡ bỏ các chính sách của Tổng thống Joe Biden — thuộc Đảng Dân chủ — vốn tạo điều kiện cho người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Mỹ, thường trong vòng hai năm kèm theo quyền lao động.
Biden đã sử dụng quyền tạm trú nhân đạo nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào khác, dựa trên một thẩm quyền đặc biệt của tổng thống có hiệu lực từ năm 1952. Hơn 500.000 người Cuba, Haiti, Nicaragua và Venezuela đã đến Mỹ kể từ cuối năm 2022 với sự bảo trợ tài chính từ người thân, được cấp phép ở lại hai năm và có quyền làm việc.
Các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cho rằng động thái của chính quyền Trump là “chưa từng có tiền lệ” và vi phạm quy trình ban hành quy định của liên bang.
Một nam sinh lớp 10 tại trường trung học Bay High School, bang Ohio, đã qua đời sau khi bị chấn thương trong một trận đấu bóng vợt (lacrosse), theo thông báo từ trường nơi em theo học.
Dylan Veselic gặp chấn thương khi đang thi đấu cho trường Bay High School, nằm tại thành phố Bay Village, trong trận đấu với đội Olmsted Falls vào ngày thứ Ba. Nhà trường không công bố cụ thể loại chấn thương mà Veselic gặp phải, nhưng em đã được đưa đi phẫu thuật vào tối hôm đó và qua đời vào sáng thứ Năm, theo xác nhận của một quan chức học khu với đài ABC News.
“Với trái tim nặng trĩu, gia đình Veselic chia sẻ tin buồn rằng Dylan đã ra đi do chấn thương gặp phải trong trận đấu bóng vợt,” trường cho biết trong một thông báo trên trang web chính thức.
Hiệu trưởng Jason Martin chia sẻ: “Dylan là một chàng trai được nhiều người yêu mến và kính trọng, em đã chạm đến trái tim của rất nhiều người bằng sự tử tế, phẩm chất và tinh thần của mình. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình em trong khoảng thời gian không thể tưởng tượng nổi này. Tất cả suy nghĩ và lời cầu nguyện của chúng tôi đều hướng về họ, hy vọng họ sẽ tìm được sự an ủi từ tình yêu và sự ủng hộ của cộng đồng.”
“Chúng tôi cũng vô cùng biết ơn các cộng đồng lân cận vì sự cảm thông và hỗ trợ mà họ đã gửi tới. Những lời chia sẻ từ giáo viên, huấn luyện viên, đồng đội và bạn học của Dylan trong suốt cả ngày hôm nay là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về tác động tích cực mà em để lại cho mọi người xung quanh, và dấu ấn không phai mờ mà em đã khắc sâu trong lòng chúng tôi,” ông Martin nói thêm.
Ông Matt Spellman, giám đốc thể thao của hệ thống trường Bay Village, cho biết đội bóng và ban huấn luyện rất cảm kích trước sự ủng hộ từ các đội bóng và cộng đồng xung quanh.
“Dylan là một học sinh tuyệt vời, luôn nở nụ cười trên môi và cổ vũ đồng đội. Em là người tử tế, chăm chỉ và tận tụy, luôn thể hiện tinh thần lãnh đạo, sự đồng cảm và thái độ tích cực cả trên sân lẫn trong lớp học. Tinh thần nhiệt huyết, quyết tâm và sự sẵn sàng giúp đỡ người khác đã biến Dylan thành một tấm gương cho bạn bè cùng trang lứa,” ông Spellman chia sẻ.
Trường học cũng đã đăng tải hình ảnh về các hoạt động tưởng niệm Dylan diễn ra quanh khuôn viên trường, bao gồm một tảng đá được sơn số áo của em và những tấm biển do các học sinh nhỏ tuổi tạo ra để tưởng nhớ em.
Một nhóm người Nam Phi da trắng sẽ đến Washington, D.C. vào thứ Hai trên một chuyến bay do Bộ Ngoại giao Mỹ thuê, nhằm tái định cư tại Hoa Kỳ với tư cách là người tị nạn, theo một nguồn tin am hiểu thông tin này chia sẻ với NBC News.
Việc tái định cư của nhóm người này diễn ra dù Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp tạm ngừng chương trình tiếp nhận người tị nạn của Bộ Ngoại giao ngay trong ngày đầu nhiệm kỳ thứ hai.
Theo The New York Times, nhóm này là những người Nam Phi da trắng đầu tiên đến Mỹ theo diện tị nạn, và lịch trình đến của họ đã được tiết lộ hôm thứ Sáu.
Vào ngày 20 tháng 1, ông Trump ký sắc lệnh tuyên bố rằng Mỹ “không đủ khả năng tiếp nhận một số lượng lớn người di cư, đặc biệt là người tị nạn, mà không ảnh hưởng đến nguồn lực dành cho người dân Mỹ, đồng thời đảm bảo an toàn và khả năng hội nhập thích hợp cho người tị nạn.”
Tuy nhiên, sau một tranh cãi công khai với Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa liên quan đến đạo luật tịch thu đất đai mà ông này ký, Trump đã ban hành sắc lệnh thứ hai: cắt viện trợ cho Nam Phi và đồng thời cho phép ngoại lệ dành cho “người tị nạn Afrikaner đang trốn tránh sự phân biệt chủng tộc do chính phủ bảo trợ, bao gồm cả việc tịch thu tài sản theo hướng phân biệt chủng tộc.”
Cố vấn của Trump, Elon Musk — người sinh ra và lớn lên tại Nam Phi — đã gọi luật cải cách đất đai của nước này là một hình thức “phân biệt chủng tộc.” Ông cho rằng chính phủ Nam Phi đã không có hành động hiệu quả để ngăn chặn điều mà ông mô tả là “một cuộc diệt chủng” đang diễn ra nhằm vào các nông dân da trắng trong nước.
Chính phủ Nam Phi đã bày tỏ lo ngại với chính quyền Trump về việc cấp quy chế tị nạn cho công dân của mình trong một cuộc điện đàm vào thứ Sáu giữa Thứ trưởng Ngoại giao Nam Phi Alvin Botes và Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau.
Theo bản ghi cuộc gọi từ phía Nam Phi, ông Botes đã bác bỏ lập luận rằng nhóm người này là người tị nạn, đồng thời khẳng định “những cáo buộc về phân biệt đối xử là vô căn cứ.”
Theo Công ước Tị nạn năm 1951 và Nghị định thư năm 1967, một người tị nạn được định nghĩa là người “có lý do xác đáng để lo sợ bị đàn áp vì lý do chủng tộc, tôn giáo, quốc tịch, thành viên của một nhóm xã hội cụ thể hoặc quan điểm chính trị.”
Bộ Ngoại giao Mỹ chưa phản hồi yêu cầu bình luận về lý do tại sao nhóm người Nam Phi da trắng này được xét là người tị nạn theo định nghĩa trên, và tại sao họ lại được ưu tiên hơn những nhóm đang chạy trốn khỏi sự đàn áp ở các nước như Sudan, Cộng hòa Congo hoặc Myanmar.
Ông Chrispin Phiri, người phát ngôn của Bộ Quan hệ Quốc tế và Hợp tác Nam Phi, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Sáu: “Thật đáng tiếc khi việc tái định cư công dân Nam Phi tại Hoa Kỳ dưới danh nghĩa ‘người tị nạn’ lại mang tính chính trị rõ rệt và nhằm mục đích đặt dấu hỏi vào nền dân chủ hiến pháp của Nam Phi — một quốc gia từng chịu đựng sự đàn áp thực sự dưới chế độ Apartheid và đã nỗ lực không ngừng để ngăn chặn sự phân biệt như vậy tái diễn.”
Cùng ngày, Phó Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc kiêm Cố vấn An ninh nội địa Stephen Miller đã bảo vệ quyết định tiếp nhận người Afrikaner, bất chấp việc những người tị nạn từ các quốc gia khác đang bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ.
“Những gì đang xảy ra ở Nam Phi phù hợp với định nghĩa gốc về lý do chương trình tị nạn ra đời,” ông Miller nói. “Đây là cuộc đàn áp dựa trên chủng tộc. Chương trình tị nạn không phải là giải pháp cho tình trạng nghèo đói toàn cầu, dù nó thường bị sử dụng sai mục đích như vậy.”
Shawn VanDiver, Chủ tịch tổ chức AfghanEvac (San Diego), chuyên giúp người Afghanistan sơ tán và tái định cư tại Mỹ, lên tiếng phản đối: “Chính quyền Trump không thể tự chọn nạn nhân nào ‘xứng đáng’ được an toàn.”
“Nếu Stephen Miller bất ngờ ủng hộ tái định cư người tị nạn vì phục vụ cho một câu chuyện chính trị nào đó thì cũng được thôi — nhưng đừng giả vờ như các đồng minh người Afghanistan không đáp ứng cùng một định nghĩa pháp lý,” VanDiver nói với NBC News. “Đàn áp vì chủng tộc là có thật ở nhiều nơi — nhưng bạo lực vì tôn giáo, chính trị hay giới tính cũng vậy. Đó chính là lý do người Afghanistan đang phải chạy trốn.”
