CALITODAY (07/3/2025): Hôm nay Thứ Sáu 07/3, bất ngờ Tổng thống Donald Trump tuyên bố đang cân nhắc các lệnh trừng phạt và 25% thuế quan đối với Nga cho đến khi nước này đồng ý với lệnh ngừng bắn và thỏa thuận hòa bình sẽ chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba năm của Moscow với Ukraine.

Bài đăng của ông Trump trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của Trump, dường như là để đáp trả các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các cơ sở năng lượng của Ukraine hôm thứ Sáu. Tổng thống cho biết vì Nga “hoàn toàn ‘đập'” Ukraine, “Tôi đang cân nhắc mạnh mẽ các lệnh trừng phạt ngân hàng, lệnh trừng phạt và thuế quan trên quy mô lớn đối với Nga cho đến khi đạt được lệnh ngừng bắn và thỏa thuận giải quyết cuối cùng về hòa bình”.

“Gửi Nga và Ukraine, hãy ngồi vào bàn đàm phán ngay bây giờ, trước khi quá muộn”, ông Trump viết.

Những lời đe dọa về thuế quan và lệnh trừng phạt của Trump là dấu hiệu đầu tiên cho thấy ông đang cân nhắc hành động bất lợi đối với Nga kể từ cuộc gặp căng thẳng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tại Tòa Bạch Ốc vào Thứ Sáu 28/2 tuần trước. Nhưng ông Trump đã nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục vào thứ Sáu rằng ông “thật lòng mà nói, việc đối phó với Ukraine khó khăn hơn, và họ không có quân bài”.

“Tôi thấy rằng về mặt đạt được một giải pháp cuối cùng, có thể dễ dàng hơn khi đối phó với Nga – điều này thật đáng ngạc nhiên – vì họ có tất cả các quân bài”, ông nói.

Tổng thống thừa nhận rằng Ukraine đang phải chịu “hình phạt to lớn” từ các cuộc tấn công trên không của Nga nhưng dường như đã bảo vệ Tổng thống Nga Vladimir Putin, nói với các phóng viên rằng ông đang “làm những gì bất kỳ ai khác sẽ làm”.

“Tôi nghĩ ông ấy muốn chấm dứt và giải quyết vấn đề này và nghĩ rằng ông ấy đang tấn công mạnh hơn những gì ông ấy đã làm”, ông Trump nói về Putin. “Tôi nghĩ có lẽ bất kỳ ai ở vị trí đó cũng sẽ làm như vậy ngay bây giờ. Ông ấy muốn chấm dứt vấn đề này, và tôi nghĩ Ukraine cũng muốn chấm dứt vấn đề này”.

Tuần trước, ông Trump và Zelenskyy đã đi đúng hướng để ký một thỏa thuận quan trọng về khoáng sản đất hiếm và tổ chức một cuộc họp báo tại Bạch Ốc, nhưng chuyến thăm của nhà lãnh đạo Ukraine đã kết thúc đột ngột sau cuộc họp tại Phòng Bầu dục giữa hai người và các quan chức cấp cao của Hoa Kỳ và Ukraine trở nên công khai gây tranh cãi.

Tổng thống đã nói với Zelenskyy tại cuộc họp rằng ông nên đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Nga hoặc “chúng ta sẽ ra ngoài”, và Phó Tổng thống JD Vance đã cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine là “thiếu tôn trọng” và không biết ơn đủ về sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với các nỗ lực chống lại sự xâm lược của Nga.

Sau cuộc họp, ông Trump đã tạm dừng viện trợ quân sự của Hoa Kỳ cho Ukraine và chấm dứt chia sẻ thông tin tình báo.

Nhưng các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Ukraine dường như đang được nối lại, với Ngoại trưởng Marco Rubio và cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Michael Waltz sẽ đến Ả Rập Xê Út vào tuần tới để thảo luận với một phái đoàn Ukraine, Waltz cho biết hôm thứ Sáu 07/3.

“Chúng tôi đã có sự tham gia ban đầu với người Nga, người Ukraine đã có cơ hội tuyệt vời để gắn kết nền kinh tế của chúng ta với nhau thông qua thỏa thuận khoáng sản đó”, Waltz nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc. “Thật không may là điều đó đã không diễn ra tốt đẹp, nhưng chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ đưa mọi thứ trở lại đúng hướng”. Ông Trump cũng cho biết Tổng thư ký NATO Rutte sẽ đến thăm vào tuần tới.

Steve Witkoff, đặc phái viên của ông Trump tại Trung Đông, đã nói với các phóng viên hôm thứ Tư rằng mục tiêu là “xây dựng khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình và lệnh ngừng bắn ban đầu”.

Riêng Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong bài phát biểu hôm thứ Năm rằng chính quyền Trump đã duy trì các lệnh trừng phạt tăng cường đối với Nga “và sẽ không ngần ngại ‘làm tất cả’ nếu điều đó tạo ra đòn bẩy trong các cuộc đàm phán hòa bình”, theo Reuters.

Trong khi đó, Zelenskyy cho biết bước đầu tiên hướng tới hòa bình là Nga phải ngừng các cuộc tấn công của mình.

“Ukraine sẵn sàng theo đuổi con đường hòa bình, và chính Ukraine là nước đấu tranh cho hòa bình ngay từ giây phút đầu tiên của cuộc chiến này. Nhiệm vụ là buộc Nga phải chấm dứt chiến tranh”, ông viết trên mạng xã hội hôm thứ Sáu.

Tổng thống Pháp Marcon và Thủ tướng Đức Starmer đã có những lời chỉ trích Donald Trump mạnh mẽ và cho biết sẽ cung cấp tin tức tình báo cho Ukraine vì nay Trump đã thay đổi đồng minh là Nga và rút ra khỏi NATO.

Trump đặt câu hỏi về ý chí phòng thủ tập thể của các đồng minh NATO trong khi đặt ra nghi ngờ về cam kết hiệp ước của chính Hoa Kỳ. Trump nói hôm qua Thứ Năm 6/3 rằng các thành viên của liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương NATO do Hoa Kỳ lãnh đạo sẽ không hỗ trợ Hoa Kỳ nếu Hoa Kỳ bị tấn công. Các thành viên NATO có nghĩa vụ hỗ trợ lẫn nhau về mặt quân sự trước bất kỳ hành động xâm lược nào theo điều khoản phòng thủ tập thể trong hiệp ước thành lập liên minh. Trump cho rằng nếu các nước trong NATO bị tấn công thì Hoa Kỳ sẽ bảo vệ họ; nhưng nếu Hoa Kỳ bị tấn công thì chắc chắn không nước nào của NATO cách xa biển cả để đến bảo vệ Hoa Kỳ. “Bạn có nghĩ rằng họ sẽ đến và bảo vệ chúng ta không? Ừm. Họ được cho là sẽ đến. Tôi không chắc lắm”, Donald Trump nói khi phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục hôm qua.

Trump cắt viện trợ cho Ukraine nên các nước trong Liên hiệp Châu Âu EU đồng lòng cung cấp viện trợ không hoàn lại và giúp cho Ukraine nhiều khoản vay lớn. Các nước Châu Âu nhận định rằng việc Trump tuyên bố xem xét áp thuế 25% đối với Nga chỉ là màn hài hước chính trị vì Nga đâu có hàng hóa gì xuất bán cho Hoa Kỳ lâu nay.

TRUMP CHÙN BƯỚC TRƯỚC CÁC VỤ ÁP THUẾ ĐỐI VỚI CANADA, MEXICO.

Donald Trump lấy cớ rằng Trung Quốc là nước sản xuất ma túy Fentanyl rối Canada và Mexico là hai nước cho nạn buôn lậu Fentanyl vào Hoa Kỳ nên áp thuế 25% để trừng phạt Canada và Mexico. Riêng Trung Quốc tăng thêm mức thuế đến 20% và có hiệu lực từ hôm thứ Ba 04/3. Bà Ngoại trưởng của Canada là Melanie Joly phản đối điều nầy bà cho biết Canada đã đầu tư tiền bạc, đưa quân đội canh gác và truy quét buôn lậu cũng như ngăn chận người nhập cư trái phép vào Hoa Kỳ nên nay không còn như trước nữa. Bà Joly nói với Christiane Amanpour trên CNN rằng: “Rõ ràng, đây không phải là vấn đề hiện tại. Đây chỉ là cái cớ. Đây không phải là lập luận đúng đắn. Bởi vì về cơ bản, Hoa Kỳ là nước xuất khẩu ròng người di cư bất hợp pháp, súng bất hợp pháp và ma túy bất hợp pháp sang Canada”.

Bộ trưởng ngoại giao Canada: Trump áp thuế là ‘cái cớ’ để muốn xâm lăng sáp nhập Canada làm Tiểu bang thứ 51 của Mỹ như Trump nhiều lần tuyên bố.

Thuế quan 25 phần trăm của Trump đối với Canada đã có hiệu lực vào thứ Ba 04/3, với lập luận của Trump rằng nước láng giềng phía bắc của Hoa Kỳ đã không làm đủ để ngăn chặn việc vận chuyển fentanyl qua biên giới Hoa Kỳ.

Joly phản đối đánh giá của Trump về an ninh biên giới của đất nước bà, cho rằng chưa đến 1 phần trăm loại thuốc gây chết người này đến từ Canada, nơi bà cho biết có “biên giới rất kiên cố và an toàn”.

“Chúng tôi có khoản đầu tư trị giá 1,3 tỷ đô la vào kế hoạch biên giới mới của mình”, Joly cho biết trong lần xuất hiện trên CNN vào thứ Năm 06/3. “Chúng tôi đã đầu tư nhiều hơn vào lực lượng bộ binh, trực thăng Black Hawk, một lực lượng tấn công fentanyl mới với người Mỹ. Chúng tôi cũng có một ông trùm fentanyl mới (ám chỉ Trump).”

“Nhưng rõ ràng, đây không phải là vấn đề ngay bây giờ. Đây là một cái cớ. Đây không phải là lập luận đúng đắn. Bởi vì về cơ bản, Hoa Kỳ là nước xuất khẩu ròng người di cư bất hợp pháp, súng bất hợp pháp và ma túy bất hợp pháp sang Canada,” bà nói với Christiane Amanpour trên CNN. Joly nói thêm, “Vì vậy, vấn đề còn hơn thế nữa. Tổng thống Trump muốn đưa chúng ta vào một quốc gia mà chúng ta suy yếu hơn nhiều về mặt kinh tế để cuối cùng sáp nhập chúng ta.”

Ngay sau khi thuế quan của Trump được áp dụng, Canada đã đáp trả bằng mức thuế quan 25% của riêng mình đối với 30 tỷ đô la hàng hóa của Mỹ.

Sau đó Trump thấy bất lợi nên đã tạm dừng thuế quan đối với hàng hóa Mexico và Canada được bao gồm trong Thỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada năm 2020. Việc tạm dừng này sẽ kéo dài đến ngày 2 tháng 4.

Theo chính quyền, một loại thuế bổ sung đối với kali của Canada, một thành phần phân bón quan trọng, cũng dự kiến ​​sẽ được giảm xuống còn 10 phần trăm.

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết: “Điều đó bao gồm ô tô và ô tô là ngành dẫn đầu trong việc thực hiện điều này, nhưng Canada và Mexico cũng đã làm tốt khi cung cấp cho chúng tôi nhiều công việc hơn nữa để chứng minh với chúng tôi rằng họ sẽ cắt giảm số ca tử vong do fentanyl”.

Mặc dù vậy, Lutnick nói thêm rằng sau khi lệnh tạm dừng được dỡ bỏ, thuế quan có đi có lại sẽ có hiệu lực.

“Hy vọng Mexico và Canada sẽ làm đủ tốt về fentanyl để phần này của cuộc trò chuyện sẽ không còn nữa và chúng tôi sẽ chỉ chuyển sang cuộc trò chuyện về thuế quan có đi có lại”, ông nói.

Bộ trưởng ngoại giao Canada tuyên bố, “chúng ta đã bị chính quyền Trump thể hiện sự thiếu tôn trọng quá mức vào thời điểm này, gọi chúng ta là tiểu bang thứ 51, gọi thủ tướng của chúng ta là Thống đốc”.

Các quan chức Canada khác đã phản đối các biện pháp kinh tế quốc tế của Trump.

Thủ hiến Ontario Doug Ford cho biết Michigan, New York và Minnesota sẽ phải đối mặt với mức thuế 25% đối với điện bắt đầu từ thứ Hai 10/3 tuần tới.

“Và đây không phải là điều đáng xấu hổ sao? Đây là một mớ hỗn độn tuyệt đối. Ông Trump ấy đã tạo ra sự hỗn loạn. Ông ấy đã chạy theo một nhiệm vụ. Chi phí thấp hơn, lạm phát thấp hơn, tạo ra nhiều việc làm hơn. Hoàn toàn ngược lại,” Thủ hiến Ford nói.

“Bạn biết đấy, mọi người sẽ mất việc làm ở Hoa Kỳ và Canada, và lạm phát đã xảy ra rồi,” ông Ford nói thêm.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị hôm nay thứ Sáu 07/3 đã chỉ trích chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ và cảnh báo Washington về các tranh chấp thương mại.

“Nếu mọi quốc gia đều noi gương Hoa Kỳ trong việc ưu tiên lợi ích quốc gia của mình trong mọi quyết định về chính sách đối ngoại, thế giới sẽ quay trở lại ‘luật rừng’”, Vương nói bên lề Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc tại Bắc Kinh.

Vương kêu gọi các cường quốc thực hiện các cam kết và trách nhiệm quốc tế của họ, ám chỉ đến việc cắt giảm viện trợ nước ngoài dưới thời Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. Ông cũng cảnh báo Washington về chính sách thuế quan của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc. Kể từ khi nhậm chức vào 20/1/2025, Donald Trump đã áp dụng mức thuế mới đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc – ban đầu là 10%, sau đó tăng gấp đôi lên 20% trong bước thứ hai.

“Không quốc gia nào nên mơ tưởng rằng mình có thể đàn áp Trung Quốc và duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc cùng một lúc”, Vương Nghị nói. “Những hành động hai mặt như vậy không tốt cho sự ổn định của quan hệ song phương hoặc xây dựng lòng tin lẫn nhau”.

Để đáp trả thuế quan của Hoa Kỳ, Bắc Kinh đã trả đũa bằng thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ và công bố các biện pháp tiếp theo đối với một số công ty Hoa Kỳ.

Vương Nghị cho biết Hoa Kỳ và Trung Quốc nên là đối tác đóng góp vào thành công của nhau. Tuy nhiên, “nếu Hoa Kỳ tiếp tục kiềm chế Trung Quốc, chúng tôi sẽ kiên quyết phản công”, Vương Nghị nói thêm.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc chỉ trích thuế quan của Trump là “gặp thiện với ác” và lo ngại về sự trở lại của “luật rừng”. Bắc Kinh sẽ “kiên quyết phản công” trước áp lực của chính quyền Trump đối với Trung Quốc, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị nói với các nhà báo vào thứ Sáu 07/3, khi những thay đổi mạnh mẽ trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ làm thị trường và các chính phủ nước ngoài lo lắng.

Vào thứ Ba, mức thuế quan hiện tại là 20% của Trump đối với hàng hóa Trung Quốc đã có hiệu lực, đây là lần tăng thuế thứ hai của Donald Trump đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc kể từ khi nhậm chức.

Sự không chắc chắn về thuế quan đang gây tổn hại đến thị trường Hoa Kỳ, với việc S&P 500 mất tất cả các khoản tăng kể từ cuộc bầu cử của Trump vào tháng 11 năm ngoái.

Chỉ trích của Bắc Kinh đối với chính sách của Hoa Kỳ trong tuần này đã có giọng điệu gay gắt. “Nếu chiến tranh là điều Hoa Kỳ muốn, dù là chiến tranh thuế quan, chiến tranh thương mại hay bất kỳ loại chiến tranh nào khác, chúng tôi sẵn sàng chiến đấu đến cùng”, đại sứ quán Trung Quốc viết trên X.

Tuy nhiên, phản ứng của Trung Quốc đối với thuế quan của Trump vẫn tương đối hạn chế. Bắc Kinh áp thuế của riêng mình lên tới 15% đối với các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ, bao gồm thịt lợn, thịt gà, bông vải và đậu nành. Họ cũng đã thêm một số nhà thầu quốc phòng vào danh sách “các thực thể không đáng tin cậy”.

Bắc Kinh đã áp thuế mới đối với dầu, khí đốt, máy móc nông nghiệp và xe hạng nặng của Hoa Kỳ để đáp trả đợt tăng thuế đầu tiên của Trump vào đầu tháng 2.

Vào thứ Sáu 07/3, Vương Nghị nói với các phóng viên rằng “nếu bạn chỉ sử dụng áp lực, Trung Quốc sẽ kiên quyết phản công”, ám chỉ Washington.

Khi được hỏi về thành công của DeepSeek và các mô hình AI của nó, Vương chỉ trích “sự đàn áp bên ngoài vô lý” đối với sự phát triển công nghệ của Trung Quốc. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng “nơi nào có sự đàn áp, nơi đó có sự đổi mới”.

So sánh mối quan hệ của Trung Quốc với Hoa Kỳ dưới thời Donald Trump và châu Âu, Vương Nghị gọi châu Âu là “đối tác đáng tin cậy”, với “năng lực và trí tuệ để giải quyết đúng đắn các vấn đề đang tồn tại thông qua tham vấn thân thiện”.

Ông Vương Nghị cũng cho biết “mối quan hệ trưởng thành, kiên cường và ổn định” của Trung Quốc với Nga “sẽ không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ diễn biến nào”. Các công ty Trung Quốc đã lấp đầy khoảng trống mà các công ty Hoa Kỳ và châu Âu để lại khi rời khỏi thị trường Nga sau cuộc xâm lược Ukraine của Moscow.

HẠNH DƯƠNG

Tổng hợp.