Phân tích: “Nhượng bộ lớn của Trump dành cho Tập Cận Bình chứa đầy dấu hiệu cảnh báo”
David Goldman – cập nhật 23 phút trước)
Tổng thống Donald Trump đã có một bước nhượng bộ đáng kể trong thỏa thuận lịch sử với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm thứ Năm: để đổi lấy cam kết Trung Quốc sẽ trấn áp nạn buôn lậu fentanyl, Mỹ sẽ giảm 10% thuế quan áp lên hàng hóa Trung Quốc.
Bề ngoài, đây có vẻ là một thỏa thuận hứa hẹn — có thể khôi phục phần nào dòng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Mức thuế tối thiểu với hàng Trung Quốc sẽ giảm còn 20%, và mức thuế trung bình còn khoảng 47% — vẫn cao, nhưng gần hơn với tiêu chuẩn toàn cầu. Điều này giúp hàng Trung Quốc bớt bị “xa lánh” tại Mỹ và mang lại chút nhẹ nhõm cho người tiêu dùng Mỹ.
Tuy nhiên, đây cũng là một canh bạc lớn. Trong suốt cuộc chiến thương mại, Trump nhiều lần bị Tập “vượt mặt”. Việc họp mặt trực tiếp lần này vốn đã là một nhượng bộ của Trump, và lịch sử cho thấy Mỹ hiếm khi thu được kết quả đáng kể sau khi “xuống nước” trước Bắc Kinh.
Trump kỳ vọng lần này sẽ khác — nhưng quá khứ nói điều ngược lại.
Trung Quốc “thắng” trong cuộc chiến thương mại
Trump từng đặt ra bốn mục tiêu: giảm fentanyl vào Mỹ, hồi sinh sản xuất trong nước, cân bằng thương mại và buộc TikTok bán tài sản tại Mỹ. Chính quyền ông đạt một số tiến triển — Trung Quốc đã siết kiểm soát hóa chất tiền chất fentanyl, một số công ty cam kết đầu tư vào sản xuất Mỹ, thâm hụt thương mại giảm mạnh, và hai bên đạt khuôn khổ thỏa thuận về TikTok.
Nhưng quan hệ lạnh nhạt khiến Mỹ chịu thiệt: Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm, ngừng mua đậu nành Mỹ, và mở điều tra chống độc quyền với doanh nghiệp Mỹ. Đặc biệt, Bắc Kinh liên tục trì hoãn hoặc không thực hiện các cam kết thương mại.
Theo thỏa thuận mới, Trung Quốc sẽ gỡ bỏ một phần quy định kiểm soát đất hiếm, song nhiều hạn chế từ đầu năm vẫn được giữ nguyên.
Vì sao Trump chấp nhận “xuống nước”?
Lý do đầu tiên là Trung Quốc đã có hành động thực tế hơn về fentanyl, bổ sung thêm nhiều hóa chất vào danh mục kiểm soát. Cơ quan DEA Mỹ cho biết độ tinh khiết fentanyl giảm trong năm 2024, cho thấy nguồn cung nguyên liệu bị gián đoạn.
Trump nói ông “tin rằng Trung Quốc sẽ giúp Mỹ giải quyết vấn đề fentanyl” và cho rằng “họ đang làm những gì có thể.”
Lý do thứ hai: Trung Quốc đang nắm lợi thế. Thuế quan của Trump gây thiệt hại cho nông dân Mỹ và tạo ra khủng hoảng đất hiếm. Bắc Kinh cũng hạn chế tiếp cận chip AI Mỹ — lĩnh vực trọng tâm của Trump. Việc giảm thuế giúp Trump có chút đòn bẩy để đạt mục tiêu khác.
Hệ lụy
Thỏa thuận này có thể khiến Canada và Mexico — hai nước cũng bị Mỹ áp “thuế fentanyl” — khó chịu, nhất là khi lượng fentanyl từ Canada rất nhỏ. Việc nới lỏng cho Trung Quốc nhưng cứng rắn với láng giềng có thể làm xấu thêm quan hệ với các đồng minh quan trọng.
Dẫu vậy, việc hạ thuế phần nào giúp kiềm chế lạm phát và giảm gánh nặng giá cả cho người tiêu dùng Mỹ — điều Trump hy vọng sẽ mang lại lợi ích chính trị trong nước
NGUYEN DUONG.
Dư âm một ngày truyền thống bắc Cali – Hương thơm bay ngược gió
Nguyên Vinh-Nguyễn Ngọc Mùi
Có những ngày không chỉ được ghi lại bằng hình ảnh hay lời nói, mà bằng chính sự rung động trong tim. Ngày truyền thống của Gia Đình Phật Tử Miền Bắc California năm nay là một ngày như thế – một ngày Chủ nhật tháng Mười, trời trong xanh lạ thường, như lòng người đang mở ra để đón nhận ánh nắng của ân tình và đạo nghĩa.
Dù trước đó, anh Trưởng ban Miền Thiện Minh – Tâm Nhuần Trần Văn Nhuận, chị Tổng Thư ký Lệ Quang – Đỗ Như Tiên, anh Liên đoàn trưởng Quảng Minh Quang- Nguyễn thành Vinh và Thầy Cố vấn Giáo hạnh Hòa thượng Thích Tự Lực đều lo lắng: tháng Mười ở Cali thường se lạnh, mưa phùn lác đác có thể làm gián đoạn niềm vui của các em đoàn sinh. Nhưng khi đoàn xe tiến về San Felipe Community Center, thuộc thành phố Hayward, trời bỗng hửng nắng, ấm áp như lòng người đang rộn ràng chuẩn bị cho một cuộc hội ngộ thiêng liêng.
Từ khắp nơi, các đơn vị: Thiện Tâm, Chánh Tâm, Chánh Hòa, Chánh Đức, Chánh Hạnh, Thiền Tôn, Anoma, Kim Quang; các đoàn cựu huynh trưởng: San Jose, Hồng Liên, Tâm Chánh, Sacramento; cùng hơn 200 đoàn sinh huynh trưởng, ngoài ra còn có sự tham dự cư sĩ Phật tử và phụ huynh đoàn sinh đã tề tựu về đây. Những tà áo dài lam, những bộ lễ phục trang nghiêm, những bàn tay búp sen trên ngực thành tâm cung đón Chư Tôn Đức quang lâm chứng minh. Trong tâm niệm vang lên bài hát “Mừng Thầy đến với chúng con” vang lên, như lời chào từ trái tim của những người con Phật.
Tôi không quên được lời tâm sự bên chén trà ở tư thất của anh Trưởng ban Thiện Minh – Tâm Nhuần – Trần văn Nhuận, cách đây một năm khi anh vừa trải qua cơn tai biến:
“GĐPT có một nền tảng văn hóa truyền thống lâu đời, và vẫn còn tiếp tục mãi mãi. Đó là bài học muôn đời về Tứ trọng ân – ân cha mẹ, ân thầy tổ, ân quốc gia, ân bạn bè… Vì đó là chân lý căn nguyên của thuật làm người. Vì vậy, GĐPT hằng năm chúng ta không thể không tổ chức một cách long trọng, chu đáo ngày lễ truyền thống, để cho các em đoàn sinh nhìn và thấy được một truyền thống cao đẹp của GĐPT đầy nhân nghĩa và lòng người.”
Lời ấy như một lời nhắc nhở, như một ngọn đèn soi đường. Bởi đúng vậy, ngày truyền thống không chỉ là một nghi lễ, mà là sự kết tinh của đạo đức và luân lý – là gốc rễ của bản sắc dân tộc Việt. Ngày truyền thống là dịp để các anh chị em lam viên ở khắp nơi vân tập lại, cùng nhau thiết trí bàn Phật, bàn Chơn linh, Hương linh một cách trang nghiêm, nhằm nói lên tấm lòng tưởng nhớ và tri ân Phật Pháp Tăng, Chư vị Ân Sư, Cố vấn, Bảo trợ, Gia trưởng, Huynh trưởng và Đoàn sinh quá vãng đã đóng góp cho sự hình thành và phát triển của tổ chức.
Theo truyền thống được tổ chức hằng năm nhân ngày húy kỵ Hòa thượng Thích Thiện Minh – Nguyên Tổng vụ trưởng Tổng Vụ Thanh Niên và Gia Đình Phật Tử, ngày 7 tháng 10 – được xem là ngày truyền thống của GĐPT ở hải ngoại. Đồng thời, cũng là dịp tưởng niệm Cư sĩ Tâm Minh – Lê Đình Thám, người sáng lập và khai sinh GĐPT Việt Nam.
Trong không khí ấy, lời Phật dạy như vang vọng:
“Ân nghĩa là nền tảng của đạo đức. Người biết tri ân là người biết tu.”
Như lời dạy của bácTâm Minh:
“Muốn cứu đời, phải cứu từ tâm hồn. Muốn xây dựng xã hội, phải xây dựng từ con người.”
Ngày hôm đó, không ai bảo ai, nhưng ai cũng thấy mình đang sống trong một khoảnh khắc thiêng liêng. Những bài ca vang lên, những bàn tay nắm lấy nhau, những ánh mắt chan chứa niềm vui gặp gỡ – tất cả như những cánh chim bay về tổ ấm, mang theo hương thơm của đạo tình bay ngược gió lan tỏa khắp muôn phương.
Không khí trang nghiêm và ấm áp của ngày lễ truyền thống năm nay càng thêm phần long trọng khi có sự quang lâm chứng minh của chư Tôn đức Tăng Ni. Những bước chân nhẹ nhàng, những tà áo nâu sồng và lam hiền như mang theo cả một trời từ bi và đạo vị.
Chúng con thành kính đón mừng sự hiện diện của Hòa thượng Thích Tự Lực – nguyên là thành viên Gia Đình Phật Tử, một người gắn bó sâu sắc và thủy chung với tổ chức – hiện là Viện chủ chùa Phổ Từ, đồng thời đảm nhiệm vai trò Cố vấn Giáo hạnh Ban Điều hợp sinh hoạt các GĐPT tại Miền Bắc California và Cố vấn Giáo hạnh Ban Hướng Dẫn Miền Thiện Minh. Sự hiện diện và đồng hành của Hòa thượng là minh chứng sống động cho tình lam keo sơn giữa thế hệ xuất gia và tại gia.
Sư bà Thích Nữ Đồng Kính – nguyên huynh trưởng GĐPT – hiện là Viện chủ Thiền viện Vô Ưu, luôn dành tâm huyết cho việc giáo dưỡng và hướng dẫn thế hệ trẻ trong tinh thần Phật pháp và truyền thống lam.
Ni trưởng Thích Nữ Tiến Liên – Tổng Thư ký Giáo hội Khất Sĩ Tăng Già Thế Giới – là một vị Ni trưởng uy tín, từng đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trong Giáo Hội Phật Giáo Thống Nhất Việt Nam Hải Ngoại. Sự hiện diện của Ni trưởng là niềm khích lệ lớn lao cho toàn thể huynh trưởng và đoàn sinh trong ngày lễ truyền thống, quý Sư cô: Thích Nữ Tịnh Minh trú xứ chùa Phổ Từ; Ni sư Thích Nữ Phổ Tường – Cố vấn Giáo hạnh GĐPT Chánh Hạnh; quý Ni sư Thích Nữ Phổ Thanh, Thích Nữ Đức Tịnh, Thích Nữ Đức Hòa – đều trú xứ tại chùa Phổ Từ; Sư cô Thích Nữ Tuệ Hiền – Nguyên Từ, trú tại Tịnh thất Hiền Từ, Sacramento. Mỗi vị là một đóa sen thanh khiết, là hiện thân của giới đức và tình thương, là chỗ dựa tinh thần cho hàng huynh trưởng và đoàn sinh chúng con.
Bên cạnh chư Tôn đức, hình ảnh những huynh trưởng lão thành cấp Dũng, cấp Tấn – tóc bạc phơ, bước chân chậm rãi nhưng ánh mắt vẫn sáng ngời – hiện diện như những bậc ông bà, cha mẹ trong đại gia đình lam. Họ không còn khỏe như xưa, nhưng vẫn có mặt, vẫn ngồi đó, như một lời nhắc nhở sống động về đạo lý “uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây”. Sự hiện diện của các đoàn cựu huynh trưởng San Jose, Hồng Liên Sacramento, Tâm Chánh, Huệ Năng… cùng các huynh trưởng Tâm Nghĩa – Lê Viết Đắc, Nguyên Cung- Đỗ đức Thiện, Nguyên Nghi- Đặng ngọc Lễ, Nguyên Đạo- Trương Thị Châu.., là minh chứng cho một truyền thống không bao giờ phai nhạt.
Tưởng chúng ta cũng nên biết rằng Trưởng ban Điều hợp sinh hoạt GĐPT Bắc Cali là – huynh trưởng Đồng Duy Lê Ngọc Luôn. Đại diện GĐPT Thế giới – huynh trưởng Nguyên Thanh Nguyễn Văn Hà; Ban Hướng dẫn Hoa Kỳ – huynh trưởng Tâm Nhân Lê Thị Cúc,Tâm thường Định- Bạch Xuân Khỏe; Trưởng ban Hướng dẫn Miền Thiện Minh – Tâm Nhuần- Trần Văn Nhuận; đại diện Miền Liễu Quán – Nguyên Cần-Nguyễn Đình Tiến, Quãng ý -Vĩnh Linh; với tất cả huynh trưởng đoàn sinh, ban bảo trợ phụ huynh và cư sĩ phật tử …
Đặc biệt tiếp nối trách nhiệm truyền thống này một huynh trưởng trẻ năng động đầy nhiệt tình tổ chức một cách chu toàn và viên mãn ngày lễ hôm nay chúng ta không thể nhắc đến huynh trưởng trưởng ban tổ chức Quảng Minh Quang – Nguyễn Thành Vinh .. tất cả đã cùng nhau đánh dấu một chặng đường: thay đổi mới trong sinh hoạt dần dần để phù hợp với văn hóa thực dụng Tây phương, nhưng không bao giờ đánh mất cội nguồn đạo lý và tinh thần lam truyền thống.
Nghi thức lễ truyền thống được cử hành trang nghiêm qua thời kinh cầu nguyện an lành bằng song ngữ. Dù ngắn gọn, nhưng từng lời kinh vang lên trong không gian tĩnh lặng như dòng suối mát lành tưới tẩm tâm hồn, như tiếng vọng của lòng tri ân đi thẳng vào tâm thức mỗi người.
Tiếp đến là lễ chào kỳ hiệu và bài ca chính thức GĐPT Việt Nam. Phút tưởng niệm chỉ một thơì khắc thôi, nhưng cả hội trường như lặng đi – một sự im lặng linh thiêng, như thể những vị tiền bối anh linh đang trở về, chứng giám cho lòng thành của tất cả mọi người hiện diện hôm nay.
Khoảnh khắc đầy xúc động nhất là khi huynh trưởng Lệ Quan – Đỗ như Tiên tuyên đọc tiểu sử cố Hòa thượng Thích Thiện Minh bằng song ngữ. Hình ảnh cuối đơì của Thầy trong vòng lao lý, Thầy vẫn một lòng phụng sự cho Phật pháp và tổ chức GĐPT – mỗi khi nhắc đến nhiều người đã không cầm được nước mắt, đó không chỉ là một tiểu sử, mà là một bài học sống động về lý tưởng, về niềm tin, và về sự hy sinh thầm lặng mà cao cả.
Một điểm đặc biệt trong chương trình năm nay là sự đổi mới đầy sáng tạo: thay vì đọc tiểu sử cố cư sĩ Tâm Minh – Lê Đình Thám như thường lệ, hai em đoàn sinh Minh Bằng – Trần Khoa và Quang Minh – Dương Anna đã thực hiện một buổi phỏng vấn bằng tiếng Anh, tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Người sáng lập tổ chức Gia Đình Phật Tử Việt Nam. Cuộc đối thoại nhẹ nhàng, súc tích nhưng đầy ý nghĩa, giúp các em đoàn sinh lắng nghe và cảm nhận được lý tưởng, ước mơ và giá trị đạo Phật qua lăng kính tuổi trẻ. Trong ánh mắt của các em, hiện lên sự hiểu biết và lòng tri ân sâu sắc.
Sau phần trình diễn, huynh trưởng Lê Ngọc Luôn – Trưởng ban Điều hợp sinh hoạt GĐPT Bắc California – đã ngõ lời cung kính tri ân sự hiện diện của Chư Tôn Đức. Đồng thời anh nhắn nhủ và khuyến tấn đến huynh trưởng và đoàn sinh hãy luôn ghi nhớ công ơn chư Tổ, tiền bối…, vì đó là nền tảng đạo đức và nếp sống văn hóa của người Việt Nam. Dù đã bước sang tuổi 80, anh vẫn nguyện sống trọn vẹn với lời phát nguyện của mình, khẳng định rằng: sự biết ơn, tri ân và đền ơn là cốt lõi của văn hóa đạo đức. Phật dạy: “Đạo hiếu là đạo Phật.”
Lời nói ấy không chỉ là một lời nhắn gửi, mà là một lời thề nguyện sống động – rằng dù tuổi cao sức yếu, tình lam vẫn là ngọn lửa không bao giờ tắt trong tim người huynh trưởng.
Một điểm đặc biệt khác là đạo từ của Sư bà Đồng Kính. Không giảng giải giáo lý cao siêu, Sư bà kể những mẫu chuyện mộc mạc, bình dị – nhưng đi thẳng vào lòng người. Những phụ huynh có con em sinh hoạt trong GĐPT như được khai trí, hiểu rằng đến với tổ chức là một duyên lành. Các em sẽ là con ngoan, trò giỏi, và chính phụ huynh cũng nhuốm được sự thanh thiện của Phật pháp, có được một mái ấm gia đình hạnh phúc – đó là ước nguyện muôn đời của con người.
Sư bà kể lại, thuở còn là một em bé Oanh Vũ, nhờ thấm nhuần ba điều luật GĐPT mà bà đã hình thành được nền tảng đạo hạnh, biết sống yêu thương, biết ơn và có trách nhiệm. Khi Sư bà mời cả hội trường cùng đọc ba điều luật- Em tưởng nhớ Phật . Em kính mến cha mẹ và thuận thảo với anh chị em. Em thương ngươì và vật. Tất cả đồng thanh vang lên như một làn sóng lan tỏa, khiến không khí buổi pháp thoại trở nên sống động và ấm áp. Chư Tôn đức cũng hoan hỷ hòa giọng, tạo nên một khoảnh khắc thiêng liêng hiếm có.
Thời khắc Sư bà kể về em bé Oanh Vũ, chính sư bà lúc ấy, bước qua chiếc cầu vượt bậc để lên ngành Thiếu nữ đó là khoảnh khắc đánh dấu sự trưởng thành, biết tự rèn luyện và gánh vác trách nhiệm – cả hội trường như vỡ òa xúc động. Và rồi, khi Sư bà cất lời mời: “Nào, chúng ta cùng đọc lên năm điều luật của ngành thiếu, thanh và huynh trưởng,” tất cả – từ chư Tôn Đức, huynh trưởng đến đoàn sinh – đồng thanh cất tiếng. Âm vang ấy không chỉ làm hội trường rộn ràng, mà còn thắp sáng niềm tin và lý tưởng trong lòng mỗi người. Đó không chỉ là lời đọc, mà là sự tiếp nối một truyền thống sống động, đầy cảm hứng và đạo vị.
Chỉ từng ấy thôi, với lời lẽ chân thành mộc mạc , Sư bà đã trao một bài pháp ứng dụng và thực dụng – đi thẳng vào tâm thức của các em và huynh trưởng. Đó là bài học sống động về sự giáo dưỡng, về tình thương, và về cách gieo mầm đạo đức trong đời sống thường nhật.
Học mà chơi – Chơi mà học: Dâng hiến bằng trái tim lam
Nền giáo dục của Gia Đình Phật Tử luôn đặt trọng tâm vào sự hòa quyện giữa trí tuệ và niềm vui, giữa học và chơi, giữa nghi lễ và sinh hoạt mà các em được anh chị lớn hướng dẫn trong bộ môn văn mỹ nghệ. Tinh thần ấy được thể hiện rõ nét trong phần văn nghệ cúng dường Tam Bảo, chư Chơn linh và Hương linh của các bậc tiền bối – như một lời tri ân sâu sắc từ thế hệ hôm nay.
Mở đầu chương trình văn nghệ là tiết mục hợp ca “Ơn nghĩa sinh thành” do đơn vị Chánh Hạnh trình bày, đầy xúc động và trang nghiêm. Bài hát như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về đạo lý hiếu hạnh, về ân nghĩa và lòng biết ơn – những giá trị cốt lõi của văn hóa Phật giáo và truyền thống Việt. Các tiết mục tiếp theo mang màu sắc dân gian Mỹ – Việt, đậm nét đạo lý và tinh thần lam, được các huynh trưởng và đoàn sinh từ nhiều đơn vị đón nhận một cách nồng nhiệt.
Không khí ấy đã làm cho các em đoàn sinh thêm hứng khởi, tinh thần sinh hoạt được nâng cao, và hàng huynh trưởng không khỏi tự hào – vì biết rằng mình đã trang bị cho các em không chỉ kỹ năng, mà còn là nền tảng đạo đức: biết ơn, tri ân và đền ơn.
Hội trường lớn được bài trí trang nghiêm, thanh tịnh để làm lễ và thọ thực những món tịnh chay. Bên ngoài, một bãi cỏ xanh mướt rộng mênh mông là nơi dành cho các em thi đua có thưởng như kéo co bóng chuyền, trò chơi nhỏ…– một trong những hoạt động thanh niên được mong đợi nhất. Đây không chỉ là dịp để các em vui chơi, mà còn là cơ hội để làm quen, kết nối, và gieo mầm tình lam giữa các đơn vị.
Buổi chiều hôm ấy thật thú vị – đầy hương hoa của Phật pháp. Trong các trò chơi thi đua, các huynh trưởng đã khéo léo lồng ghép những bài học Phật pháp, hay Phật pháp hoá, để các em vừa chơi vừa học. Những tiếng cười, những bước chân chạy nhảy, những ánh mắt rạng rỡ – tất cả như hòa quyện vào nhau, tạo nên một bức tranh sinh hoạt đầy sức sống.
Đến lúc chia tay, các em vẫn còn quyến luyến, không muốn rời xa. Đức Phật từng dạy:
“Hãy buông bỏ tất cả, mới tìm được sự an lạc trong tâm hồn. Vạn pháp đều giả hợp.”
Các em ngưng chơi ở đây, nhưng hẹn nhau những lần tới – mới mẻ hơn, sâu sắc hơn.
Giờ chia tay, một vòng tròn rộng bao quanh bãi cỏ. Bài ca “Giây thân ái” vang lên khắp không gian, dội về lại trong tim của mỗi người. Đã ra về, nhưng đầu còn ngoái lại, và đôi mắt xa xăm của dư âm ngày lễ truyền thống GĐPT Bắc Cali – như hương thơm bay ngược gió lan tỏa khắp muôn phương.
Đài Á Châu Tự Do ngừng hoạt động lần đầu tiên trong 29 năm vì chính phủ đóng cửa
Đài Radio Free Asia (RFA) hôm thứ Tư thông báo tạm dừng hoạt động lần đầu tiên trong lịch sử, giữa lúc chính phủ Hoa Kỳ bị đóng cửa và chính quyền Trump cắt giảm ngân sách tài trợ.
Trong tuyên bố chính thức, Tổng biên tập Rose Hwang cho biết việc ngừng hoạt động là do “nguồn tài trợ không chắc chắn.”
“Với các nhà báo RFA — những người đã hy sinh rất nhiều để đối đầu với những thế lực độc hại và quyền lực — đây là một thời khắc vô cùng đau đớn,” Hwang nói.
Đài phát thanh cho sáu quốc gia không có tự do báo chí
Thành lập năm 1996 theo Đạo luật Phát thanh Quốc tế (International Broadcasting Act), RFA phát sóng đến gần 60 triệu người mỗi tuần tại Trung Quốc, Myanmar, Bắc Hàn, Campuchia, Việt Nam và Lào — những nơi không có báo chí độc lập.
Năm tài khóa 2024, ngân sách của RFA đạt 60,8 triệu USD. Trước khi buộc phải cho nghỉ việc hàng loạt, tổ chức này có khoảng 400 nhân viên toàn thời gian và 500 cộng tác viên, phóng viên tự do.
Ảnh hưởng từ đợt đóng cửa chính phủ dài nhất trong lịch sử
Việc tạm ngừng diễn ra khi chính phủ Hoa Kỳ bước sang ngày thứ 29 đóng cửa, sắp trở thành đợt gián đoạn ngân sách dài nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Tháng 3 năm nay, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cắt giảm tài trợ cho Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (USAGM) — đơn vị chủ quản của RFA. Theo báo cáo tài chính thường niên, USAGM, do Quyền Giám đốc điều hành Victor Morales và Cố vấn đặc biệt Kari Lake (một đồng minh của Trump) lãnh đạo, đã nhận hơn 866,9 triệu USD ngân sách quốc hội phê chuẩn trong năm 2024.
Kết quả là RFA phải cho nghỉ việc tạm thời 3/4 nhân sự. Vào cuối tháng 3, trong hồ sơ pháp lý nộp lên tòa, RFA cảnh báo rằng sẽ buộc phải đóng cửa hoàn toàn trước cuối tháng 4 nếu không có can thiệp của tòa án, theo Reuters.
“Tiếng nói độc lập đang bị đe dọa”
Trên trang web của mình, RFA cho biết họ chỉ còn duy trì các bản tin giới hạn trên trang web và mạng xã hội. Trong tuyên bố mới nhất, bà Hwang nói rằng RFA sẽ trở lại nếu được khôi phục ngân sách.
“Báo chí độc lập là cốt lõi của RFA. Lần đầu tiên kể từ khi thành lập gần 30 năm trước, tiếng nói ấy đang bị đe dọa,” bà nhấn mạnh.
Tờ The Hill cho biết họ đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc để xin bình luận về sự việc.
Nguồn The Hill
Hegseth tuyên bố Mỹ tấn công tàu buôn ma túy, tiêu diệt 4 người
(The Hill) — Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth thông báo quân đội Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc không kích mới nhằm vào tàu bị nghi buôn ma túy ở phía đông Thái Bình Dương, tiêu diệt 4 “tên khủng bố ma túy” hôm thứ Tư.
Hegseth cho biết con tàu này do một tổ chức khủng bố được chỉ định điều hành, đang di chuyển trên tuyến đường buôn ma túy quen thuộc. Ông không nêu rõ tổ chức cụ thể nào.
Cuộc tấn công diễn ra trên vùng biển quốc tế, và không có binh sĩ Mỹ nào bị thương, theo lời Bộ trưởng.
“Bán cầu Tây sẽ không còn là nơi trú ẩn an toàn cho các phần tử khủng bố ma túy mang chất độc đến đầu độc người Mỹ,” Hegseth viết trên mạng xã hội X tối thứ Tư. “Bộ Chiến tranh sẽ tiếp tục truy lùng và tiêu diệt chúng ở bất cứ nơi nào chúng hoạt động.”
Hegseth cũng chia sẻ đoạn video dài 22 giây ghi lại cảnh con tàu bị trúng đạn và bốc cháy dữ dội.
Chiến dịch mở rộng ở Thái Bình Dương và Caribe
Theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, quân đội Mỹ đã liên tục tấn công các tàu nghi buôn ma túy ở cả biển Caribe và vùng Đông Thái Bình Dương kể từ đầu tháng 9.
Theo thống kê của chính quyền Trump, 61 người đã bị tiêu diệt trong chuỗi chiến dịch này.
Trong loạt tấn công gần đây nhất hôm thứ Ba, quân đội Mỹ đã giết 14 “narco-terrorists” trong ba đợt không kích riêng biệt — một người sống sót, theo Hegseth.
Chiến dịch này đã vấp phải chỉ trích từ phe Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa, cho rằng hành động này thiếu minh bạch và chưa được Quốc hội phê chuẩn.
Gắn liền với chiến dịch gây sức ép lên Venezuela
Chiến dịch quân sự được cho là một phần trong nỗ lực gây sức ép lên Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, người mà chính quyền Trump gọi là “nhà lãnh đạo bất hợp pháp.”
Trong những tuần gần đây, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự khổng lồ tại khu vực Caribe, triển khai máy bay trinh sát, oanh tạc cơ, Thủy quân lục chiến và tàu chiến.
Tuần trước, Bộ Quốc phòng đã ra lệnh cho tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng nhóm tác chiến của nó di chuyển đến khu vực Bộ Chỉ huy Miền Nam (U.S. Southern Command).
Trump cũng đã ủy quyền cho CIA tiến hành các chiến dịch bí mật tại Venezuela, trong khi ít nhất 10.000 binh sĩ Mỹ đang tham gia hỗ trợ các hoạt động chống ma túy trong khu vực.
Quốc hội yêu cầu giải trình
Theo nguồn tin của The Hill, Ủy ban Quân vụ Hạ viện sẽ được Bộ Quốc phòng báo cáo mật vào thứ Năm về các cuộc tấn công này.
Tối thứ Tư, Tòa Bạch Ốc cũng đã tổ chức cuộc họp kín với một nhóm thượng nghị sĩ chọn lọc, bao gồm một số thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện.
Một nguồn tin trong Thượng viện tiết lộ rằng nhiều thượng nghị sĩ Dân chủ tỏ ra tức giận vì không được mời tham dự. Cuộc họp này không do bất kỳ ủy ban nào yêu cầu, làm dấy lên nghi ngờ về mức độ minh bạch của chiến dịch quân sự đang mở rộng.
Phó Tổng thống Vance tranh luận sôi nổi với sinh viên tại sự kiện Turning Point USA
(The Hill) — Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Tư đã có cuộc đối thoại trực tiếp đầy kịch tính với sinh viên Đại học Mississippi, trong khuôn khổ chương trình của tổ chức bảo thủ Turning Point USA, nhằm tưởng nhớ người bạn thân quá cố Charlie Kirk – nhà hoạt động sáng lập tổ chức này.
Vance cùng Erika Kirk, vợ của Charlie, phát biểu trước hàng ngàn sinh viên tại sân vận động trong khuôn viên trường.
Sự kiện là một phần của chuyến lưu diễn Turning Point USA, mô phỏng lại các buổi “Prove Me Wrong” (Hãy chứng minh tôi sai) nổi tiếng do Charlie Kirk từng tổ chức, nơi sinh viên được đặt câu hỏi trực tiếp với các diễn giả bảo thủ.
“Xin đừng lo lắng nếu bạn cần thời gian suy nghĩ trước khi đặt câu hỏi,” Vance nói. “Chúng ta ở đây để trò chuyện cởi mở, tôn trọng và học hỏi lẫn nhau.”
Đối đáp gay gắt về hôn nhân, nhập cư và công bằng
Trong phần đối thoại sôi nổi nhất buổi tối, một nữ sinh đặt nhiều câu hỏi thẳng thắn:
Cô hỏi Vance về việc ông cân bằng thế nào giữa hôn nhân đa văn hóa của mình với các chính sách nhập cư khắt khe mà chính quyền đang thực thi, và liệu những chính sách đó có công bằng với những người đã tuân thủ quy trình nhập cảnh hợp pháp hay không.
“Tôi không muốn gây ra ồn ào ở đây,” cô nói.
“Đừng lo, chúng ta còn lâu mới đến mức đó,” Vance đáp lại, khiến khán phòng bật cười.
Vance sau đó nhận được tràng pháo tay vang dội khi khẳng định:
“Công việc của tôi với tư cách Phó Tổng thống không phải là bảo vệ lợi ích của thế giới, mà là của người dân Hoa Kỳ.”
Câu hỏi về Israel, tôn giáo và chia rẽ chính trị
Một sinh viên khác hỏi liệu Tổng thống Trump có xung đột lợi ích trong chính sách Trung Đông do Miriam Adelson, nhà tài trợ hàng đầu và là người ủng hộ mạnh mẽ Israel, có ảnh hưởng hay không.
Vance đáp rằng ông không thấy có xung đột, vì “Adelson luôn công khai quan điểm của mình.”
Một người khác hỏi về việc đưa Cơ đốc giáo vào trường công, trong khi một sinh viên khác lại đề nghị Vance cho biết ông sẽ làm gì để hòa giải với Đảng Dân chủ, nhằm thu hẹp chia rẽ xã hội.
Vance cho biết ông sẵn sàng hợp tác với Dân chủ trong một số lĩnh vực, chẳng hạn như chống độc quyền doanh nghiệp lớn.
“48” – thông điệp về tham vọng tương lai
Tại một thời điểm, đám đông hô vang “48! 48!”, ám chỉ khả năng Vance có thể tranh cử tổng thống năm 2028 để trở thành Tổng thống thứ 48 của Hoa Kỳ.
“Khoan đã, đừng vội vàng như vậy,” Vance cười nói, đáp lại tiếng reo hò.
Giữ gìn di sản của Charlie Kirk
Đây là sự kiện duy nhất trong tour Turning Point USA có sự tham dự của Erika Kirk, người hiện kế nhiệm vai trò lãnh đạo tổ chức sau khi chồng bà Charlie Kirk bị bắn chết hồi tháng 9 trong một sự kiện tại Đại học Utah Valley.
Những tuần gần đây, các nhân vật bảo thủ nổi tiếng như Megyn Kelly và Tucker Carlson cũng đã tham gia các điểm dừng khác trong tour này.
“Charlie Kirk gây dựng được lượng người theo dõi lớn, một phần nhờ các chuyến đến trường đại học để đối thoại và tranh luận trực tiếp với sinh viên về nhiều chủ đề khác nhau.”
Vance nói rằng việc tham gia sự kiện ở Mississippi là để tiếp nối tinh thần và sứ mệnh của người bạn quá cố — “giữ cho cuộc trò chuyện về tự do tư tưởng trong giới trẻ Mỹ được tiếp tục.”
Trump chỉ thị Ngũ Giác Đài khởi động lại các cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân
(The Hill) — Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm thứ Tư rằng ông đã ra lệnh cho Bộ Quốc phòng Mỹ (DOD) ngay lập tức bắt đầu thử nghiệm vũ khí hạt nhân, nhằm “đặt Mỹ ngang hàng với Trung Quốc và Nga”.
“Hoa Kỳ sở hữu nhiều vũ khí hạt nhân hơn bất kỳ quốc gia nào khác,” Trump viết. “Điều này đạt được nhờ việc hiện đại hóa và nâng cấp toàn bộ kho vũ khí trong nhiệm kỳ đầu của tôi. Vì sức hủy diệt khủng khiếp, tôi đã rất ghét phải làm điều đó — nhưng không còn lựa chọn nào khác! Nga đứng thứ hai, và Trung Quốc còn kém xa, nhưng trong 5 năm tới họ sẽ bắt kịp.”
Thông báo được đăng trên TruthSocial chỉ vài giờ trước khi Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc — cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ năm 2019.
Ngũ Giác Đài hiện chưa bình luận về tuyên bố này.
Hoa Kỳ đã ngừng thử nghiệm nổ hạt nhân từ năm 1992.
Khuyến nghị từ cố vấn an ninh cũ
Theo tiết lộ, Robert C. O’Brien, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia của Trump, từng khuyến khích ông tái khởi động thử nghiệm hạt nhân nếu giành chiến thắng trong bầu cử 2024.
Trong bài viết đăng trên Foreign Affairs tháng 6 năm ngoái, O’Brien lập luận rằng:
“Washington cần thử nghiệm các loại vũ khí hạt nhân mới trong điều kiện thực tế để đảm bảo độ tin cậy và an toàn, thay vì chỉ dựa vào mô phỏng máy tính.
Nếu Trung Quốc và Nga tiếp tục từ chối đàm phán kiểm soát vũ khí một cách thiện chí, Mỹ nên nối lại việc sản xuất uranium-235 và plutonium-239, hai đồng vị chính của vũ khí hạt nhân.”
Nga, Trung Quốc và cuộc chạy đua mới
Tuần trước, Nga tuyên bố đã thử nghiệm thành công tên lửa hành trình hạt nhân Burevestnik, có tầm bay tới 8.700 dặm.
Động thái này vấp phải sự chỉ trích quốc tế, trong đó có cả từ Trump, người gọi đó là “hành động không phù hợp” khi ông đang nỗ lực thúc ép Điện Kremlin ngồi vào bàn đàm phán để chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine.
“Các ông phải kết thúc cuộc chiến đó đi. Một cuộc chiến đáng lẽ chỉ kéo dài một tuần, giờ đã bước sang năm thứ tư,” Trump nói hôm thứ Hai. “Thay vì thử tên lửa, hãy tập trung vào hòa bình.”
Trump nói thêm:
“Chúng ta vẫn thử nghiệm tên lửa mọi lúc. Họ không đùa với chúng ta, và chúng ta cũng không đùa với họ.”
Putin khoe thử nghiệm vũ khí mới
Hôm thứ Tư, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow vừa thử nghiệm thành công một loại thiết bị không người lái dưới nước có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
Theo ông, cuộc thử nghiệm diễn ra hôm thứ Ba, và lò phản ứng hạt nhân của thiết bị Poseidon này “nhỏ hơn 100 lần” so với loại dùng trên tàu ngầm, nhưng vẫn có khả năng cung cấp năng lượng cho hành trình dài dưới biển.
👉 Nếu được thực hiện, lệnh của Trump sẽ đánh dấu lần đầu tiên Mỹ nối lại thử nghiệm vũ khí hạt nhân sau hơn ba thập niên — một bước ngoặt lớn, có thể khơi dậy làn sóng căng thẳng mới trong cuộc chạy đua hạt nhân toàn cầu.
Chính phủ đóng cửa ư? Trump vẫn đi công du, đánh golf và mở tiệc trong khi bộ máy liên bang tê liệt
(AP) — Tổng thống Donald Trump dường như không mấy bận tâm đến việc chính phủ đang đóng cửa. Ông vẫn đi công du, vẫn đánh golf và vẫn tổ chức tiệc chiêu đãi tại Tòa Bạch Ốc — lần này, thậm chí cả những chiếc bánh mì kẹp thịt cũng không đến từ McDonald’s.
Trong những lần chính phủ ngưng hoạt động trước đây — kể cả dưới thời Trump nhiệm kỳ đầu — các tổng thống thường rút gọn lịch trình làm việc và thể hiện sự đồng cảm với những người bị ảnh hưởng bởi tình trạng tê liệt của các cơ quan liên bang. Nhưng lần này thì khác.
Hiện có khoảng 750.000 nhân viên liên bang đang bị cho nghỉ việc tạm thời, và nhiều người khác vẫn phải làm việc không lương. Nguồn tài trợ cho chương trình trợ cấp thực phẩm SNAP cũng sẽ hết hạn vào cuối tuần này.
Trump vẫn “bình thản” giữa khủng hoảng
Dù chính phủ đã đóng cửa suốt gần một tháng (29 ngày), hoạt động của Tổng thống Trump dường như vẫn diễn ra như thường.
“Giống như trong bài hát đồng quê: ‘Đôi khi ngã xuống cũng giống như đang bay, chỉ là trong chốc lát thôi,’” cố vấn Dân chủ Paul Begala, người từng phục vụ dưới thời Tổng thống Bill Clinton, mỉa mai.
Trong khi chính phủ tê liệt, Trump vẫn bận rộn với chuyến công du châu Á kéo dài sáu ngày, ngay sau một hành trình chớp nhoáng qua Trung Đông.
Ông còn tổ chức tiệc gây quỹ tại Tòa Bạch Ốc cho các nhà tài trợ lớn, giữa lúc khu East Wing đang được cải tạo thành phòng khiêu vũ trị giá 300 triệu USD, và sau đó lại mở thêm một tiệc tương tự tại khu nghỉ dưỡng ở Florida.
Các thành viên nội các cũng đi khắp nơi:
Phó Tổng thống JD Vance đến Israel,
Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem thăm Oregon,
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ghé căn cứ huấn luyện phi công TOPGUN ở Nevada.
Theo báo cáo nội bộ, chỉ 32% nhân viên của Văn phòng Tổng thống bị cho nghỉ việc trong đợt đóng cửa này — thấp hơn nhiều so với mức 61% hồi năm 2018–2019. Gần một nửa đội ngũ phục vụ Tòa Bạch Ốc (từ quản gia, phục vụ đến vệ sĩ) vẫn đang làm việc, trong khi năm 2019 có tới 70% bị tạm nghỉ.
Trump đùa rằng: “Tôi chẳng biết họ có được phép làm không, nhưng chắc chắn họ không muốn nghỉ ngày nào.”
Khác xa với lần đóng cửa năm 2018
Khi chính phủ ngừng hoạt động năm 2018, Trump từng hủy chuyến đi nghỉ Giáng sinh ở Florida, ngưng đánh golf, và bất ngờ bay sang Iraq thăm binh sĩ, thay vì đến Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos ở Thụy Sĩ.
Khi ấy, do nhân viên Tòa Bạch Ốc bị nghỉ việc, ông phải đặt hamburger và pizza từ McDonald’s và Domino’s để đãi đội bóng đại học Clemson.
Lần này, ông vẫn đãi burger, nhưng được đầu bếp Tòa Bạch Ốc tự làm. “Thức ăn ở Tòa Bạch Ốc tuyệt lắm,” ông nói.
“Một cách tiếp cận thông minh hơn”
Một số chuyên gia cho rằng việc Trump giữ nguyên nhịp làm việc như không có gì xảy ra giúp ông tạo hình ảnh mạnh mẽ, tránh sa vào tranh cãi chính trị ở Quốc hội.
“Đó là chiến lược khôn ngoan hơn,” ông Marc Short, cựu Chánh văn phòng của Phó Tổng thống Mike Pence, nhận xét.
Ông nói thêm rằng, khác với năm 2018 — khi Trump tự nhận “chính tôi muốn chính phủ đóng cửa” — lần này, Tòa Bạch Ốc cố tránh bị xem là thủ phạm.
Bóng dáng lịch sử Clinton
Chiến lược của Trump gợi nhớ thời Tổng thống Clinton trong cuộc khủng hoảng ngân sách 1995. Khi đó, ông đối đầu trực diện với Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich mà không nhượng bộ.
Cử tri sau đó đổ lỗi cho Đảng Cộng hòa, giúp Clinton tái đắc cử dễ dàng.
Cựu Chánh văn phòng Clinton, Leon Panetta, nhận xét: “Trump hoàn toàn có thể chấm dứt tình trạng này nếu ông ấy muốn, nhưng rõ ràng ông đang quan tâm đến những thứ khác hơn là giải quyết bế tắc lưỡng đảng.”
Khác với Obama, Trump không “giả vờ đồng cảm”
Trong đợt đóng cửa năm 2013, Tổng thống Barack Obama từng hủy chuyến công du châu Á và tham dự nhiều sự kiện để nêu bật thiệt hại của người dân.
Còn năm 2019, Trump phải chịu áp lực kết thúc bế tắc. Nhưng lần này, chính quyền đổ lỗi hoàn toàn cho Đảng Dân chủ, đồng thời cảnh báo nguy cơ hỗn loạn giao thông trong kỳ nghỉ Lễ Tạ Ơn.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Abigail Jackson nói:
“Tổng thống Trump vẫn làm việc ngày đêm cho người dân Mỹ. Chính quyền này sẽ tiếp tục phơi bày nỗi khổ của những gia đình bị ảnh hưởng bởi quyết định đóng cửa chính phủ của Đảng Dân chủ.”
Chính trị, bế tắc và chia rẽ
Theo thăm dò của AP–NORC, khoảng 60% người Mỹ cho rằng Trump và Đảng Cộng hòa chịu phần lớn trách nhiệm cho việc chính phủ tê liệt, trong khi 54% đổ lỗi cho Đảng Dân chủ.
Cựu Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc thời Clinton, Mike McCurry, nhận định:
“Trump có lợi thế về truyền thông, nhưng ông ấy quá thất thường. Còn Đảng Dân chủ thì vẫn chưa có thông điệp rõ ràng. Kết cục, có lẽ sẽ chẳng ai thực sự thắng trong cuộc chơi này.”