Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết cơ quan này sẽ không rút từ quỹ dự phòng 6 tỷ USD để chi trả quyền lợi tem phiếu thực phẩm trong tháng tới, theo một bản ghi nhớ mà CNN thu thập được. Điều đó đồng nghĩa khoảng 42 triệu người Mỹ có nguy cơ không nhận được hỗ trợ lương thực từ Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP) vào tháng 11, trừ khi USDA thay đổi lập trường.
“Quỹ dự phòng không được sử dụng hợp pháp cho quyền lợi thường kỳ,” bản ghi nhớ nêu. “Khoản quỹ này chỉ được dùng khi ngân sách đã được phân bổ nhưng không đủ để chi trả. Quỹ dự phòng không thể hỗ trợ quyền lợi thông thường của năm tài chính 2026 vì khoản ngân sách đó không còn tồn tại.”
Bản ghi nhớ cũng cho biết các bang sẽ không được hoàn trả nếu tự bỏ ngân sách chi trả thay cho tháng tới, theo Axios.
Việc mất đi chương trình an sinh quan trọng này tiếp tục gây áp lực lên Quốc hội phải chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ kéo dài từ ngày 1/10, bằng cách thông qua gói chi tiêu liên bang. Đảng Dân chủ tuyên bố họ sẽ không ủng hộ giải pháp tạm thời nếu thiếu gia hạn trợ cấp ACA (Đạo luật Chăm sóc Giá rẻ).
Phía Cộng hòa cáo buộc đảng Dân chủ gây bế tắc, khiến người dân chịu thiệt. Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins tuần trước cảnh báo tem phiếu thực phẩm sẽ cạn tiền vào cuối tháng.
Đầu tháng, USDA đã yêu cầu các bang tạm hoãn chi trả tem phiếu tháng 11 cho đến khi có thông báo mới.
Tuy nhiên, nghị sĩ Dân chủ và các tổ chức vận động SNAP lập luận USDA có thể – thậm chí có nghĩa vụ – sử dụng quỹ dự phòng để trả khoảng 8 tỷ USD quyền lợi tháng 11. Họ cũng thúc giục chính quyền huy động các nguồn tiền khác, giống như việc ưu tiên trả lương quân nhân.
“Khẳng định của Bộ trưởng Rollins rằng chính quyền Trump không thể cấp tem phiếu SNAP trong thời gian đóng cửa là hoàn toàn sai,” Sharon Parrott – Chủ tịch Trung tâm Chính sách Ngân sách và Ưu tiên (CBPP) – nói trong tuyên bố. “Chính quyền có nghĩa vụ pháp lý sử dụng dự phòng khi ngân sách SNAP không đủ và nguồn này vẫn sẵn có trong thời gian đóng cửa.”
Trong kế hoạch ứng phó đóng cửa – hiện đã bị gỡ khỏi mạng – USDA nhấn mạnh “ý định rõ ràng của Quốc hội” là SNAP phải duy trì hoạt động và quỹ dự phòng có thể dùng để chi trả khi ngân sách gián đoạn giữa năm tài khóa.
Khoảng 1/8 dân số Mỹ phụ thuộc SNAP để mua thực phẩm, với mức trợ cấp trung bình 188 USD/người/tháng (tính đến tháng 5).
SNAP là chương trình hỗ trợ dinh dưỡng thứ hai đứng trước nguy cơ cạn tiền trong bế tắc ngân sách. Trước đó, WIC – hỗ trợ gần 7 triệu phụ nữ mang thai, bà mẹ và trẻ nhỏ – cũng suýt hết quỹ trong tháng. Chính quyền Trump đã chuyển 300 triệu USD từ nguồn thu thuế quan dành cho dinh dưỡng trẻ em để tiếp tục vận hành WIC đến hết tháng, theo Hiệp hội WIC Quốc gia.
Đây không phải lần đầu tem phiếu thực phẩm gặp rủi ro trong đóng cửa chính phủ. Trong đợt bế tắc kéo dài cuối năm 2018, USDA từng cảnh báo quyền lợi sẽ hết vào cuối tháng 1, nhưng sau đó tận dụng quy định chi trả trong vòng 30 ngày kể từ khi đóng cửa để duy trì tháng 2. Tuy nhiên, giải pháp này cuối cùng không cần áp dụng khi chính phủ mở cửa trở lại cuối tháng 1.
Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ (Pentagon) xác nhận hôm thứ Sáu rằng chính quyền Trump sẽ sử dụng khoản quyên góp 130 triệu USD từ một đồng minh ẩn danh của Tổng thống Donald Trump nhằm chi trả lương và phúc lợi cho quân nhân trong thời gian chính phủ liên bang đóng cửa.
“Khoản tài trợ được đưa ra với điều kiện phải bù đắp chi phí lương và phúc lợi cho quân nhân,” phát ngôn viên Ngũ Giác Đài Sean Parnell cho biết trong tuyên bố gửi CNN. Ông nói thêm khoản tiền được tiếp nhận dựa trên “thẩm quyền nhận quà tặng chung” của Bộ Quốc phòng.
Động thái này được đánh giá là đi ngược thông lệ, vốn yêu cầu chi tiêu quân sự phải dựa vào ngân sách công do Quốc hội phê chuẩn. Nó cũng lập tức làm dấy lên câu hỏi về danh tính và động cơ của người tài trợ khoản tiền chín con số này.
Mặc dù vậy, 130 triệu USD vẫn không tạo ra sự khác biệt đáng kể so với quy mô chi tiêu lương cho khoảng 1,3 triệu quân nhân tại ngũ — tương đương chưa đến 100 USD/người.
Các nghị sĩ lưỡng đảng cho biết họ đang yêu cầu Tòa Bạch Ốc cung cấp thêm thông tin nhưng chưa nhận được phản hồi.
Đảng Dân chủ bày tỏ nghi ngờ về tính hợp pháp, cho rằng thẩm quyền nhận quà của Ngũ Giác Đài chỉ áp dụng cho một số mục đích cụ thể như tài trợ trường học quân đội, bệnh viện, nghĩa trang, hoặc hỗ trợ thương binh — không phải trả lương toàn lực lượng. Nếu khoản tiền xuất phát từ chính phủ nước ngoài, quy định sẽ còn nghiêm ngặt hơn.
“Việc dùng tài trợ giấu tên để chi trả cho quân nhân tạo ra câu hỏi nghiêm trọng: liệu quân đội chúng ta có đang bị mua chuộc bởi quyền lợi ngoại bang?” Thượng nghị sĩ Delaware Chris Coons, thành viên cấp cao Tiểu ban Ngân sách Quốc phòng Thượng viện, cảnh báo.
Các chuyên gia ngân sách cũng lo ngại hành động này có thể vi phạm Đạo luật Chống Thâm hụt (Antideficiency Act) — cấm cơ quan liên bang sử dụng nguồn tiền vượt mức được cấp. Đảng Dân chủ cáo buộc chính quyền Trump đã nhiều lần vi phạm luật này trong thời gian chính phủ đóng cửa, bao gồm cả việc sa thải hàng nghìn nhân viên liên bang.
“Đạo luật Chống Thâm hụt nêu rõ tư nhân không thể tài trợ để bù cho sự thiếu hụt ngân sách,” Bill Hoagland, cựu cố vấn ngân sách Thượng viện thuộc Đảng Cộng hòa, hiện là Phó Chủ tịch Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng, nói với CNN. “Họ có thể nhận tiền, nhưng không được dùng cho mục đích đó.”
Trump hôm thứ Năm khoe khoang đã nhận khoản tiền từ “một người bạn” nhằm bù đắp thiếu hụt cho quân đội, nhưng từ chối nêu tên: “Anh ấy không thích được chú ý.”
Trước câu hỏi liệu người tài trợ có liên hệ với thực thể nước ngoài hay không, Tòa Bạch Ốc chuyển trách nhiệm sang Ngũ Giác Đài và Bộ Tài chính. Ngũ Giác Đài lại chuyển ngược câu hỏi về Tòa Bạch Ốc, còn Bộ Tài chính chưa phản hồi.
Bộ Quốc phòng gọi đây là khoản đóng góp ẩn danh và cũng không cho biết liệu họ có báo cáo chi tiết cho Quốc hội hay không.
CALITODAY (24/10/2025): Tuần trước, Ngũ Giác Đài đã cải tổ nhóm phóng viên của mình bằng cách chào đón một loạt các cơ quan truyền thông mới để đưa tin về an ninh quốc gia, sau khi họ đồng ý tuân thủ các quy trình chưa từng có, ngăn họ báo cáo về thông tin chưa được các quan chức Bộ Quốc phòng phê duyệt.
Chính sách này lần đầu được công bố vào cuối tháng 9 và triển khai vào đầu tháng 10/2025 này, khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth muốn siết chặt việc báo chí bất ngờ đưa tin.
Sự nghiệp của ông tại Nội các đã bị đánh dấu bởi vụ bê bối trò chuyện trên Signal, nơi các kế hoạch về không kích ở nước ngoài bị rò rỉ, và những trường hợp các tài liệu nội bộ của Ngũ Giác Đài dường như mâu thuẫn với các tuyên bố từ Tòa Bạch Ốc.
Các cơ quan truyền thông truyền thống như ABC News, CBS News, CNN, Fox News Media và NBC News đã trả thẻ báo chí tuần trước sau khi từ chối chỉ đưa tin về các tài liệu được phép.
Các phóng viên từ các cơ quan bảo thủ khác như Newsmax, The Washington Times, The Washington Examiner và The Daily Caller cũng đã trả thẻ, thể hiện sự ủng hộ đối với quan điểm phản đối cách tiếp cận mới của Hegseth, mà các cơ quan này cho rằng “đe dọa các quyền cơ bản của báo chí” và tạo ra rào cản đối với “báo chí tự do và độc lập”, theo tuyên bố chung của năm mạng lưới truyền hình lớn.
Tuy nhiên, một nhóm hơn 60 nhà báo “đại diện cho một phổ rộng các cơ quan truyền thông mới và các nhà báo độc lập” đã ký chính sách truy cập truyền thông của Ngũ Giác Đài và dự kiến sẽ gia nhập 26 nhà báo từ 18 cơ quan đã có quyền ra vào tòa nhà và đồng ý với các quy định mới, theo phát ngôn viên chính Sean Parnell.
Dưới đây là danh sách một số cơ quan trong nhóm phóng viên mới của Ngũ Giác Đài:
Infowars: Cơ quan cực hữu này do Alex Jones phát triển, người đã bị yêu cầu trả 1,4 tỷ USD vì báo cáo sai sự thật rằng vụ xả súng tại Trường Tiểu học Sandy Hook là một trò lừa bị chính phủ hỗ trợ nhằm thúc đẩy kiểm soát súng.
Một thẩm phán liên bang trước đó đã yêu cầu Jones từ bỏ quyền kiểm soát trang web và đóng góp doanh thu cho các gia đình nạn nhân.
Breanna Morello sẽ phụ trách đưa tin về Ngũ Giác Đài cho Infowars từ ngoài Washington D.C., theo bài đăng trên nền tảng X vào thứ Năm.
Morello cho biết không có điều gì “quan trọng” trong thỏa thuận mới của Hegseth và gọi đây là “vinh dự thay thế” các đồng nghiệp trước đây từ chối ký chính sách mới.
Gateway Pundit: Một cơ quan cực hữu khác, được thành lập năm 2004 và từng có 1 triệu lượt xem mỗi ngày dưới chính quyền Trump đầu tiên. Trang web này từng đưa các giả thuyết sai lệch về vụ xả súng tại Trường Trung học Marjory Stoneman Douglas ở Parkland, Florida, cáo buộc vụ việc có liên quan đến tỷ phú tự do George Soros, theo The Washington Post.
Các sai lệch tương tự cũng xuất hiện trong các bản tin khác của Gateway Pundit, dẫn đến nhiều vụ kiện phỉ báng.
Hiện các phóng viên của trang sẽ tham gia tuyến đầu đưa tin từ bên trong Ngũ Giác Đài.
Frontlines TPUSA: Đây là nhánh truyền thông của Turning Point USA do cố nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk sáng lập, tập trung thúc đẩy tư tưởng cực hữu thông qua hoạt động tại các trường đại học và các chuyến lưu diễn trên toàn quốc.
Human Events: Tờ báo thành lập năm 1944 và chuyển hoàn toàn sang kỹ thuật số từ năm 2013, được mô tả là “trang tin và phân tích chính trị bảo thủ”.
The Post Millennial: Trang web của Canada này thuộc Human Events Media Group và được SPLC mô tả là cực hữu, với các bài viết từ “nhà tuyên truyền cánh hữu” Andy Ngo.
LindellTV: Được hậu thuẫn bởi Mike Lindell, đồng minh thân cận của Tổng thống Trump, đã ủng hộ nỗ lực đảo ngược kết quả bầu cử 2020. LindellTV cam kết đưa tin “trực tiếp, không lọc và độc lập với kiểm soát của tập đoàn”.
Washington Reporter Trang này được thành lập bởi Garrett Ventry và luật sư Brian Colas, nhằm “cung cấp tin tức và bình luận trung tâm phải cho khán giả D.C.”. Biên tập viên hiện tại là Matthew Foldi.
Just the News: Được thành lập bởi John Solomon, cựu phóng viên The Hill, The Washington Post và AP, đang tìm kiếm một phóng viên thường trực cho Ngũ Giác Đài. Solomon từng bị cáo buộc nhiều lần thổi phồng câu chuyện, theo Columbia Journalism Review.
CALITODAY (24/10/2025): Một khảo sát của Trường Emerson công bố hôm thứ Sáu 24/10 cho thấy đa số cử tri California ủng hộ nỗ lực phân khu bầu cử của Thống đốc Gavin Newsom (D), được gọi là Đề xuất 50.
57% cử tri có khả năng đi bầu ở bang cho biết họ ủng hộ đề xuất này, trong khi 37% nói rằng họ không ủng hộ. 6% còn lại cho biết họ chưa quyết định.
“Chỉ còn chưa đầy hai tuần cho cuộc bầu cử đặc biệt của California về Đề xuất 50, đề xuất này có khả năng sẽ được thông qua, với kết quả nhiều khả năng vượt ngoài biên độ sai số của khảo sát,”
Spencer Kimball, giám đốc điều hành Khảo sát Trường Emerson, cho biết. “Một số nhóm dân số trước đây còn do dự trong việc ủng hộ đề xuất đã chuyển sang ủng hộ Prop. 50, chẳng hạn như cử tri người da đen, mức ủng hộ đã tăng từ 45% lên 71%.”
Đề xuất 50 sẽ cho phép cơ quan lập pháp của bang bỏ qua ủy ban phân khu bầu cử độc lập để thông qua các bản đồ bầu cử mới. Newsom đã ủng hộ nỗ lực này nhằm loại bỏ những lợi ích phân khu mà đảng Cộng hòa đạt được tại Texas.
Khảo sát cũng cho thấy, bất kể họ dự định bỏ phiếu thế nào cho đề xuất, 56% cử tri cho rằng Đề xuất 50 là một ý tưởng hay, trong khi 44% nói rằng đó là ý tưởng tồi. Trong số những cử tri dự định ủng hộ đề xuất, 89% cho rằng đây là ý tưởng tốt và 11% nói là ý tưởng tồi. 93% trong số những người dự định bỏ phiếu “không” cho rằng đây là ý tưởng tồi, trong khi 7% nói là ý tưởng tốt.
Khảo sát của Trường Emerson được thực hiện từ ngày 20-21/10 trên 900 cử tri có khả năng đi bầu tại California. Biên độ sai số là 3,19 điểm phần trăm.
Giải dương cầm Chopin 2025, cứ 5 năm tổ chức một lần tại thủ đô Warsaw nước Ba Lan, quê hương của nhạc sĩ Chopin nổi tiếng thế giới. Năm nay, người đoạt giải nhất là Eric Lu- 27 tuổi, công dân Hoa Kỳ, có mẹ là người Thượng Hải và cha là người Đài Loan. Danh cầm Eric Lu học nhiều thầy dương cầm, trong đó có danh cầm Piano Đặng Thái Sơn.
Dương cầm thủ Đặng Thái Sơn đoạt giải Chopin năm 1980 lúc 22 tuổi, là người Á Châu đầu tiên đoạt giải trình tấu danh giá này và dĩ nhiên là người Việt Nam duy nhất từ xưa đến nay, mang về danh dự cao quí về bộ môn nghệ thuật dương cầm cho dân tộc Tiên Rồng.
Nhân dịp người học trò dương cầm của Đặng Thái Sơn là Eric Lu cũng đoạt giải Chopin giống như người thầy 45 năm trước, xin nhắc lại kỷ niệm hội ngộ với vị danh cầm này và những điều đặc biệt mà ông đã kể về cuộc thi này.
Thập niên 1990, Đặng Thái Sơn có trình diễn tại San Jose cho cộng đồng Việt Nam thưởng thức tại hí viện Santa Clara Convention Theater. Trần Củng Sơn, có dịp phỏng vấn Đặng Thái Sơn và viết một bài báo mang tên Đặng Thái Sơn Đường Chỉ Tay Nổi Tiếng, đăng trong tuần báo Thị Trường Tự Do, phát hành ở San Jose, California.
Tóm tắt mấy điểm chính trong bài báo như sau :
1- Bà Thái Thị Liên- mẹ của Đặng Thái Sơn – là giáo sư dương cầm nhạc viện Hà Nội mấy chục năm- dòng máu âm nhạc của mẹ đã truyền vào đứa con trai. Bà đã từng xuất ngoại và mang về một số đĩa nhạc Chopin, cho nên lúc anh còn bé đã từng nghe đĩa nhạc Chopin và dòng nhạc Chopin đã thấm sâu vào hồn Đặng Thái Sơn.
2- Với uy tín và sự quen biết của giáo sư Thái Thị Liên cho nên Đặng Thái Sơn được cho đi du học âm nhạc tại Nga ( mặc dù bố của anh là nghệ sĩ Đặng Đình Hưng bị nhà nước trù dập vì có liên quan đến Nhóm Nhân Văn Giai Phẩm ). Đoàn du học sinh Việt Nam đi qua Nga, bằng xe lửa băng qua nước Tàu; trong hành trình dài ngày đó thì Đặng Thái Sơn có ngồi đàn dương cầm và một vị giáo sư Nga thích anh, cho nên vận động cho anh được vào học tại nhạc viện nổi tiếng Tchaikovsky- lẽ ra thì Đặng Thái Sơn chỉ được học ở nhạc viện khác của nước Nga mà thôi.
3- Khi có giải Chopin 1980 tại Ba Lan thì bạn bè khuyến khích Đặng Thái Sơn đại diện cho Việt Nam dự thi giải này và anh cũng tham dự cho vui. Với tâm trạng đi dự thi cho vui, cho nên Đặng Thái Sơn tâm trạng thoải mái, không bị áp lực tinh thần khi trình diễn, nhờ thế mà tiếng đàn của anh bay bỗng. Anh kể rằng có thí sinh bị ói mửa vì lo lắng hồi hộp. Cho nên có thể kết luận rằng : tâm hồn anh đã thấm nhạc Chopin từ hồi nhỏ, được sự rèn luyện dương cầm của mẹ từ lúc bé, tâm hồn thoải mái không bị hồi hộp khi trình diễn dự thi- đây cũng là yếu tố quan trọng giúp anh thắng giải Chopin 1980.
4- Kết thúc buổi phỏng vấn, tôi xin Đặng Thái Sơn cho xem đường chỉ tay để tìm hiểu có nét gì đặc biệt thì thấy rằng anh có đường Mạng Đạo rất dài chạy từ cườm tay lên tới ngón giữa- đường chỉ này rõ nét, không bị cắt ngang bở những đường chỉ nhỏ khác. Từng coi nhiều bàn tay nhưng đường chỉ tay Mạng Đạo ( Fate Line ) của anh thật đặc biệt. Đó là kỷ niệm lần gặp gỡ duy nhất với danh cầm Đặng Thái Sơn tại San Jose.
CALITODAY (24/10/2025): Tổng thống Donald Trump vào hôm nay thứ Sáu 24/10 sẽ lên đường sang châu Á trong chuyến thăm đầu tiên đến khu vực này kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc.
Chuyến đi diễn ra khi chính phủ Mỹ bước sang ngày thứ 24 của đợt đóng cửa mà chưa có dấu hiệu chấm dứt. Các Thượng Nghị sĩ đã rời Washington để nghỉ cuối tuần, trong khi Hạ viện đã ngừng làm việc hơn một tháng do bế tắc kéo dài. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Cộng hòa – Louisiana) hôm thứ Sáu thông báo rằng tuần tới cũng sẽ là thời gian làm việc tại địa phương.
Tổng thống Trump dự kiến khởi hành đến Malaysia vào tối nay 24/10 để tham dự Hội nghị Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), sau đó sẽ đến Nhật Bản để gặp thủ tướng mới của nước này là bà Sanae Takaichi được bầu làm nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản trong cuộc bỏ phiếu lịch sử. Bà Sanae Takaichi trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, đánh dấu một bước ngoặt mạnh mẽ về hướng bảo thủ.
Vào cuối tuần tới, Donald Trump sẽ tới Hàn Quốc và phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC). Tại đây, ông Trump cũng sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước đang leo thang.
Trong khi đó, tuyên bố của ông Trump hôm thứ Năm rằng Mỹ sẽ chấm dứt đàm phán thương mại với Canada đã vấp phải phản ứng dữ dội từ phía đảng Dân chủ.
Ở một diễn biến khác, Tổng chưởng lý bang New York Letitia James hôm thứ Sáu 24/10 đã phủ nhận hai cáo buộc trong vụ gian lận thế chấp. Thẩm phán đã ấn định ngày xét xử là 26 tháng 1.
Đảng Dân chủ đã thắng trong cuộc đóng cửa chính phủ lần này.
Hai con số đáng chú ý trong các tiêu đề tin tức tuần này:
Chi phí trung bình cho một gói bảo hiểm y tế gia đình sẽ lên tới 27.000 USD/năm vào năm tới.
Nợ liên bang đã tăng nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào khác ngoài giai đoạn đại dịch và vượt mốc 38 nghìn tỷ USD hôm thứ Tư.
Cả hai con số đều là tin xấu và đều mang nguy cơ chính trị lớn, nhưng chỉ một trong số đó có khả năng nhận được nhiều sự chú ý khi chính phủ Trump bước sang tuần thứ tư bị đóng cửa.
Có rất nhiều điểm khác biệt giữa cuộc đóng cửa chính phủ hiện nay và những lần trước kể từ khi chiến thuật này trở nên phổ biến cách đây 35 năm.
Chưa bao giờ có một tổng thống nào sử dụng việc đóng cửa như cái cớ để giải tán các cơ quan liên bang, hoặc công khai nhắm mục tiêu cắt giảm ngân sách của phe đối lập tại Quốc hội. Cũng chưa từng có tổng thống nào tuyên bố sẽ chi tiêu tiền công vào những mục đích mình muốn mà không cần Quốc hội phê chuẩn. Và chắc chắn, chúng ta cũng chưa từng thấy việc vi phạm luật liên bang — cấm các quan chức dùng chức vụ của mình cho mục đích chính trị — một cách nhiệt tình đến thế.
Đó chính là thực tế của “cuộc đóng cửa Rosie O’Donnell” (ý nói sự hỗn loạn và kịch tính của tình hình hiện nay).
Nhưng lần “thiếu ngân sách tạm thời” này còn khác biệt ở một điểm căn bản: Đây là cuộc đóng cửa chính phủ đầu tiên do Đảng Dân chủ chủ động.
Trong lịch sử, Đảng Dân chủ cũng từng đe dọa ngừng cấp ngân sách hoặc dùng trần nợ công làm đòn bẩy, nhưng mọi cuộc đóng cửa lớn từ năm 1990 đến nay đều do Đảng Cộng hòa khởi xướng.
Từ góc độ chiến thuật, điều này thật thú vị — hai đảng đang phản chiếu lẫn nhau, áp dụng những phương pháp mà họ từng coi là “cấm kỵ” suốt nhiều thập kỷ. Nhưng còn có một khía cạnh thực tế hơn:
Trong 35 năm qua, Đảng Cộng hòa luôn lấy lý do giảm chi tiêu để buộc chính phủ đóng cửa. Còn lần này, Đảng Dân chủ đóng cửa để yêu cầu… tăng chi tiêu.
Ngoại lệ hiếm hoi phía Cộng hòa là cuộc đóng cửa năm 2018–2019 do chính Donald Trump khởi xướng, vì ông từ chối ký dự luật ngân sách nếu không được cấp thêm tiền xây tường biên giới Mỹ–Mexico. Nhưng đó chỉ là ngoại lệ.
Từ thời Newt Gingrich phát minh ra “vũ khí hóa việc đóng cửa”, các cuộc đối đầu đều xoay quanh việc phản đối thâm hụt ngân sách tăng cao.
Cuộc đóng cửa hiện nay của phe Dân chủ trong Thượng viện giống nhất với chiến thuật năm 2013 của Thượng Nghị sĩ Ted Cruz (R–Texas), khi ông dùng việc đóng cửa để phản đối ObamaCare. Tuy nhiên, khi đó Cộng hòa nhấn mạnh vào chi phí của chương trình bảo hiểm, trong khi lần này Dân chủ lại yêu cầu mở rộng trợ cấp cho chương trình đó.
Ngay cả khi Trump đóng cửa chính phủ, ông cũng không đòi chi tiêu thêm, mà muốn cắt các khoản khác để bù chi phí bức tường (sau đó, ông vẫn lấy tiền từ ngân sách Ngũ Giác Đài — một tiền lệ cho việc ông hiện nay vi phạm quyền chi tiêu của Quốc hội).
Tóm lại, lần này là đóng cửa chính phủ để yêu cầu chi thêm tiền — điều chưa từng có tiền lệ.
Một điểm bất lợi cho Cộng hòa trong các lần trước là nợ công giống như biến đổi khí hậu: Cử tri nói rằng họ quan tâm, nhưng ít người sẵn sàng hy sinh lợi ích trước mắt để giải quyết vấn đề “còn xa vời”. Cả hai đảng đều kết luận rằng chi tiêu thiếu trách nhiệm là điều được lòng dân, và họ sẽ tiếp tục vòng xoáy này cho đến khi hệ thống sụp đổ.
Khi chính phủ phải chi gần 1 nghìn tỷ USD/năm chỉ để trả lãi nợ, thời điểm đó đang đến gần. Nhưng với bản chất chính trị, nỗi lo này luôn bị hoãn đến sau kỳ bầu cử tiếp theo.
Trong khi đó, chi phí y tế tăng vọt lại là vấn đề thực tế và cấp bách hơn nhiều — với cả cử tri lẫn các chính trị gia phải đối mặt với họ trong năm bầu cử tới.
Nguyên nhân khiến chi phí y tế leo thang rất nhiều, và không phải tất cả đều xấu. Ví dụ, tiến bộ y học giúp con người sống lâu hơn và chất lượng sống cao hơn — tất nhiên chi phí tăng theo. Thuốc giảm cân mới đang gây tốn kém lớn, nhưng có thể giúp giảm chi phí bệnh mãn tính như tiểu đường trong tương lai.
Tuy nhiên, phần lớn nguyên nhân nằm ở hệ thống bảo hiểm y tế đã lỗi thời và rối rắm.
Cộng hòa cho rằng ObamaCare là thủ phạm, trong khi Dân chủ lập luận tình hình sẽ tệ hơn nếu không có nó. Thực tế là, cả trước và sau ObamaCare, sự pha trộn giữa dịch vụ rời rạc, trợ cấp chính phủ, và quy định chồng chéo đã tạo nên một “mớ bòng bong” khiến cả bệnh nhân, bác sĩ, lẫn doanh nghiệp đều khốn đốn.
Cũng như với nợ công, chưa bao giờ có thời điểm “thuận lợi” để cải cách hệ thống y tế. ObamaCare, dù mang tính bước ngoặt, vẫn chỉ là một miếng vá tạm, chứ không phải cuộc cải cách toàn diện.
Nói cách khác, chỉ khi khủng hoảng nổ ra, nước Mỹ mới dám đối mặt với thực tế — nhưng sẽ không ai để nó đến mức khủng hoảng, vì hậu quả chính trị quá lớn. Thế nên, các giải pháp tạm thời và tốn kém vẫn sẽ thống trị chính trường.
Tất cả điều này dẫn đến kết luận: Đảng Dân chủ đã thắng trong cuộc đóng cửa này.
Dù cuộc khủng hoảng kết thúc hôm nay hay vào ngày 1/11, khi mùa đăng ký bảo hiểm y tế mới bắt đầu, thì nó cũng đã tăng áp lực lên Đảng Cộng hòa về vấn đề chi phí y tế.
Cộng hòa đã đồng ý gia hạn trợ cấp ObamaCare, nhưng muốn chỉ biểu quyết sau khi chính phủ mở cửa trở lại, chứ không lấy đó làm điều kiện để mở cửa.
Dù theo cách nào, cuối cùng họ vẫn sẽ phải chấp nhận yêu cầu của Đảng Dân chủ: Tăng trợ cấp của chính phủ để bù đắp cho chi phí bảo hiểm đang tăng, vốn một phần là do chính các khoản trợ cấp đó gây ra.
Vì thế, phản ứng của Washington đối với hai con số lớn trong tuần này — 27.000 USD cho bảo hiểm và 38 nghìn tỷ USD nợ công — chắc chắn sẽ khiến cả hai vấn đề ấy tồi tệ hơn.
CALITODAY (24/10/2025): Donald Trump tuyên bố đã hủy bỏ các cuộc đàm phán thương mại với Canada hôm thứ Năm 23/10 sau khi chính quyền tỉnh Ontario — tỉnh đông dân nhất Canada — công bố một quảng cáo có nội dung trích lời cựu Tổng thống Ronald Reagan chỉ trích chính sách thuế quan.
Quảng cáo này, được ra mắt vào tuần trước, đánh dấu khởi đầu cho “chiến dịch quảng cáo mới” của chính phủ tỉnh Ontario tại Hoa Kỳ nhằm phản đối các mức thuế quan — vốn là trọng tâm trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump.
Tuy nhiên, quảng cáo nhanh chóng bị chỉ trích vì sử dụng đoạn âm thanh ghép từ nhiều phần khác nhau trong bài phát biểu của Reagan về thuế quan, khiến một tổ chức phi lợi nhuận do chính cựu tổng thống Reagan thành lập lên tiếng phản đối chiến dịch này.
Ngay sau đó, Trump gọi quảng cáo là “GIẢ TẠO” trong một bài đăng trên mạng X vào thứ Năm 23/10, đồng thời tuyên bố hủy bỏ mọi cuộc đàm phán thương mại với Canada.
“Dựa trên hành vi tồi tệ của họ, TOÀN BỘ CÁC CUỘC ĐÀM PHÁN THƯƠNG MẠI VỚI CANADA CHÍNH THỨC BỊ CHẤM DỨT,” Trump viết trong bài đăng trên Truth Social hôm thứ Năm.
Chiến dịch quảng cáo này và cơn giận dữ của Trump diễn ra chỉ vài tuần trước khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ xem xét các đơn kiện liên quan đến chính sách thuế quan của Trump. Nó cũng trùng thời điểm đội bóng Toronto Blue Jays — đại diện duy nhất của Canada tại Giải Bóng chày Nhà nghề Mỹ (MLB) — chuẩn bị thi đấu trận đầu tiên của Giải World Series với Los Angeles Dodgers.
Trump dường như lo ngại việc quảng cáo sử dụng giọng nói của Reagan có thể ảnh hưởng đến quyết định của Tòa án Tối cao trong các vụ kiện về thuế quan — vốn trước đó đã bị một số tòa án cấp dưới bác bỏ.
Đoạn phát biểu bị cắt ghép của Reagan
Quảng cáo có sử dụng các phát ngôn thực tế của Ronald Reagan — nhưng được cắt ghép từ nhiều phần khác nhau của bài phát biểu năm 1987, khi ông tuyên bố áp thuế lên hàng hóa Nhật Bản nhằm bảo vệ “thương mại tự do và công bằng.”
Trong đoạn mở đầu quảng cáo, Reagan nói:
“Khi ai đó nói ‘hãy áp thuế lên hàng nhập khẩu’, điều đó nghe có vẻ yêu nước — bảo vệ sản phẩm và việc làm của người Mỹ. Và đôi khi, trong ngắn hạn, nó có hiệu quả — nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.”
Tiếp theo trong quảng cáo, ông được nghe nói:
“Về lâu dài, những rào cản thương mại như vậy gây tổn hại cho mọi công nhân và người tiêu dùng Mỹ.”
Nhưng trên thực tế, trong bài phát biểu gốc, Reagan nói câu thứ hai trước đoạn mở đầu mà quảng cáo sử dụng.
Không câu nào trong quảng cáo là sai — tất cả đều do Reagan nói trong bài phát biểu năm 1987 — nhưng giới phê bình cho rằng việc đảo thứ tự và cắt bỏ ngữ cảnh đã khiến nội dung bị bóp méo.
Tổ chức Ronald Reagan Presidential Foundation and Institute (Quỹ và Viện Tổng thống Ronald Reagan), do chính ông thành lập, đã đăng một tuyên bố trên X hôm thứ Năm 23/10 chỉ trích quảng cáo:
“Quảng cáo này xuyên tạc Bài phát biểu Phát thanh của Tổng thống Reagan, và Chính phủ Ontario không hề xin phép hay được phép chỉnh sửa và sử dụng nội dung này.”
Trump đã viện dẫn phát biểu của Quỹ Reagan khi tuyên bố chấm dứt đàm phán thương mại với Canada:
“Quỹ Reagan vừa thông báo rằng Canada đã sử dụng trái phép một quảng cáo GIẢ, trong đó Ronald Reagan bị cắt ghép để nói xấu thuế quan,” Trump viết.
Tòa án Tối cao xem xét thuế quan.
Trump ám chỉ trong bài đăng rằng ông tin chính quyền Ontario tung quảng cáo nhằm tác động đến phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ liên quan đến việc ông áp thuế quan.
“Họ chỉ làm vậy để can thiệp vào quyết định của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ và các tòa khác,” Trump viết hôm thứ Năm.
Trong một bài khác, Trump cáo buộc Canada “đang cố gắng tác động phi pháp đến Tòa án Tối cao là một trong những vụ án quan trọng nhất lịch sử nước Mỹ.”
Trump tiếp tục bảo vệ chính sách thuế quan của mình, khẳng định rằng nhờ thuế quan, nước Mỹ trở nên “GIÀU MẠNH, QUYỀN LỰC VÀ AN TOÀN HƠN BAO GIỜ HẾT”, và thị trường chứng khoán cũng “MẠNH MẼ HƠN TRƯỚC NHỜ THUẾ QUAN!”
Tòa án Tối cao sẽ xem xét các vụ kiện về thuế quan của Trump vào ngày 5 tháng 11. Ông Trump, người coi thuế quan là nền tảng trong chiến dịch tranh cử của mình, đang đối mặt với áp lực trong nước yêu cầu nới lỏng hoặc chấm dứt chúng.
Một nghiên cứu cho thấy người tiêu dùng Mỹ đang gánh 55% chi phí của các mức thuế này, và một cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân lo ngại thuế quan và lạm phát đang làm mất giá trị sức lao động của họ.
Trump đã áp thuế lên nhiều quốc gia kể từ khi nhậm chức, bao gồm mức thuế 25% đối với hầu hết hàng hóa Canada, và thậm chí tăng lên 35% vào mùa hè vừa qua.
Tương lai của các cuộc đàm phán.
Khi công bố chiến dịch quảng cáo vào tuần trước, Thủ hiến Ontario Doug Ford tuyên bố sẽ tiếp tục đấu tranh chống lại thuế quan của Mỹ:
“Chúng tôi sẽ sử dụng mọi công cụ hiện có và không bao giờ ngừng phản đối các mức thuế quan của Mỹ lên Canada,” Ford viết trên X.
Sau tuyên bố của Trump, Ford nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ Mỹ–Canada:
“Canada và Hoa Kỳ là bạn bè, láng giềng và đồng minh. Tổng thống Ronald Reagan biết rằng chúng ta mạnh mẽ hơn khi cùng nhau.”
Ông Ford đính kèm liên kết tới video YouTube của toàn bộ bài phát biểu gốc của Reagan và viết thêm:
“Chúa phù hộ Canada và Chúa phù hộ Hoa Kỳ.”
Hiện vẫn chưa rõ liệu việc Ford công nhận toàn văn bài phát biểu của Reagan có đủ để xoa dịu Trump và giúp nối lại các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước hay không.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết ông “sẵn sàng nối lại đàm phán với Mỹ khi phía Hoa Kỳ sẵn sàng.
Quỹ và Viện Tổng thống Ronald Reagan (Ronald Reagan Presidential Foundation & Institute) nói rằng thực tế, quảng cáo không phải “giả mạo” mà là đã được biên tập lại, đổi phần sau lên trước mà thôi. Nhưng đúng là Reagan từng có một bài phát biểu kéo dài năm phút – một bài diễn văn phát thanh quốc gia ngày 25 tháng 4 năm 1987, hiện được Thư viện Reagan đăng tải trên YouTube – trong đó ông lên án mạnh mẽ các loại thuế quan, thể hiện quan điểm ủng hộ thương mại tự do và công bằng.
Quảng cáo do chính quyền tỉnh Ontario (Canada) tài trợ và phát sóng trên các kênh truyền hình lớn của Mỹ, trích đoạn từ bài phát biểu được Reagan thực hiện tại Trại David, trước thềm cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản trong bối cảnh dư luận Mỹ đang ngày càng gay gắt với Nhật. Khi đó, các công ty Nhật như Toyota và Sony đã tràn ngập thị trường Mỹ với các sản phẩm xe hơi và điện tử chất lượng cao nhưng giá rẻ, khiến các thương hiệu lớn của Mỹ như General Motors và RCA bị thiệt hại.
Ngay trước khi phát biểu trên đài, Reagan đã áp thuế cao hơn đối với một số sản phẩm của Nhật nhằm đáp trả việc bán phá giá chip bán dẫn của Nhật vào thị trường Mỹ. Ông có những lời lẽ gay gắt với Nhật – những phần này không xuất hiện trong quảng cáo – tương tự như giọng điệu mà Trump thường dùng khi nói về thương mại.
“Chúng tôi có bằng chứng rõ ràng rằng các công ty Nhật đang tham gia vào những hành vi thương mại không công bằng, vi phạm thỏa thuận giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ,” Reagan nói. “Chúng tôi mong các đối tác thương mại của mình thực hiện đúng cam kết.”
Reagan nói ông sẽ gỡ bỏ thuế quan khi có bằng chứng rằng Nhật đối xử công bằng với doanh nghiệp và người lao động Mỹ – một lập luận nghe khá giống với những phát biểu quen thuộc của Trump.
Tuy nhiên, Reagan khẳng định ông “miễn cưỡng” áp đặt rào cản thương mại với Nhật và tin rằng thuế quan cao gây hại cho người lao động và nền kinh tế Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng nhiều nhà kinh tế cho rằng thuế quan cao trong thời kỳ Đạo luật Smoot-Hawley đã làm trầm trọng thêm cuộc Đại Khủng hoảng, một ký ức đau thương mà ông và cả thế hệ của mình đã trải qua – “sâu sắc và nhức nhối,” theo lời ông.
Phần lớn bài phát biểu của Reagan – cũng là phần mà quảng cáo sử dụng nhiều nhất – là lời giải thích tại sao các nền kinh tế phát triển đã từ bỏ việc dùng thuế quan như một công cụ kinh tế: vì chúng khiến doanh nghiệp trong nước phụ thuộc vào chính phủ, giảm cạnh tranh, châm ngòi cho chiến tranh thương mại, làm tăng giá cả và cuối cùng dẫn đến mất việc làm.
Và dù có “một vài trường hợp đặc biệt như vấn đề chip bán dẫn của Nhật”, ông nói chính quyền của ông vẫn kiên định theo đuổi tự do thương mại.
Hiện chưa rõ lý do vì sao Trump gọi quảng cáo là “giả mạo”, nhưng trong bài đăng trên Truth Social, ông dẫn lại tuyên bố của Quỹ Ronald Reagan, nói rằng chiến dịch quảng cáo này đã sử dụng “âm thanh và hình ảnh được chọn lọc” của Reagan và “diễn giải sai nội dung bài phát biểu tổng thống.” Tuy nhiên, quỹ không nêu rõ chi tiết nào bị diễn giải sai.
Trong một bài đăng khác trên Truth Social hôm thứ Hai, Trump tuyên bố sai sự thật khi khẳng định rằng Reagan ủng hộ thuế quan:
“Họ gian lận bằng cách mua quảng cáo lớn nói rằng Ronald Reagan không thích thuế quan, trong khi thực tế ông ấy RẤT YÊU THÍCH THUẾ QUAN VÌ QUỐC GIA VÀ AN NINH QUỐC GIA CỦA CHÚNG TA,” Trump viết. “Cảm ơn Quỹ Ronald Reagan đã vạch trần TRÒ LỪA NÀY.”
Quỹ Reagan cũng nói chính quyền Ontario không xin phép khi sử dụng hoặc chỉnh sửa bài phát biểu, dù chưa rõ điều này có vi phạm pháp lý hay không. Quỹ cho biết họ đang xem xét các lựa chọn pháp lý và khuyến khích công chúng xem phiên bản gốc chưa chỉnh sửa.
Quảng cáo này đã được phát nhiều lần trong các sự kiện lớn, bao gồm Giải Vô địch Liên đoàn Bóng chày Mỹ (ALCS) có đội Toronto Blue Jays tham dự. Bắt đầu từ tối thứ Sáu, đội bóng của Ontario này sẽ thi đấu tại World Series – niềm tự hào lớn của người Canada.
Thủ hiến Ontario Doug Ford trong bài phát biểu ngày 14 tháng 10 nói rằng chính quyền ông đã phát quảng cáo trên hầu hết các mạng truyền hình lớn của Mỹ vì ông muốn “dùng chính lời của Ronald Reagan và lan truyền nó đến người dân Mỹ.”
“Quảng cáo đó không hề mang tính công kích,” Ford nói. “Nó rất thực tế. Và khi đến từ một người như Ronald Reagan, mọi đảng viên Cộng hòa đều sẽ nhận ra giọng nói đó.”
Ford – một chính trị gia bảo thủ – nói thêm:
“Theo ý kiến của tôi, ông ấy là tổng thống vĩ đại nhất mà nước Mỹ từng có.”
Thủ hiến Ontario, Doug Ford, cho biết tỉnh của ông sẽ tạm dừng phát sóng các quảng cáo có hình ảnh cựu Tổng thống Ronald Reagan chỉ trích thuế quan, để các cuộc đàm phán thương mại giữa Canada và Hoa Kỳ có thể được nối lại.
Thông báo của Ford được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump chấm dứt các cuộc đàm phán thương mại với Canada vì quảng cáo này.
Quỹ và Viện Tổng thống Ronald Reagan cho rằng quảng cáo đã trình bày sai bài phát biểu trên sóng radio của Reagan ngày 25 tháng 4 năm 1987, và các phát biểu của ông đã bị chỉnh sửa mà không có sự cho phép.
Ông Ford cho biết đã trao đổi với Thủ tướng Canada Mark Carney trước khi quyết định tạm dừng quảng cáo, bắt đầu có hiệu lực vào thứ Hai.
Tổng thống Trump hôm thứ Năm 23/10 đã trích dẫn tuyên bố của Quỹ và Viện Tổng thống Ronald Reagan, cho rằng quảng cáo bóp méo bài phát biểu trên radio của Reagan năm 1987, và các phát biểu bị chỉnh sửa mà không được phép.
Ford giải thích về quảng cáo:
“Mục tiêu của chúng tôi luôn là khơi dậy một cuộc thảo luận về kiểu nền kinh tế mà người Mỹ muốn xây dựng và tác động của thuế quan đối với người lao động và doanh nghiệp.”
Ông nói thêm:
“Chúng tôi đã đạt được mục tiêu — tiếp cận được khán giả Mỹ ở cấp cao nhất. Tôi đã chỉ đạo đội ngũ của mình tiếp tục đưa thông điệp này đến người dân Mỹ trong suốt cuối tuần, để chúng tôi có thể phát quảng cáo trong hai trận đầu tiên của World Series.”
