DOÃN QUỐC SỸ TỪ HIỆN SINH ĐẾN VÀO THIỀN
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ mới qua đời tại Mỹ, hưởng Thọ 102 tuổi (theo lịch Âm là 103 tuổi). Ông là hàng nhà văn tiền bối cuối cùng trong thế hệ Chiến tranh Việt Nam vừa ra đi. Ông vừa là nhà văn, vừa là nhà giáo và cho rằng dạy học là nghề, viết văn là nghiệp. Như thế trong nhãn quan Phật giáo thì phải chăng văn chương là duyên và tác phẩm là “nợ” như khái niệm “duyên nợ trần ai” giữa đời thường.
Trong bối cảnh cuộc chiến Việt Nam, nhà giáo chỉ đứng trên bục giảng của một khung cảnh xã hội nhất định; nhưng là nhà văn thì phải đứng giữa hai lằn đạn của khuynh hướng chính trị và nhân sinh “bên này Pyrenees là chân lý bên kia là sai lầm” nên nhà văn phải cầm ngọn bút dựa trên liêm sỉ của tâm hồn mà đứng dậy. Đặc biệt Doãn Quốc Sỹ xuất thân từ miền Bắc, vào Nam, rồi qua Mỹ giữa trùng điệp Trường Sơn và Pyrenees – cả chân lý lẫn sai lầm – để tồn tại không phải là một sự xác định hiện sinh đơn thuần mà là một hành giả… vào thiền: Âm trầm, khí phách mà lặng lẽ bởi “kiến tánh” để về với chính mình, tiếp cận đạo lý nhân sinh và thong dong đi giữa cuộc đời lắm đê điều, be bờ chắn lối.
Văn chương như duyên:
Ông không chọn văn như một con đường chính để sống; ông chọn nó bằng mối xúc cảm, bằng tâm niệm, bằng những gắn kết nội tại với đời. Có thể nói, văn chương đến với ông như một duyên lớn: duyên với ngôn từ, duyên với thời cuộc, duyên với nỗi đau cá nhân và cộng đồng. Duyên ấy không dễ nhận biết, không dễ đếm được, nhưng một khi đã bám sâu trong tâm thức, nó dẫn lối để người ấy phải cầm bút, dõi nhìn.
Sự nghiệp là nợ:
Sự nghiệp – dạy học và những vai trò xã hội – là cái ông gánh vác trong đời. Người thầy có trách nhiệm, người nhà giáo chịu gánh nặng cho lớp trẻ, cho nền học thuật. Trong Phật học, “nợ” chẳng phải là cái xấu; nợ là trách nhiệm: nợ tổ tiên, nợ nhân sinh, nợ chữ nghĩa, nợ chúng sinh. Ông mang nợ ấy không hờ hững, không tầm thường; ông trả lời nó bằng tận tâm, bằng sự vững vàng, bằng lòng kiên nhẫn suốt nhiều thập niên.
Giao hòa duyên – nghiệp:
Với Doãn Quốc Sỹ, dạy học không tách rời văn chương. Dạy học là cách thắp lên ngọn đèn cho người khác; văn chương là cách ông đốt lên ánh lửa in lại vào tâm người đọc. Hai cái ấy giao nhau, không song hành riêng rẽ. Nếu văn chương chỉ là duyên, nó mong manh dễ trôi khi duyên hết. Nếu sự nghiệp chỉ là nợ, nó có thể biến thành oán than nếu không có ý thức hướng thiện. Ông đã vừa giữ duyên văn chương, vừa gánh nợ sự nghiệp; và phải chăng đó là cách người trí nên sống theo hướng nhìn Phật, vào thiền, lấy tinh thần “tự độ, độ tha” làm kim chỉ nam giữa dòng sống muôn vạn nẻo đường.
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ là tác giả của hơn 15 tác phẩm văn chương, văn học và khảo luận mang tầm vóc quốc gia và quốc tế. Là nhà giáo, ông từng du học, tu nghiệp ở Hoa Kỳ và làm giáo sư tại các trường trung học Hà Nội, Sài Gòn và Đại học Sư Phạm, Văn Khoa Sài Gòn từ đầu những năm 1960. Khuynh hướng sáng tác văn chương của nhà văn Doãn Quốc Sỹ mang đậm tính nhân bản, tâm linh và hiện sinh, thể hiện qua ba tầm mức sau đây:
1. Khuynh hướng nhân bản: Bảo lưu phẩm giá con người
Doãn Quốc Sỹ luôn nhìn con người trong mối quan hệ giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối, giữa lý tưởng và sa ngã: Nhân vật trong các truyện như Khu Rừng Lau, U Ám, Gió Trên Đảo Kinh, Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều… thường là những con người nhỏ bé nhưng không buông xuôi, luôn hướng về cái đẹp, cái thiện dù phải chịu đau thương. Ông coi con người là trung tâm của mọi bi kịch và cứu rỗi. Đó là một khuynh hướng nhân bản tích cực đậm tính hiện sinh Việt Nam. Hiện sinh không mang dấu ấn của hoài nghi tuyệt vọng đầy lý tính phương Tây mà rất gần với tinh thần phá chấp Phật giáo và tự tại Thằng Bờm dân gian Việt Nam.
2. Khuynh hướng tâm linh: Phật học và hướng nội
Trong số 15 tác phẩm sáng giá của nhà văn Doãn Quốc Sỹ, cuốn Vào Thiền là tác phẩm mỏng nhất (dưới 100 trang) nhưng lại là tác phẩm tái bản nhiều lần nhất. Vào Thiền xuất bản năm 1970 với nội dung là những giai thoại và tùy bút về Thiền như: Lời Thiền, Đạo Thiền, Hư Vô và Thực Tại “Ai hay không có – có không là gì?”…
Tư tưởng Phật giáo của Doãn Quốc Sỹ được thể hiện qua những suy tư “vào thiền” trong tác phẩm không rao giảng giáo lý Thiền mà để sự tỉnh thức đến với Thiền; mời gọi độc giả cùng sống với các nhân vật tự chiêm nghiệm nỗi khổ, sự vô thường và con đường giải thoát bằng tâm an lạc, trí sáng soi, lòng từ ái. Nội dung mang nét tĩnh lặng, hướng nội, thẩm nhập chiều sâu thiền quán giữa khung cảnh chiến tranh cũng như hòa bình và ngay giữa vòng tao loạn. Phong vị văn chương trong Vào Thiền khác hẳn với dòng văn chương hiện sinh, hoài nghi, bất chấp, nổi loạn đầy tính chất đô thị ồn ào thời thượng đương thời.
3. Khuynh hướng hiện sinh: Căn bản đạo lý dân tộc
Sau 1954, trong bối cảnh chia cắt và khủng hoảng tinh thần, văn chương Doãn Quốc Sỹ đặt vấn đề “làm người giữa thời phi nhân”. Nhưng khác với chủ nghĩa hiện sinh u ám, trầm tịch của Sartre hay Camus, Doãn Quốc Sỹ không tuyệt vọng, hướng tới hiện sinh cứu rỗi: Con người nhận diện bản ngã trong khổ đau và bằng tình thương vẫn có thể sống trọn đạo làm người Việt Nam giữa mọi hoàn cảnh, đem sự yên ắng trong chính mình để đối diện với bao nỗi lao đao ngoài xã hội.
Tính Thiền trong cõi Phật, tất cả đều là duyên trần. Cái gì do duyên sinh, cái ấy cũng do duyên diệt. Vì vậy, hợp hay tan đều chỉ là hai trạng thái tạm thời của dòng duyên sinh vô thường, không có gì cố định hay vĩnh cửu. Hiểu được vậy là bước đầu của trí tuệ buông xả. Còn duyên thì gặp, hết duyên thì chia nên sự nghiệp cho dù lớn lao đến mấy, cũng chỉ là khúc quanh trong dòng vô thường. Nên duyên nợ văn chương riêng một góc trời nghệ thuật như Doãn Quốc Sỹ, đem bút vào thiền không phải là cách nói ước lệ, mà là bản tâm, là nội quan soi chiếu cả đời.
Viết giữa chiến tranh, hậu chiến, hải ngoại, nhân vật cũng như hoàn cảnh sống giữa lịch sử nhiều biến động mà vẫn mang được nét như như tịnh không là bài toán khó. Đôi khi văn chương phải đối mặt với áp lực chính trị, kiểm duyệt, định kiến, cường quyền nên cần “tiến những bước lùi” để giữ cái nhân. Chất Thiền trong cuộc sống lắm lúc vô hình vô ảnh; cuộc hành trình cũng là hành hương trong thanh tịnh nhưng nhà văn đã trải nghiệm bao điều sinh diệt trong từng nháy mắt trên đường sáng tạo. Vị Thiền đầy ý nghĩa trong tác phẩm văn chương của Doãn Quốc Sỹ là không chạy đua với thời thịnh sự. Ông là một nhà văn thiên về chiều sâu, từ tốn, không bám theo xu hướng thị trường, không chạy theo cái danh, không đánh đổi tính chân thật để được nổi bật; ông giữ vững lập trường văn chương của mình, giữ cái chất đặc thù của người trải nghiệm nhiều tầng lớp biến động.
Khi nhà văn Doãn Quốc Sỹ phát hành Vào Thiền vào năm 1970 là thời điểm tôi tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm Huế và đang sinh hoạt với nhóm Thiền học của Liên Gia Đình Phật Tử Thừa Thiên Huế, thường vẫn lấy tư tưởng Thiền Luận của Suzuki và sách báo Phật học của Đại học Vạn Hạnh với những tên tuổi của các tu sĩ và trí thức Phật giáo như quý thầy Thiên Ân, Minh Châu, Nhất Hạnh, Tuệ Sỹ, Trí Siêu…; Nguyễn Đăng Thục, Phạm Công Thiện… Chúng tôi nắm bắt ngay cơ hội tác phẩm Vào Thiền vừa mới xuất bản để làm tài liệu tham khảo cho các đạo hữu trong nhóm. Nhưng mãi đến khi qua Mỹ, tôi mới có thiện duyên gặp được tác giả hai lần: Một lần tại Santa Ana với sự hiện diện của nhiều nhà văn, nhà báo và một lần tại Escondido trong khóa tu học Mở Cửa Trái Tim có Thầy Thích Nhất Hạnh chủ trì. Với Doãn Quốc Sỹ, con người và tác phẩm, nghệ thuật và nhân sinh, ngôn từ và tâm đạo là một; đọc tác phẩm cũng như đối diện với chính tác giả bằng xương bằng thịt: nét tài hoa, sự khiêm tốn và tinh thần trí tuệ, từ bi là chân dung của nhà văn vừa vĩnh biệt.
Với tuổi đời đại thượng thọ, nhà văn, nhà giáo Doãn Quốc Sỹ ra đi như lá rụng về cội, tâm đạo về thiền. Thế hệ kế thừa chỉ mong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông được sớm dịch ra tiếng Anh, không phải ở tầm mức “thông ngôn” của Google hay Trí tuệ Nhân tạo mà phải là ngôn ngữ chuyên đề của văn chương nghệ thuật. Ông ra đi giữa mùa Thu: lá rụng về cội và về thiền là hòa nhập thể tánh; không lại hoàn không.
Sacramento, Thu 2025
Trần Kiêm Đoàn
5 người bị bắn gần Đại học Howard trong tuần lễ Homecoming; 2 nghi phạm bị bắt giữ
Năm người đã phải nhập viện sau một vụ nổ súng xảy ra gần Đại học Howard tối thứ Sáu, theo thông tin từ Sở Cảnh sát Đô thị (MPD).
Cảnh sát cho biết lực lượng phản ứng đã được điều động đến khu 600 Howard Place NW lúc 8 giờ 23 tối sau khi nghe tiếng súng.
Khi tiếp cận hiện trường, cảnh sát phát hiện ba nam giới, một phụ nữ và một bé trai 13 tuổi bị thương do trúng đạn, nhưng không nguy hiểm đến tính mạng. Tất cả được đưa đến bệnh viện bởi lực lượng cứu hỏa và y tế khẩn cấp DC.
Cảnh sát cho hay không có nạn nhân nào là sinh viên Đại học Howard. Tuy nhiên, một nạn nhân là sinh viên Đại học Morgan State — đội bóng đá đang đối đầu Howard trong trận đấu vào thứ Bảy (25/10).
Lực lượng chức năng cho biết hai người đã bị tạm giữ và ba khẩu súng được thu giữ tại hiện trường.
Một trong các nghi phạm đã bỏ chạy khỏi cảnh sát, nhưng bị bắt ngay sau đó tại bãi đỗ xe McDonald’s.
Danh tính các nghi phạm chưa được công bố.
Vụ nổ súng diễn ra trong tuần lễ Homecoming thường niên của trường, kéo dài đến hết ngày 26/10.
Một nhân chứng nói với DC News Now rằng anh ta đang ở cùng anh họ khi vụ việc xảy ra:
“Tất cả những gì chúng tôi nghe là tiếng la hét. Làm gì ở D.C. cũng khó… chuyện này xảy ra mỗi lần có sự kiện, nhất là Homecoming. D.C. nguy hiểm lắm.”
Nhân chứng khác, Jaiden Ramirez, nói rằng anh đang chơi bóng rổ khi thấy ba người đàn ông chạy qua đường, la hét, rồi nghe 6–7 phát súng.
“Chúng tôi hoảng loạn, bỏ chạy vào trong. Đợi 30 phút sau mới dám bước ra. Chúng tôi không muốn bị bắn,” Ramirez thuật lại.
DC News Now đã liên hệ nhà trường để bình luận, nhưng chưa nhận được phản hồi.
Nguồn The Hill
Trump kêu gọi truy tố Jack Smith và các quan chức khác liên quan cuộc điều tra vụ 6/1
Tổng thống Donald Trump tối thứ Sáu cho rằng cựu Công tố viên Đặc biệt Jack Smith, cựu Bộ trưởng Tư pháp Merrick Garland và một số quan chức trong chính quyền Biden “nên bị truy tố” vì vai trò của họ trong cuộc điều tra cáo buộc ông tìm cách đảo ngược kết quả bầu cử năm 2020.
Trong bài đăng trên Truth Social ngay trước khi lên đường công du châu Á, Trump còn nêu tên cựu Giám đốc FBI Christopher Wray và cựu Phó Bộ trưởng Tư pháp Lisa Monaco — những nhân vật thường xuyên là mục tiêu chỉ trích của ông.
“Tin mới: Tài liệu cho thấy rõ ràng Christopher Wray, Jack Smith cuồng loạn, Merrick Garland, Lisa Monaco và những kẻ thấp hèn tham nhũng khác từ chính quyền Biden thất bại đã ký duyệt Chiến dịch Arctic Frost. Họ do thám các Thượng nghị sĩ và Hạ nghị sĩ, thậm chí ghi âm cuộc gọi. Họ gian lận và thao túng bầu cử Tổng thống 2020. Những kẻ cực tả điên rồ này phải bị truy tố vì hành vi bất hợp pháp và vô đạo đức!” — Trump viết.
Hiện không rõ Trump đang đề cập đến loại tài liệu nào. The Hill đã liên hệ Tòa Bạch Ốc để bình luận.
Đầu tháng 10, Ủy ban Tư pháp Thượng viện công bố tài liệu giải mật cho thấy FBI đã phân tích dữ liệu điện thoại của chín thành viên Quốc hội thuộc Đảng Cộng hòa trong năm 2023, trong khuôn khổ cuộc điều tra liên quan vụ 6/1 dưới thời Tổng thống Biden. Trong số đó có Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Nam Carolina), Bill Hagerty (Tennessee) và Josh Hawley (Missouri).
Phân tích này — gọi là “preliminary toll analysis” — do một đặc vụ chưa được nêu tên thực hiện, thuộc Chiến dịch Arctic Frost bắt đầu từ tháng 4/2022 bởi Timothy Thibault, cựu trợ lý đặc trách Văn phòng FBI Washington. Cuộc điều tra này đi trước nỗ lực sau đó của Jack Smith.
Trump nhiều lần công kích Smith. Trước Ngày Bầu cử 2024, ông từng nói công tố viên này nên bị “trục xuất khỏi đất nước”.
Tuần trước, Thượng nghị sĩ Marsha Blackburn (Tennessee) — cũng nằm trong danh sách bị phân tích dữ liệu — cùng một số nghị sĩ Cộng hòa đã yêu cầu Bộ Tư pháp (DOJ) mở điều tra đối với Smith. Sau đó, cựu Công tố viên Đặc biệt cho biết ông sẵn sàng xuất hiện công khai sau khi Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan yêu cầu triệu tập điều trần.
An sinh Xã hội tăng 2,8% năm 2026, thêm trung bình 56 USD/tháng cho người nhận
(AP) — Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ (SSA) cho biết mức điều chỉnh chi phí sinh hoạt (COLA) hằng năm sẽ tăng 2,8% vào năm 2026, tương ứng với khoản tăng trung bình hơn 56 USD mỗi tháng cho người nghỉ hưu, theo công bố hôm thứ Sáu.
Mức tăng quyền lợi dành cho gần 71 triệu người nhận An sinh Xã hội sẽ có hiệu lực từ tháng 1. Các khoản chi trả tăng cho gần 7,5 triệu người nhận Trợ cấp An sinh Bổ sung (SSI) sẽ bắt đầu từ ngày 31/12.
Thông báo lẽ ra công bố từ tuần trước nhưng bị hoãn do chính phủ liên bang đóng cửa.
COLA dành cho người nghỉ hưu và người khuyết tật được tài trợ bằng thuế lương từ người lao động và chủ sử dụng lao động, áp dụng đến một mức trần thu nhập hằng năm, dự kiến tăng lên 184.500 USD trong năm 2026, từ 176.100 USD của năm 2025.
Người nhận đã được tăng 2,5% trong năm 2025 và 3,2% năm 2024, sau mức tăng lịch sử 8,7% năm 2023 — do lạm phát cao nhất trong 40 năm. Mức tăng nhỏ hơn trong năm 2026 phản ánh lạm phát đang hạ nhiệt. SSA sẽ gửi thông báo mức quyền lợi mới qua bưu điện vào đầu tháng 12.
Người cao tuổi cho rằng mức tăng “không đủ sống”
Một số người cao tuổi cảnh báo mức tăng COLA vẫn không theo kịp chi phí sinh hoạt.
Bà Linda Deas, 80 tuổi, sống tại South Carolina, nói: “Mức tăng không tương xứng với khủng hoảng chi phí hiện nay.”
Bà cho biết tiền thuê nhà tăng 400 USD/tháng trong hai năm qua, trong khi bảo hiểm xe và thực phẩm cũng tăng giá liên tục. “Đi siêu thị gần đây là sẽ thấy giá đang tăng, không giảm,” bà nói.
Theo khảo sát của AARP, chỉ 22% người Mỹ trên 50 tuổi tin rằng COLA ở mức gần 3% là đủ, trong khi 77% cho rằng không.
Công cụ tính chi phí sinh hoạt MIT ước tính một người trưởng thành sống một mình tại Florence (South Carolina) sẽ chi gần 10.184 USD/năm cho nhà ở; 3.053 USD cho y tế; và 3.839 USD cho thực phẩm.
Tăng COLA là “phao cứu sinh về sự độc lập và phẩm giá,” CEO AARP Myechia Minter-Jordan nói, nhưng “người cao tuổi vẫn gặp khó khăn trang trải các khoản cơ bản.”
Ủy viên SSA Frank Bisignano cho biết COLA là cách đảm bảo quyền lợi “phản ánh thực tế kinh tế hiện tại và tiếp tục duy trì nền tảng an sinh.”
Những tranh luận sâu rộng hơn
Theo Emerson Sprick, Giám đốc chính sách hưu trí của Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng, COLA “không thể giải quyết mọi thách thức tài chính của hộ gia đình, hay mọi hạn chế của chương trình.”
Tuy nhiên, thông báo tăng COLA diễn ra khi SSA trải qua gần một năm biến động — bao gồm việc sa thải hàng nghìn nhân viên theo nỗ lực của chính quyền Trump nhằm cắt giảm lực lượng liên bang.
Hồi tháng 7, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phải đính chính bình luận rằng chương trình tiết kiệm cho trẻ em mới ban hành “không phải” là cách tư nhân hóa An sinh Xã hội qua đường vòng.
Tháng 9, Ủy viên Bisignano cũng phải chữa lời sau khi đề cập khả năng tăng tuổi nghỉ hưu để đảm bảo tính bền vững quỹ. “Việc tăng tuổi nghỉ hưu không được xem xét tại thời điểm này,” ông nhấn mạnh.
Bờ vực mất khả năng chi trả
Theo báo cáo tháng 6/2025 của các ủy viên quản trị An sinh Xã hội và Medicare, quỹ dành cho người cao tuổi và khuyết tật có thể không còn khả năng chi trả toàn bộ quyền lợi vào năm 2034. Khi đó, SSA chỉ có thể thanh toán 81%.
Chương trình An sinh Xã hội lần cuối được cải cách 40 năm trước, khi tuổi nghỉ hưu tiêu chuẩn tăng từ 65 lên 67.
Các nỗ lực hỗ trợ người cao tuổi
Chính quyền Trump gần đây phê chuẩn khấu trừ thuế tạm thời cho người từ 65 tuổi trở lên, áp dụng cho mọi nguồn thu nhập — không chỉ An sinh Xã hội. Tuy nhiên, người thu nhập quá thấp, người nhận trước 65 tuổi, hoặc người vượt ngưỡng thu nhập sẽ không được hưởng.
Năm 2024, cựu Tổng thống Joe Biden ký luật bãi bỏ hai quy định liên bang (WEP và GPO) vốn hạn chế quyền lợi cho khoảng 2,8 triệu người — đa phần là cựu công chức.
Biện pháp này dự kiến làm nhanh hơn tiến trình mất khả năng thanh toán của quỹ lương hưu.
“Việc liệu quyền lợi hiện tại có đủ cho người thu nhập thấp hay không luôn là câu hỏi lớn,” Sprick nói. “Điều đó đòi hỏi các nhà lập pháp phải khẩn trương thúc đẩy cải cách toàn diện, thay vì phớt lờ tính bền vững dài hạn của chương trình.”
Trump công du ba nước châu Á, gặp Tập Cận Bình giữa lúc chính phủ Mỹ đóng cửa
(AP) — Tổng thống Donald Trump sẽ khởi hành sang châu Á vào thứ Sáu cho chuyến công du đầu tiên trong nhiệm kỳ này, nơi ông được kỳ vọng thúc đẩy các thỏa thuận đầu tư và nỗ lực hòa bình, trước khi gặp trực tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm hạ nhiệt cuộc chiến thương mại.
Ông dự kiến rời Tòa Bạch Ốc tối muộn thứ Sáu, với chuyến bay đường dài đưa ông đến Malaysia vào sáng Chủ nhật — điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình ba nước.
Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa. Nhiều nhân viên liên bang sẽ bỏ lỡ khoản lương nguyên tháng đầu tiên trong tuần này; hệ thống kiểm soát không lưu bị xáo trộn khi nhân sự làm việc không lương; và các bang đối mặt nguy cơ ngân sách hỗ trợ lương thực cạn kiệt. Khi phe Cộng hòa bác bỏ yêu cầu mở rộng trợ cấp y tế của phe Dân chủ, bế tắc chưa có dấu hiệu chấm dứt — nhưng Trump vẫn tiếp tục lịch trình đối ngoại như bình thường.
“Nước Mỹ thì đóng cửa, còn Tổng thống thì rời thành phố,” lãnh đạo phe Dân chủ Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích tối thứ Sáu.
Điểm đến đầu tiên: Hội nghị khu vực ở Kuala Lumpur
Trump chỉ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN đúng một lần trong nhiệm kỳ trước, nhưng năm nay sự kiện diễn ra khi Malaysia và Mỹ đang giúp xử lý căng thẳng giữa Thái Lan và Campuchia.
Tại Kuala Lumpur, ông sẽ gặp Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, sau đó ký kết với Thủ tướng Thái Lan và Campuchia.
Đầu năm nay, Trump từng đe dọa ngừng thỏa thuận thương mại với các quốc gia nếu họ không ngừng giao tranh; kể từ đó, Mỹ đã hợp tác với Malaysia để củng cố thỏa thuận ngừng bắn mở rộng.
Trump cũng có thể gặp Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, người muốn Mỹ giảm mức thuế 40% áp lên hàng nhập khẩu từ Brazil. Washington biện minh mức thuế bằng lý do Brazil truy tố hình sự cựu tổng thống Jair Bolsonaro — đồng minh của Trump.
Ngoài thương mại, Lula hôm thứ Sáu chỉ trích chiến dịch không kích của Mỹ ngoài khơi Nam Mỹ dưới danh nghĩa chống ma túy, và cho biết sẽ nêu vấn đề với Trump tại Malaysia. Nhà Trắng chưa xác nhận cuộc gặp.
Nhật Bản và Hàn Quốc: Gói đầu tư khổng lồ và hội kiến Tập
Rời Malaysia, Trump sẽ đến Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi ông kỳ vọng thúc đẩy gói đầu tư ít nhất 900 tỷ USD vào các nhà máy và dự án tại Mỹ, đổi lại việc giảm mức thuế dự kiến xuống 15% thay vì 25%.
Chuyến thăm Tokyo diễn ra một tuần sau khi Nhật Bản bầu nữ thủ tướng đầu tiên, Sanae Takaichi — người từng là học trò chính trị của cố Thủ tướng Shinzo Abe, đồng minh thân cận của Trump.
Dự kiến, Trump sẽ được Hoàng đế Naruhito tiếp kiến và gặp binh sĩ Mỹ đồn trú tại Nhật — theo lời một quan chức Mỹ giấu tên.
Gặp Tập Cận Bình tại Busan
Tại Hàn Quốc, Trump dự định có cuộc gặp được mong đợi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị APEC. Dù APEC tổ chức tại Gyeongju, hội đàm Trump–Tập dự kiến diễn ra tại Busan.
Cuộc họp diễn ra sau nhiều tháng căng thẳng thương mại khiến thị trường toàn cầu chao đảo.
Đầu tháng này, Trump tức giận khi Bắc Kinh siết chặt xuất khẩu đất hiếm, và đe dọa tăng thuế trả đũa. Ông yêu cầu Trung Quốc mua đậu nành Mỹ, nhưng vẫn bày tỏ lạc quan, cho rằng sẽ đạt được “một thỏa thuận tuyệt vời”.
Liệu có thể gặp lại Kim Jong Un?
Cuộc gặp duy nhất có thể “nóng” hơn Tập Cận Bình là tái ngộ bất ngờ với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Tin đồn lan rộng từ khi Bộ trưởng Thống nhất Hàn Quốc Chung Dong-young nói rằng khả năng gặp Kim tại Khu phi quân sự (DMZ) “là có” — giống chuyến đi năm 2019.
Tuy nhiên, kế hoạch này không có trong lịch trình chính thức, theo quan chức Mỹ.
Mỹ triển khai tàu sân bay tới Nam Mỹ, đẩy căng thẳng quân sự lên tầm mới
(AP) — Ngũ Giác Đài thông báo hôm thứ Sáu rằng quân đội Mỹ sẽ điều một tàu sân bay tới vùng biển ngoài khơi Nam Mỹ, bước leo thang mới nhất trong chiến dịch tăng cường quân lực tại khu vực, nơi chính quyền Trump trong những ngày gần đây đã tiến hành các cuộc không kích nhanh nhắm vào các tàu bị cáo buộc chở ma túy.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ra lệnh cho tàu USS Gerald R. Ford và nhóm tấn công của nó triển khai vào khu vực thuộc Bộ Chỉ huy Nam (U.S. Southern Command) nhằm “tăng cường năng lực phát hiện, giám sát và triệt phá các tác nhân và hoạt động bất hợp pháp làm tổn hại an toàn và thịnh vượng của Hoa Kỳ,” phát ngôn viên Ngũ Giác Đài Sean Parnell viết trên mạng xã hội.
USS Ford hiện có năm tàu khu trục hộ tống trong nhóm tấn công và đang được triển khai ở Địa Trung Hải; một tàu khu trục thuộc nhóm này ở Biển Ả Rập, tàu khác ở Biển Đỏ, theo một nguồn thạo tin nói với AP. Tính đến thứ Sáu, tàu sân bay đang cập cảng tại Croatia trên biển Adriatic.
Nguồn tin, yêu cầu giấu tên vì tính nhạy cảm của hoạt động quân sự, không tiết lộ mất bao lâu nhóm tấn công sẽ tới vùng biển Nam Mỹ hay liệu cả năm tàu khu trục có theo cùng hay không.
Việc điều một tàu sân bay sẽ đưa thêm nguồn lực lớn vào khu vực vốn đã chứng kiến sự tăng cường bất thường lực lượng hải quân Mỹ ở biển Caribbean và vùng biển ngoài khơi Venezuela. Động thái mới cùng với tốc độ gia tăng các cuộc tấn công của Washington — trong đó có một vụ vào thứ Sáu — làm dấy lên đồn đoán về việc chính quyền Trump có thể mở rộng mục tiêu vượt ra ngoài chống buôn lậu ma túy, thậm chí có nguy cơ can thiệp nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Maduro đang đối mặt với các cáo buộc tội “ma túy-terror” ở Mỹ.
Hiện đã có hơn 6.000 thủy thủ và lính Thủy quân Lục chiến trên tám chiến hạm tại khu vực. Nếu toàn bộ nhóm tấn công USS Ford tới, con số có thể tăng thêm gần 4.500 thủy thủ, cùng chín phi đội máy bay gắn với tàu sân bay.
Tình hình càng phức tạp bởi bão nhiệt đới Melissa, hiện gần như đứng yên ở trung tâm Caribbean, với cảnh báo có thể mạnh lên thành bão lớn.
Vài giờ trước khi Parnell công bố, Hegseth cho biết quân đội đã thực hiện cuộc tấn công thứ 10 nhằm một tàu bị nghi chở ma túy, khiến sáu người thiệt mạng và nâng tổng số thương vong từ các vụ tấn công bắt đầu từ đầu tháng Chín lên ít nhất 43 người.
Hegseth nói trên mạng xã hội rằng chiếc tàu bị đánh đêm qua do băng nhóm Tren de Aragua điều hành. Đây là lần thứ hai chính quyền Trump liên hệ một chiến dịch với nhóm này, vốn khởi nguồn từ một nhà tù ở Venezuela.
“Nếu anh là kẻ buôn ma túy khủng bố (narco-terrorist) đưa ma túy vào bán cầu của chúng ta, chúng tôi sẽ đối xử như với Al-Qaeda,” Hegseth viết. “Ngày hay đêm, chúng tôi sẽ lập bản đồ mạng lưới của các anh, theo dõi, truy sát và tiêu diệt các anh.”
Tần suất các cuộc tấn công tăng nhanh — từ một vụ vài tuần một lần khi mới bắt đầu lên tới ba vụ chỉ trong tuần này — và đã mở rộng ra vùng biển Thái Bình Dương phía đông, nơi nhiều cocaine được vận chuyển từ các nước sản xuất lớn như Colombia.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Colombia, chính quyền Trump hôm thứ Sáu áp trừng phạt Tổng thống Colombia Gustavo Petro, gia đình ông và một quan chức trong chính phủ vì cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy toàn cầu.
Tâm điểm là Venezuela và Tren de Aragua. Vụ tấn công hôm thứ Sáu gợi nhớ các chiến dịch trước đó khi chính quyền Mỹ đặt trọng tâm vào Tren de Aragua — tổ chức mà Washington đã liệt vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài và cáo buộc là nguồn cơn bạo lực và buôn ma túy tại một số thành phố.
Chính quyền tuyên bố ít nhất bốn trong số các tàu bị tấn công có nguồn gốc từ Venezuela. Hồi giữa tuần, quân đội Mỹ còn điều hai máy bay ném bom hạng nặng siêu thanh bay sát bờ biển Venezuela.
Maduro cho rằng các hoạt động của Mỹ là nỗ lực mới nhằm buộc ông rời nhiệm sở. Ông kêu gọi lực lượng an ninh và dân quân tổ chức diễn tập quốc phòng dọc khoảng 2.000 km bờ biển để chuẩn bị đối phó khả năng bị tấn công.
Theo Elizabeth Dickinson, nhà phân tích cao cấp khu vực Andes của Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group), sự hiện diện quân sự của Mỹ còn nhằm gửi thông điệp mạnh tới các nước trong khu vực về việc liên kết với lợi ích Washington.
“Người ta hay nói ‘ma túy chỉ là cái cớ,’ và mọi người đều biết điều đó,” Dickinson nhận xét. “Thông điệp ở đây rất rõ: Mỹ quyết tâm theo đuổi mục tiêu cụ thể và sẽ dùng vũ lực chống lại các lãnh đạo, các nước không chịu theo.”
So sánh cuộc trấn áp ma túy với “cuộc chiến chống khủng bố”. Phát ngôn của Hegseth gần đây có xu hướng so sánh trực tiếp chiến dịch hiện tại với “cuộc chiến chống khủng bố” mà Mỹ phát động sau vụ 11/9/2001. Tổng thống Trump tháng này tuyên bố các băng đảng ma túy là “chiến binh bất hợp pháp” và cho rằng Mỹ đang trong một “xung đột vũ trang” với họ, viện dẫn cơ sở pháp lý tương tự thời Chính quyền Bush sau 9/11.
Khi phóng viên hỏi liệu ông có yêu cầu Quốc hội tuyên chiến với các băng đảng hay không, Trump đáp rằng đó không phải kế hoạch. “Tôi nghĩ chúng tôi sẽ giết những người đưa ma túy vào nước chúng ta, OK? Chúng tôi sẽ giết họ, họ sẽ chết,” ông nói tại một buổi bàn tròn ở Tòa Bạch Ốc.
Lập trường hành động quân sự thiếu sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội và thiếu thông tin chi tiết khiến cả hai đảng lo ngại. Thượng nghị sĩ Andy Kim (D-New Jersey), từng công tác tại Ngũ Giác Đài và Bộ Ngoại giao, nói: “Tôi chưa từng thấy chuyện gì giống thế này.” Ông bày tỏ lo ngại về khả năng mở rộng thành chiến dịch “đặt boots lên mặt đất” hoặc sa lầy lâu dài.
Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Mario Diaz-Balart (Florida) ủng hộ cách tiếp cận của Trump: “Đã tới lúc phải làm vậy,” ông nói, và cho rằng dù Trump “ghét chiến tranh,” ông không ngại dùng quân đội trong các chiến dịch nhắm mục tiêu.
Trump cân nhắc đặt tên phòng khiêu vũ mới ở Tòa Bạch Ốc theo tên mình
Tổng thống Donald Trump đang xem xét đặt tên phòng khiêu vũ mới xây tại Tòa Bạch Ốc theo tên của chính ông, giữa lúc dư luận tiếp tục tranh cãi về dự án trị giá lớn tại khu East Wing.
Theo tin ABC News, không gian mới dự kiến rộng khoảng 90.000 foot vuông (tương đương hơn 8.300 m²) và có thể được gọi là “Phòng Khiêu Vũ Tổng thống Donald J. Trump.”
Đầu tuần này, khi được hỏi tên gọi sẽ là gì, Trump nói với báo giới: “Tôi sẽ không bàn chuyện đó lúc này.” Một quan chức cấp cao Tòa Bạch Ốc nói với phóng viên Kellie Meyer (NewsNation, cơ quan chị em của The Hill) rằng “chưa có quyết định cuối cùng.”
Chi phí xây dựng dự kiến lên tới 300 triệu USD, nhưng theo ABC News, Trump đã huy động được 350 triệu USD cho dự án. Một quan chức khẳng định tổng thống nhận được “sự ủng hộ mạnh mẽ và áp đảo” và tiếp tục nhận thêm quyên góp.
Trong khi một số người ủng hộ việc cải tạo Tòa Bạch Ốc, nhiều ý kiến khác chỉ trích việc phá bỏ khu East Wing để xây phòng khiêu vũ; đồng thời dấy lên lo ngại về xung đột lợi ích khi sử dụng tiền tư nhân.
“Nhiều tổng thống qua các thời kỳ đã thay đổi nơi này. Rõ ràng, đây sẽ là thay đổi lớn nhất. Nhưng điều này đã được mong muốn suốt ít nhất 150 năm,” Trump nói hôm thứ Tư tuần trước, trước khi tổ chức tiệc tối riêng cho các nhà tài trợ.
Trong bối cảnh câu hỏi về nguồn tiền gia tăng, Tòa Bạch Ốc đã công bố danh sách đầy đủ cá nhân và doanh nghiệp tài trợ vào hôm thứ Năm. Những cái tên nổi bật gồm Amazon, Apple, Google, gia đình Lutnick, cựu Thượng nghị sĩ Kelly Loeffler, và CEO Blackstone Stephen Schwarzman.
CBS News cho biết các công ty tài trợ được yêu cầu đóng một lần, hoặc trong tối đa ba đợt đến năm 2027.
Nguồn The Hill