Đại Hội Đảng 14 của CSVN không đơn thuần là một sự kiện chính trị mang tính chu kỳ, mà trở thành điểm hội tụ của những mâu thuẫn, áp lực chưa được giải quyết ở nhiệm kỳ trước. Chiến dịch chống tham nhũng làm rung chuyển từ trung ương đến địa phương, đã bắt buộc giới “chop bu” CSVN ở nhiệm kỳ này phải cấp thiết giải phẫu” chính mình để khơi thông động lực phát triển, tái tạo niềm tin xã hội…
Nhìn lại nhiệm kỳ 13 của Đảng CSVN, trọng tâm của họ không hề nằm ở những chính sách, chủ trương đột phá về cải cách thể chế hay phát triển kinh tế- xã hội, mà là một chuỗi dài các cuộc thanh trừng nội bộ diễn ra với cường độ và quy mô chưa từng có. CSVN đứng đầu là cố Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng và người kế nhiệm là Tô Lâm nắm trong tay Bộ Công An và nội chính đã đưa công cuộc chống tham nhũng lên ở mức cao trào, lan rộng từ trung ương xuống địa phương, bao trùm tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, y tế, giáo dục đến quốc phòng, an ninh, tạo nên một bối cảnh chính trị dày đặc các vụ án làm đổi chủ liên tục những chiếc ghế quyền lực.
Trong khi đó, đời sống chính trị – xã hội tại Việt Nam bị hệ lụy ngột ngạt, nặng nề và thận trọng đến mức người người-ngành ngành phải dè chừng, vận hành hệ thống trong tâm thế sợ sai, né trách nhiệm. Nhiều quyết sách quan trọng bị trì hoãn, nhiều sáng kiến bị đóng băng, không phải vì thiếu nhu cầu hay cơ hội, mà vì nỗi lo hậu kiểm và trách nhiệm cá nhân. Không ít cán bộ chọn cách an toàn là không làm gì, hoặc làm tối thiểu, hơn là chấp nhận rủi ro, ranh giới giữa sai phạm quản lý và trách nhiệm hình sự rất mong manh.
Giới “chop bu” CSVN ở nhiệm kỳ 13 chủ trương mạnh tay siết chặt kỷ luật, tăng cường kiểm soát và tập trung quyền lực về trung ương, đồng thời thẳng tay trấn áp tiếng nói phản biện khiến cả bộ máy thiếu sáng tạo và bức phá.
Rõ nét nhất là sau hàng loạt đại án làm rúng động xã hội như vụ Việt Á. Bùng nổ trong bối cảnh đại dịch COVID-19, vụ án trở thành biểu tượng cho sự suy thoái đạo đức công vụ khi lợi ích nhóm “táng tận lương tâm” ngay cả thời điểm đất nước đang đặt ở tình trạng khẩn cấp, sự nỗi thống khổ của trăm triệu dân, Tô Lâm cùng đoàn tùy tùng thản nhiên thưởng thức “bò dát vàng” ở trời Tây. Hàng loạt quan chức từ trung ương đến địa phương bị khởi tố, trong đó có bộ trưởng Bộ Y Tế Nguyễn Thanh Long, bộ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ Chu Ngọc Anh, lãnh đạo bộ ngành và cán bộ y tế tuyến tỉnh, khiến niềm tin xã hội bị tổn thương nghiêm trọng.
Tiếp đến là vụ “chuyến bay giải cứu” phơi bày cơ chế xin – cho và tham nhũng ngay sự sinh tử của người dân ở thời điểm đất nước đóng cửa vì dịch bệnh COVID-19. Việc nhiều cán bộ ngoại giao, công an và lãnh đạo địa phương bị xử lý không chỉ gây phẫn nộ dư luận, mà còn gây bất an xã hội, người dân Việt Nam đang lâm vào hoàn cảnh yếu thế nhất, họ vẫn trở thành đối tượng bị trục lợi từ chính những đảng viên CSVN tha hóa, biến chất.
Trong lĩnh vực tài chính- ngân hàng, các đại án như Tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát, SCB làm rúng động thị trường Việt Nam. Mối quan hệ chằng chịt giữa doanh nghiệp và chính quyền, giữa các tập đoàn tư nhân lớn và quan chức quản lý bị phơi bày, kéo theo những phát biểu gây sốc trước tòa, làm thụt giảm GDP và tổn hại nghiêm trọng vấn đề minh bạch đầu tư. Không ít nhà đầu tư, người dân rơi vào trạng thái hoang mang, dè dặt, thậm chí co rút hoạt động kinh tế.
Song song với các đại án là việc kỷ luật và xử lý cán bộ cấp cao ở mức độ chưa từng có tiền lệ. Nhiệm kỳ 13 của Đảng CSVN chứng kiến nhiều ủy viên Bộ Chính Trị, Chủ Tịch Nước Nguyễn Xuân Phúc, Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng, Chủ Tịch Quốc Hội Vương Đình Huệ, Thường Trực Ban Bí Thư Trương Thị Mai, Phó Thủ Tướng Phạm Bình Minh, Phó Thủ Tướng Vũ Đức Đam cùng vài phó thủ tướng khác, đến các bộ trưởng, chủ tịch tỉnh, cùng tướng lĩnh công an, quân đội bị kỷ luật, cho thôi chức hoặc xử lý hình sự. Điều này vừa thể hiện quyết tâm chống tham nhũng không có vùng cấm, vừa phản ánh mức độ thanh trừng nội bộ gay gắt ở thượng tầng quyền lực. Sự bất ổn và lo lắng ngày càng lan rộng trong đời sống xã hội, không ai biết ranh giới tiếp theo của cuộc thanh trừng sẽ dừng ở đâu.
Xã hội Việt Nam ngột ngạt còn bởi chủ trương siết chặt không gian thông tin và biểu đạt. Các quy định về an ninh mạng, CSVN mạnh tay xử lý những tiếng nói bị cho là lợi dụng tự do dân chủ, tuyên truyền chống nhà nước khiến người dân ngày càng rơi vào trạng thái lo lắng khi phát ngôn, kể cả với các vấn đề dân sinh hay chính sách công. Không gian đối thoại xã hội giữa người dân với nhà cầm quyền bị thu hẹp, làm gia tăng cảm giác toàn xã hội im lặng.
Đại Hội Đảng 14 đang diễn ra không chỉ là một kỳ đại hội tổng kết và định hướng, mà là điểm chốt của CSVN trước những áp lực tích tụ suốt nhiệm kỳ 13. Áp lực duy trì kỷ cương, tiếp tục chống tham nhũng, tháo gỡ tình trạng tê liệt chính sách, khôi phục động lực phát triển kinh tế và tạo niềm tin xã hội.
Đại Hội Đảng 14 đang là phép thử lớn đối với khả năng tự điều chỉnh hệ thống chính trị của nhà cầm quyền CSVN. Họ sẽ làm gì ? Hành động như thế nào để xứng đáng với trò lãnh đạo của bản thân, xứng đáng với sự kỳ vọng của người dân và đất nước Việt Nam ?./.
Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza với tư cách quốc gia thành viên sáng lập, đặt mình vào một bàn cờ chính trị, an ninh phức tạp bậc nhất thế giới, nơi mọi giải pháp hòa bình từ trước đến nay đề thất bại, lợi ích cường quốc và bạo lực chưa có hồi kết….
Mấy ngày nữa cuối tháng 1/ 2026, truyền thông CSVN rầm rộ đưa tin, Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump gửi thư mời người đứng đầu Đảng là Tổng Bí Thư Tô Lâm và Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza với tư cách quốc gia thành viên sáng lập, cùng cộng đồng quốc tế thúc đẩy giải pháp hòa bình bền vững cho xung đột kéo dài giữa Israel và Palestine tại Dải Gaza.
Thư mời được công bố chính thức và phản ánh tầm quan trọng của ngoại giao Hoa Kỳ trong khuôn khổ tiến trình hòa bình Trung Đông. Được biết, Hội đồng Hòa bình Dải Gaza được thiết kế nhằm triển khai “Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza” vừa được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua tại Nghị quyết số 2803 ngày 17/ 11/ 2025, với mục tiêu thúc đẩy hòa bình, cứu trợ nhân đạo và tái thiết khu vực sau nhiều năm xung đột.
Việt Nam cùng các nước khác được mời tham gia với hy vọng tạo ra cơ chế đa phương thúc đẩy đối thoại, giảm bạo lực và xây dựng ổn định lâu dài. Trong phản hồi gửi Tổng thống Trump, ông Tô Lâm có nhấn mạnh, Việt Nam hoan nghênh sáng kiến này và đánh giá việc thành lập Hội đồng Hòa bình là bước đi cần thiết để triển khai các kế hoạch được Liên Hợp Quốc thông qua tại Dải Daza, nhất là về mặt xây dựng hòa bình, cứu trợ nhân đạo và tái thiết khu vực sau xung đột.
Ngoài ra, nhân cơ hội này, Tô Lâm cũng gửi đề nghị trong bức thư rằng: mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Hoa Kỳ tiếp tục được thúc đẩy phát triển thực chất và hiệu quả hơn, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực phù hợp với nhu cầu và ưu tiên của cả hai quốc gia.
Xung đột tại Dải Gaza ở khu vực Trung Đông không phải là một cuộc khủng hoảng mang tính thời điểm, mà là kết quả của nhiều thập niên đối đầu, chiếm đóng, trả đũa và thất bại trong kiến tạo một khuôn khổ hòa bình bền vững giữa Israel và Palestine.
Dải Gaza trở thành một không gian bị phong tỏa, nghèo đói và bạo lực kéo dài, nơi các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời thường xuyên bị phá vỡ, còn nỗ lực hòa giải quốc tế luôn rơi vào vòng lặp bế tắc. Trong bối cảnh đó, việc thành lập Hội đồng Hòa bình Dải Gaza phản ánh mong muốn của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ, tìm kiếm một cơ chế mới để thoát khỏi sự bất lực kéo dài của các sáng kiến cũ.
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy các cơ chế hòa bình liên quan đến Trung Đông hiếm khi đạt được kết quả như kỳ vọng. Tiến trình Oslo những năm 1990 từng mở ra hy vọng về giải pháp hai nhà nước, nhưng cuối cùng sụp đổ vì thiếu lòng tin, bạo lực leo thang và sự mất cân bằng quyền lực giữa các bên. Bộ Tứ hiện diện quan trọng tại Trung Đông gồm Liên Hợp Quốc, Mỹ, Liên minh châu Âu và Nga được lập ra nhằm điều phối nỗ lực hòa bình, song dần trở nên hình thức, thiếu vai trò thực chất khi lợi ích chiến lược của các cường quốc ngày càng phân hóa. Các phái bộ giám sát, các sáng kiến nhân đạo và các hội nghị quốc tế liên tiếp được tổ chức, nhưng phần lớn chỉ mang tính giảm nhiệt tạm thời, không chạm tới gốc rễ xung đột.
Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam được mời tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza mang ý nghĩa ngoại giao nhiều hơn là năng lực can dự thực chất. Việt Nam có kinh nghiệm lịch sử về chiến tranh, có lập trường nhất quán ủng hộ giải quyết xung đột bằng biện pháp hòa bình và từng tham gia một số hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, xét một cách thực tế, Việt Nam khó có thể tạo ảnh hưởng quan trọng tại điểm nóng phức tạp như Gaza. Đây là nơi đan xen lợi ích của các cường quốc, các lực lượng vũ trang phi nhà nước và những mâu thuẫn tôn giáo, sắc tộc sâu sắc. So với nhiều quốc gia từng đóng vai trò trung gian hòa giải hiệu quả như Na Uy trong tiến trình Oslo, Qatar trong các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, hay Ai Cập với vị thế địa chính trị trực tiếp giáp Gaza, Việt Nam thiếu cả đòn bẩy địa chiến lược lẫn mạng lưới ảnh hưởng khu vực. Năng lực ngoại giao của Việt Nam hiện nay phù hợp hơn với các vai trò mang tính nguyên tắc, biểu đạt lập trường và ủng hộ đa phương, hơn là tham gia định hình thực chất các thỏa thuận hòa bình phức tạp.
Trong một tiến trình hòa bình mà thất bại lặp lại như quy luật, việc góp mặt có thể khiến Việt Nam bị cuốn vào cái giá chính trị của một thất bại tập thể do các cường quốc định hình./.
CALITODAY (18/01/2026): Tổng thống Donald Trump hôm nay Chủ Nhật 18/1 công bố đã mời tổng thống của Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Argentina tham gia “Hội đồng Hòa bình Gaza” mới được thành lập của ông.
Tòa Bạch Ốc công bố việc thành lập hội đồng này vào thứ Sáu 16/1, như một phần trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm thúc đẩy kế hoạch hòa bình 20 điểm cho khu vực.
Tổng thống Argentina Javier Milei thông báo rằng ông đã chấp nhận vị trí trong hội đồng, đồng thời đăng tải lá thư mời từ Tổng thống Trump trên nền tảng mạng xã hội X.
“Đối với tôi, đây là một vinh dự khi tối nay nhận được lời mời để Argentina tham gia, với tư cách là Thành viên Sáng lập, Hội đồng Hòa bình — một tổ chức do Tổng thống Trump thành lập nhằm thúc đẩy hòa bình bền vững tại các khu vực bị xung đột, bắt đầu từ Dải Gaza,” ông Milei nói.
“Argentina sẽ luôn sát cánh cùng các quốc gia đối đầu trực diện với chủ nghĩa khủng bố, bảo vệ sinh mạng và tài sản, cũng như thúc đẩy hòa bình và tự do,” ông nói tiếp. “Đối với chúng tôi, đó là vinh dự khi được đồng hành cùng ngài trong một trách nhiệm lớn lao như vậy.”
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi cũng đã nhận được một lá thư từ tổng thống Mỹ, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty xác nhận vào thứ Bảy 17/1. Ông Abdelatty cho biết nhà lãnh đạo Ai Cập đang xem xét lời mời này.
Ông Trump cũng chia sẻ trên Truth Social vào thứ Sáu lá thư mà ông gửi cho tổng thống Ai Cập, trong đó ông bày tỏ sự sẵn sàng để Mỹ đứng ra đàm phán nhằm đạt được quan hệ hòa bình giữa Ai Cập và Ethiopia liên quan đến các tranh chấp về sông Nile.
Ngoài ra, Giám đốc truyền thông của Thổ Nhĩ Kỳ cũng xác nhận các thông tin này trong một bài đăng trên nền tảng X vào thứ Bảy 17/1, cho biết ông Trump “đã gửi một lá thư mời” Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan “tham gia với tư cách là thành viên sáng lập của Hội đồng Hòa bình”.
Ông Burhanettin Duran, Giám đốc truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, cũng lưu ý rằng Liên Hợp Quốc đã ủng hộ kế hoạch toàn diện của ông Trump đối với Gaza.
“Trong khuôn khổ này, Hội đồng Hòa bình và các cơ quan trực thuộc, chịu trách nhiệm bảo đảm an ninh và tái thiết Gaza, đang được thành lập,” ông Duran viết.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và Giám đốc Cơ quan Tình báo Tổng hợp Ai Cập Hassan Rashad đã nhận được lời mời tham gia Ban Điều hành Gaza, cùng với các chính trị gia khác đến từ Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bulgaria, Hà Lan và nhiều nước khác.
Ông Trump sẽ đứng đầu ban điều hành, cùng với Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Whitkoff và con rể của ông, Jared Kushner. Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga và các tỷ phú Robert Gabriel cùng Marc Rowan cũng sẽ là thành viên của hội đồng.
Trong một tuyên bố đăng trên nền tảng X vào thứ Sáu, ông Blair gọi việc tập hợp ủy ban này là “một bước tiến lớn”.
“Nó mang lại hy vọng cho người dân Gaza rằng họ có thể có một tương lai khác với quá khứ, và cho người Israel rằng họ có thể có một láng giềng không đe dọa an ninh của họ,” ông Blair nói.
Trump định giá 1 tỷ USD cho ghế thường trực trong “Hội đồng Hòa bình Gaza”
Tổng thống Trump sẽ yêu cầu các quốc gia muốn tham gia “Hội đồng Hòa bình” của ông để giám sát Gaza phải trả 1 tỷ USD để trở thành thành viên, theo các báo cáo từ Bloomberg và The Atlantic hôm thứ Bảy 17/1 cho biết.
Một dự thảo hiến chương mà cả hai cơ quan truyền thông đều xem được cho thấy Trump sẽ giữ vai trò Chủ tịch đầu tiên của hội đồng điều hành, người sẽ phê duyệt các quốc gia thành viên có thể tham gia. Hội đồng sẽ chính thức hoạt động sau khi có ba quốc gia thành viên đồng ý với hiến chương.
“Mỗi Quốc gia Thành viên sẽ phục vụ một nhiệm kỳ không quá ba năm kể từ khi Hiến chương này có hiệu lực, có thể được Chủ tịch gia hạn,” dự thảo viết, theo Bloomberg. “Nhiệm kỳ ba năm sẽ không áp dụng đối với các Quốc gia Thành viên đóng góp hơn 1 Tỷ USD tiền mặt cho Hội đồng Hòa bình trong năm đầu tiên hiến chương có hiệu lực.”
Các quốc gia thành viên sẽ có quyền bỏ phiếu về các quyết định của hội đồng, nhưng Trump sẽ có quyền duy nhất để phê duyệt chúng, theo báo cáo.
Mục đích sử dụng 1 tỷ USD cho tư cách thành viên vẫn chưa rõ ràng. The Atlantic cho biết dự thảo hiến chương không đề cập tiền phí thành viên sẽ đi đâu, chỉ ghi rằng ngân sách chi cho hội đồng sẽ “thông qua nguồn tài trợ tự nguyện từ các Quốc gia Thành viên, các quốc gia khác, các tổ chức hoặc các nguồn khác.”
Dự thảo hiến chương nêu trong phần mở đầu rằng hội đồng sẽ “tách rời khỏi các phương pháp và tổ chức đã quá thường thất bại” và sẽ hoạt động như “một cơ quan xây dựng hòa bình quốc tế linh hoạt và hiệu quả hơn,” điều này được tờ báo ám chỉ là một sự bác bỏ Liên Hợp Quốc.
Dự thảo hiến chương cũng không nhắc gì đến Dải Gaza, theo The Atlantic.
Hội đồng được thiết kế để giám sát và thực hiện kế hoạch hòa bình 20 điểm của Trump tại Gaza, được đề ra sau khi Israel và Hamas đạt được thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu kéo dài hai năm tại Dải Gaza. Trump gần đây thông báo Giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình đã bắt đầu, đòi hỏi Hamas phải giải giáp các chiến binh của mình và Israel rút lực lượng khỏi Gaza.
Trump cho biết hội đồng được thành lập trong tuần này, sau đó ông thông báo rằng Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff, con rể của Trump – Jared Kushner, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga, và các nhà đầu tư tỷ phú Robert Gabriel và Marc Rowan sẽ tham gia hội đồng.
Tòa Bạch Ốc đã mời các tổng thống của Thổ Nhĩ Kỳ, Argentina và Ai Cập tham gia hội đồng. Tổng thống Argentina Javier Milei cho biết ông chấp nhận lời mời, chia sẻ bản sao kỹ thuật số của thư mời trên nền tảng X. Ông gọi đó là “một vinh dự” được mời vào hội đồng với tư cách “Thành viên Sáng lập.”
“Argentina sẽ luôn đứng về phía các quốc gia đối mặt với khủng bố trực diện, bảo vệ sinh mạng và tài sản, và thúc đẩy hòa bình và tự do,” Milei viết. “Chúng tôi rất vinh dự được đồng hành cùng các bạn trong trách nhiệm lớn lao này.”
Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty xác nhận Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi đã nhận được thư mời. Giám đốc Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ Burhanettin Duran cũng xác nhận Trump đã mời Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan.
Tòa Bạch Ốc cũng đã mời một số quan chức và chính trị gia nước ngoài khác từ Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bulgaria và Hà Lan, cùng với nhà tài phiệt bất động sản gốc Síp-Israel Yakir Gabay và chính trị gia Hà Lan Sigrid Kaag, hiện là điều phối viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc cho Quá trình Hòa bình Trung Đông.
Đảng Dân chủ sẽ cố gắng ngăn chặn thuế quan của Trump đối với Greenland Lãnh đạo thiểu số Thượng viện Chuck Schumer (D-N.Y.) hôm thứ Bảy 17/1 cho biết các Thượng Nghị sĩ Dân chủ sẽ ngăn chặn mức thuế quan mới 10% mà Tổng thống Trump áp dụng lên các nước châu Âu, liên quan đến việc ông kêu gọi Mỹ mua Greenland.
“Các mức thuế liều lĩnh của Donald Trump đã làm giá cả tăng lên và gây tổn hại cho nền kinh tế của chúng ta, và giờ ông ấy chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn,” Schumer nói trong một tuyên bố. “Thật khó tin khi ông ấy muốn nhân đôi sự ngu xuẩn này bằng cách áp thuế lên những đồng minh gần gũi nhất của chúng ta cho cuộc phiêu lưu kỳ quặc nhằm chiếm Greenland.”
“Các Thượng Nghị sĩ Dân chủ sẽ đưa ra dự luật để ngăn chặn những mức thuế này trước khi chúng gây thêm thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ và các đồng minh ở châu Âu,” ông nói thêm.
Trump thông báo về các mức thuế này vào sáng thứ Bảy 17/1, khẳng định trên Truth Social rằng “Hòa bình Thế giới đang bị đe dọa!” Ông viết rằng thuế sẽ có hiệu lực “cho đến khi một Thỏa thuận hoàn chỉnh và toàn diện về việc mua Greenland được thực hiện.”
“Trung Quốc và Nga đều muốn Greenland, và Đan Mạch không thể làm gì được,” Trump nói, nhắc lại rằng Mỹ cần Greenland vì lý do an ninh quốc gia. “Hiện họ chỉ có hai xe chó kéo làm bảo vệ, một chiếc mới được thêm gần đây. Chỉ có Hoa Kỳ, dưới thời TỔNG THỐNG DONALD J. TRUMP, mới có thể tham gia trò chơi này, và sẽ làm rất thành công!”
Trump đã đe dọa chiếm Greenland bằng quân sự, động thái này bị các nhà lập pháp Mỹ và phần lớn người dân Hoa Kỳ phản đối.
Các Thượng Nghị sĩ Thom Tillis (R-N.C.) và Lisa Murkowski (R-Alaska) lên án các mức thuế, với Tillis gọi chúng là “tồi tệ cho nước Mỹ, tồi tệ cho doanh nghiệp Mỹ và tồi tệ cho các đồng minh của Mỹ.”
Murkowski cảnh báo rằng thuế quan sẽ khiến các đồng minh ở châu Âu xa rời Mỹ. “Chúng ta đã thấy hậu quả của các biện pháp này theo thời gian thực: các đồng minh NATO của chúng ta bị buộc phải dồn sự chú ý và nguồn lực vào Greenland, điều này trực tiếp tạo lợi cho Putin bằng cách đe dọa sự ổn định của liên minh các nền dân chủ mạnh nhất mà thế giới từng thấy,” bà viết trên X.
Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng thông báo rằng thỏa thuận thương mại lớn giữa Mỹ và Liên minh châu Âu, từng được Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ca ngợi năm ngoái, đã bị hoãn lại. Von der Leyen nói hôm thứ Bảy 17/1 rằng thuế “làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và gây nguy cơ một vòng xoáy nguy hiểm.”
“Toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền là những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế,” bà viết trên X. “Chúng rất quan trọng đối với châu Âu và cộng đồng quốc tế nói chung. Chúng tôi luôn nhấn mạnh lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương trong hòa bình và an ninh ở Bắc Cực, bao gồm thông qua NATO. Cuộc tập trận do Đan Mạch phối hợp trước, thực hiện cùng các đồng minh, nhằm củng cố an ninh Bắc Cực và không đe dọa ai cả.”
Liệu các nhà lập pháp châu Âu có hành động trả đũa hay không vẫn chưa rõ. Karin Karlsboro, thành viên Nghị viện châu Âu đến từ Thụy Điển, nói với Politico rằng các nhà lập pháp có thể sử dụng một công cụ chống cưỡng bức để thúc đẩy các biện pháp trừng phạt nhằm đáp trả thuế quan mới của Trump.
Thỏa thuận thương mại Mỹ-EU gặp nguy cơ vì các mức thuế mới của Trump
Các nhà lãnh đạo châu Âu hôm thứ Bảy 17/1 cho biết thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang bị tạm hoãn sau khi Tổng thống Trump công bố mức thuế mới 10% đối với Đan Mạch và 7 nước châu Âu khác, liên quan đến việc ông tăng cường tuyên bố muốn mua Greenland.
Chủ tịch Nhóm Nhân dân Châu Âu (EPP), ông Manfred Weber, cho biết mặc dù thỏa thuận thương mại được đánh giá cao, nhưng sẽ không được phê chuẩn “với các mối đe dọa của Donald Trump liên quan đến Greenland.”
“Các mức thuế 0% đối với hàng hóa Mỹ phải tạm hoãn,” Weber viết trên mạng xã hội X.
Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen cho biết các mức thuế “làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ tạo ra vòng xoáy nguy hiểm.” Bà viết trên X rằng châu Âu sẽ bảo vệ chủ quyền và “vẫn đoàn kết.”
“Toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền là những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế,” bà viết. “Chúng là điều thiết yếu đối với châu Âu và cộng đồng quốc tế nói chung. Chúng tôi luôn nhấn mạnh lợi ích xuyên Đại Tây Dương chung về hòa bình và an ninh ở Bắc Cực, bao gồm thông qua NATO. Cuộc tập trận được Đan Mạch phối hợp trước, thực hiện cùng các đồng minh, nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực và không gây nguy hiểm cho bất kỳ ai.”
“EU hoàn toàn đoàn kết với Đan Mạch và người dân Greenland,” von der Leyen tiếp tục. “Đối thoại vẫn là điều thiết yếu, và chúng tôi cam kết xây dựng dựa trên quá trình đã bắt đầu từ tuần trước giữa Vương quốc Đan Mạch và Mỹ.”
Karin Karlsboro, thành viên Nghị viện châu Âu người Thụy Điển, nói với Politico rằng các Dân biểu chưa loại trừ việc sử dụng “bazooka,” hay công cụ chống cưỡng ép, để áp dụng các biện pháp trừng phạt đáp trả các mức thuế này.
“Chúng tôi không thấy khả năng Nghị viện châu Âu bật đèn xanh để tiến hành thỏa thuận thuế khi ra quyết định vào thứ Tư,” bà nói. “Thay vào đó, EU phải chuẩn bị phản ứng trước các cuộc tấn công thuế của Tổng thống Trump, bao gồm cả những mức nhắm vào Thụy Điển.”
Vào tháng 7 năm ngoái, von der Leyen đã đạt thỏa thuận với Trump về việc đặt mức thuế 15% đối với hàng hóa châu Âu, trong khi EU sẽ mua 750 tỷ USD năng lượng từ Mỹ, đồng thời đầu tư thêm 600 tỷ USD vào Mỹ cho các mặt hàng khác.
“Tôi nghĩ đây là thỏa thuận lớn nhất từng được thực hiện,” Trump nói trong cuộc gặp với von der Leyen tại sân golf của ông ở Turnberry, Scotland.
Von der Leyen ca ngợi thỏa thuận này là một thỏa thuận “sẽ mang lại sự ổn định và dự đoán được.” Bà nói muốn tái cân bằng quan hệ thương mại giữa Mỹ và EU.
Trump thông báo các mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Vương quốc Anh, Đức, Phần Lan, Na Uy và Hà Lan. Ông viết trên Truth Social rằng các mức thuế “sẽ phải nộp cho đến khi đạt được thỏa thuận về việc mua Greenland một cách hoàn toàn.”
“Chúng ta đã trợ cấp cho Đan Mạch, và tất cả các nước EU, cùng nhiều nước khác trong nhiều năm bằng cách không thu thuế hay bất kỳ hình thức bồi thường nào,” Trump đăng trên Truth Social. “Giờ đây, sau nhiều thế kỷ, đã đến lúc Đan Mạch phải đáp trả — Hòa bình Thế giới đang bị đe dọa! Trung Quốc và Nga muốn Greenland, và Đan Mạch không thể làm gì để ngăn cản.”
Trump nói rằng Mỹ cần Greenland vì lý do an ninh quốc gia và đã đe dọa sử dụng lực lượng quân sự để chiếm hòn đảo này. Lời đe dọa khiến Đan Mạch và các nước châu Âu khác phải cử quân đến Greenland để tập trận chung.
Các Dân biểu Cộng hòa, thành viên nhóm lưỡng đảng gặp Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen để thể hiện sự phản đối tổng thống, đã chỉ trích các mức thuế mới. Thượng Nghị sĩ Thom Tillis (R-N.C.) cảnh báo rằng các mức thuế này “sẽ có hại cho Mỹ, có hại cho doanh nghiệp Mỹ và có hại cho các đồng minh của Mỹ.”
“Chúng ta đã thấy hậu quả của những biện pháp này ngay lập tức: các đồng minh NATO của chúng ta buộc phải phân tán sự chú ý và nguồn lực đến Greenland, một diễn biến trực tiếp giúp tay Putin bằng cách đe dọa sự ổn định của liên minh dân chủ mạnh nhất thế giới từng chứng kiến,” Thượng Nghị sĩ Lisa Murkowski (R-Alaska) đăng trên X.
Spanberger cải tổ hội đồng quản trị Đại học Virginia ngay trong ngày đầu nhậm chức
Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger (Đảng Dân chủ) hôm thứ Bảy 17/1 đã tiến hành cải tổ hội đồng quản trị của ba trường đại học công lập trong bang, bổ nhiệm 27 thành viên mới chỉ vài giờ sau khi nhậm chức với tư cách là nữ thống đốc đầu tiên của bang.
Tại Đại học Virginia (UVA), bà Spanberger chỉ định 10 người vào hội đồng quản trị gồm 17 thành viên, chỉ một ngày sau khi được cho là đã gây áp lực buộc năm thành viên do người tiền nhiệm Cộng hòa của bà — cựu Thống đốc Glenn Youngkin — bổ nhiệm phải từ chức. Những người này bao gồm chủ tịch hội đồng, phó chủ tịch và một nhà tài trợ lớn.
Những thay đổi nhanh chóng về lãnh đạo này diễn ra sau hơn một năm căng thẳng xoay quanh tương lai của trường đại học và định hướng chính trị mang tính đảng phái của nó.
Năm ngoái, Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Trump đã gây áp lực buộc cựu hiệu trưởng của trường, James Ryan, từ chức, chủ yếu do ông ủng hộ các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI). Bà Spanberger từng yêu cầu hội đồng do ông Youngkin bổ nhiệm chờ đợi trước khi thay thế ông Ryan, nhưng hội đồng đã phớt lờ yêu cầu này và tháng trước đã bổ nhiệm Scott Beardsley, trưởng khoa Trường Kinh doanh của đại học, làm hiệu trưởng mới.
Hội đồng dưới thời Youngkin cũng đã đồng ý với các yêu cầu của chính quyền Trump về việc loại bỏ các chương trình đa dạng và tuân thủ các yêu cầu của chính quyền liên bang đối với tuyển sinh.
Ngoài ra, nữ thống đốc vừa tuyên thệ nhậm chức còn bổ nhiệm 12 thành viên mới vào hội đồng quản lý Đại học George Mason và 5 người vào hội đồng giám sát Học viện Quân sự Virginia (VMI). Luật quy định mỗi hội đồng phải có 17 thành viên.
Trong số các bổ nhiệm của bà Spanberger có cựu Thống đốc Virginia Ralph Northam (D) vào hội đồng Học viện Quân sự Virginia; Giám đốc điều hành ngành tiện ích Carlos Brown và cựu lãnh đạo truyền thông Victoria Harker vào hội đồng Đại học Virginia — nơi cả hai từng phục vụ trước đây; và Tom Davis, cựu Dân biểu Quốc hội Đảng Cộng hòa, vào hội đồng Đại học George Mason, nơi ông cũng từng là thành viên.
Hôm thứ Sáu, Chủ tịch hội đồng Đại học George Mason, Charles Stimson, đã từ chức. Ông Stimson từng là thành viên của The Heritage Foundation.
Điều gì sẽ xảy ra khi đầu máy “Big Boy” nặng 600 tấn đến thị trấn của bạn
Trong năm nay sẽ có vô số lễ kỷ niệm nhân dịp nước Mỹ tròn 250 năm (còn gọi là semiquincentennial), nhưng có lẽ không sự kiện nào hoành tráng bằng việc một đầu máy xe lửa nặng tới 1,2 triệu pound (khoảng 600 tấn) lăn bánh vào thị trấn của bạn.
Big Boy số 4014, một trong số rất ít đầu máy còn sót lại được chế tạo để kéo các thiết bị hạng nặng trong Thế chiến II, sẽ sớm bắt đầu chuyến lưu diễn xuyên nước Mỹ từ bờ Đông sang bờ Tây lần đầu tiên trong lịch sử, theo thông báo của CEO Union Pacific, ông Jim Vena, hồi đầu tháng này. Khi đó, ông cho biết lịch trình chi tiết sẽ được công bố “sớm”, và ông nhắc lại điều này hôm thứ Năm khi phát biểu trước Hiệp hội Các Chủ Hàng Đường Sắt vùng Trung Tây.
Trong buổi nói chuyện, Vena cho biết: “Chúng tôi sẽ bắt đầu vào cuối tháng 3,” theo Trains.com. Tuy nhiên, ngày giờ và địa điểm cụ thể hiện vẫn chưa được công bố.
Đầu máy dài 133 feet (hơn 40 mét) này – cũng là chiếc Big Boy duy nhất còn có thể chạy trên đường ray – đã quay trở lại hoạt động vào năm 2019 và thực hiện nhiều chuyến lưu diễn thu hút đông đảo công chúng, trong đó có chuyến “Heartland of America Tour” năm 2024 và một chuyến lưu diễn giới hạn vào năm 2025.
Đầu máy lịch sử nặng 1,2 triệu pound ‘Big Boy’ sẽ thực hiện chuyến lưu diễn xuyên nước Mỹ đầu tiên vào năm 2026 Chuyến lưu diễn năm nay có thể đưa Big Boy số 4014 đến gần như mọi bang.
Hiện tại, mạng lưới của Union Pacific bao phủ 23 bang, chủ yếu ở nửa phía Tây nước Mỹ, gồm: Arizona, Arkansas, California, Colorado, Idaho, Illinois, Iowa, Kansas, Louisiana, Minnesota, Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Mexico, Oklahoma, Oregon, Tennessee, Texas, Utah, Washington, Wisconsin và Wyoming.
Union Pacific đang làm việc để sáp nhập với Norfolk Southern, điều này có thể tạo ra cái gọi là “The Great Connection” và mở rộng phạm vi hoạt động của Union Pacific (và Big Boy) sang 19 bang khác cùng Đặc khu Columbia, gồm: Alabama, Delaware, Florida, Georgia, Indiana, Kentucky, Maryland, Massachusetts, Michigan, Mississippi, New Jersey, New York, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, South Carolina, Tennessee, Virginia và West Virginia. (Mạng lưới của Norfolk Southern cũng trải dài tới Illinois, Louisiana và Missouri.)
Vena nói với cử tọa hôm thứ Năm 15/1 rằng họ đang “gặp một vài vấn đề với đối tác ở miền Đông để có thể hoàn tất chính xác chuyến đi xuyên nước Mỹ,” trước khi được cho là đã nói đùa rằng “họ tốt hơn hết là phải nhanh lên,” theo Trains.com.
Nếu Big Boy số 4014 – vốn gần dài gấp đôi các đầu máy diesel hiện nay trong đội tàu của Union Pacific – thực sự đến được miền Đông, đây sẽ là lần đầu tiên nó xuất hiện tại khu vực này kể từ khi rời nhà máy ở Schenectady, bang New York, nơi nó được chế tạo vào năm 1941, theo Trains.com.
Mặc dù hiện chưa có nhiều thông tin chi tiết hơn về chuyến lưu diễn năm 2026, chúng ta vẫn có thể hình dung phần nào trải nghiệm mà nó mang lại.
“Tôi thường ví Big Boy như Elvis Presley của ngành đầu máy xe lửa; nó thực sự là ‘ngôi sao nhạc rock’ của Union Pacific vì thu hút sự chú ý ở bất cứ nơi nào nó đi qua,” ông Mike Jaixen, Giám đốc truyền thông cấp cao của Union Pacific, nói với Nexstar qua email.
Trong một số điểm dừng của các chuyến lưu diễn trước đây, Big Boy sẽ đỗ lại tại ga trong vài ngày, trong khi ở những nơi khác, nó chỉ dừng rất nhanh theo kiểu “whistle stop” (dừng ngắn để thổi còi). Theo Jaixen, thời gian dừng sẽ thay đổi tùy theo nhu cầu vận hành.
“Thông thường, đội ngũ của chúng tôi sẽ dừng lại khoảng vài giờ một lần để bảo dưỡng đầu máy; mỗi lần dừng thường kéo dài khoảng nửa giờ,” ông cho biết. “Đây là cơ hội tốt để mọi người chụp ảnh và tận mắt thấy công việc cần thiết để duy trì đầu máy hơi nước đang hoạt động lớn nhất thế giới.”
Năm ngoái, thành phố Greeley, bang Colorado, chỉ có những chuyến ghé thăm ngắn từ Big Boy, theo đài KDVR của Nexstar. Đầu máy mở cửa cho công chúng khoảng 30 phút sau khi đến thị trấn, đóng cửa vào ngày hôm sau, rồi mở lại khoảng 20 phút trước khi rời đi vào ngày thứ ba. Trong chuyến lưu diễn năm 2024, nó cũng có những điểm dừng tương tự từ 20 đến 30 phút tại bang này.
Theo Jaixen, các điểm dừng vào buổi tối thường kéo dài hơn, vì đội ngũ phải bảo dưỡng, tiếp nhiên liệu và bơm nước cho đầu máy. Ở các thành phố lớn, Big Boy thường được mở cửa cho công chúng nhiều hơn, cho phép khách tham quan không chỉ chiêm ngưỡng “gã khổng lồ” nặng 1,2 triệu pound mà còn “tìm hiểu về lịch sử ngành đường sắt và tầm quan trọng của vận tải đường sắt đối với nền kinh tế quốc gia.”
Trong chuyến lưu diễn năm 2024, Big Boy số 4014 đã lưu lại vài ngày tại Roseville, California. Theo KTXL của Nexstar, thành phố đã tổ chức nhiều sự kiện để chào đón chuyến thăm này, bao gồm cả các màn trình diễn theo phong cách miền Tây hoang dã. Sau đó, giới chức cho biết Big Boy đã thu hút hàng chục nghìn du khách và giúp tạo ra khoảng 2,97 triệu USD doanh thu cho các doanh nghiệp địa phương.
Hàng nghìn người cũng đã tụ tập tại Rochelle, bang Illinois, cách Chicago khoảng 80 dặm về phía tây, để chào đón Big Boy vào năm 2024. Một số người nói với đài WTVO của Nexstar rằng họ đã đi hàng giờ liền chỉ để được nhìn thoáng qua đầu máy khổng lồ này. Tại đây, Big Boy được trưng bày miễn phí cho công chúng trong khoảng 6 giờ, trước khi tiếp tục hành trình với nhiều điểm dừng “whistle stop” khác tại Illinois.
Hiện vẫn còn quá sớm để biết Big Boy số 4014 sẽ dừng lại ở đâu trong chuyến lưu diễn năm 2026. Jaixen cho biết kế hoạch vẫn đang được xây dựng và các thành viên của Steam Club sẽ được thông báo khi có thêm thông tin.
Nếu bạn có cơ hội được tận mắt chứng kiến Big Boy số 4014, Union Pacific yêu cầu mọi người giữ khoảng cách ít nhất 25 feet (khoảng 7,6 mét) so với đường ray khi đầu máy đi qua. Dù một số người từng đặt đồng xu lên đường ray để tạo ra đồ lưu niệm bị cán dẹt, Jaixen nhấn mạnh rằng xâm nhập vào khu vực đường sắt để đặt vật lên ray là không an toàn. Nếu đồng xu rơi ra, bạn có thể bị phân tâm khi tìm kiếm và không để ý đến đoàn tàu đang lao tới.
Hiện tại, đầu máy Big Boy vẫn đang được đỗ tại Cheyenne, bang Wyoming, theo hệ thống theo dõi trực tuyến.
Nếu bạn không có cơ hội thấy Big Boy số 4014 trong chuyến lưu diễn xuyên nước Mỹ năm nay, bạn vẫn có thể tìm thấy 7 “anh em” khác của nó đang được trưng bày công cộng tại St. Louis; Dallas; Omaha (Nebraska); Denver; Scranton (Pennsylvania); và Cheyenne. Trong tổng số 25 đầu máy Big Boy từng được chế tạo, hiện chỉ còn 8 chiếc tồn tại.
Nỗi sợ hãi và thù hận trong nước Mỹ của Trump
Tổng thống Donald Trump đã đe dọa triển khai lực lượng quân đội Mỹ tới Minnesota để trấn áp các cuộc biểu tình nổ ra sau những vụ đụng độ bạo lực liên quan đến các đặc vụ di trú liên bang.
Trong vở nhạc kịch kinh điển “South Pacific”, Trung úy Joseph Cable nói về những định kiến mà ông được nuôi dạy để thấm nhuần: “Người ta phải được dạy để căm ghét và sợ hãi, phải được dạy từ năm này qua năm khác… phải được dạy một cách cẩn thận.”
Không giống Cable, Tổng thống Trump chưa bao giờ từ bỏ bài học đó. Một ví dụ điển hình: Tại lễ tưởng niệm chồng mình, nhà hoạt động chính trị Charlie Kirk, bà Erika Kirk tuyên bố bà sẽ tha thứ cho kẻ giết chồng “vì đó là điều Chúa Kitô đã làm. Câu trả lời cho hận thù không phải là hận thù.” Trump, khi mô tả kẻ sát hại Kirk là một “tên giết người cực đoan, máu lạnh” được các phần tử cuồng tín cánh tả khuyến khích, đã nói: “Tôi ghét đối thủ của mình và tôi không muốn điều tốt đẹp nhất cho họ.”
Trump nói sao làm vậy. Hết vấn đề này đến vấn đề khác, chính quyền của ông đã áp dụng những chính sách gây tổn hại một cách không cần thiết, và thường tỏ ra khinh miệt các chuẩn mực pháp lý, xã hội và chính trị lâu đời. Dù các quan chức thường viện dẫn răn đe và an ninh quốc gia làm lý do, mô thức thì rất rõ ràng: Trump sử dụng sự tàn nhẫn và đe dọa để buộc người khác phải tuân theo, bất kể ai bị tổn thương.
Tháng 9, quân đội Mỹ tấn công một chiếc xuồng cao tốc bị cáo buộc chở ma túy ngoài khơi Venezuela. Khi hai người đàn ông được nhìn thấy đang bám vào thân tàu bị lật, một đợt tấn công thứ hai đã giết chết họ.
Trump khẳng định cuộc tấn công—mà những người chỉ trích coi là hành vi giết người—nhằm “gửi lời cảnh báo tới bất kỳ ai dù chỉ nghĩ đến việc đưa ma túy vào Hoa Kỳ. HÃY COI CHỪNG!” Mục tiêu, theo Ngoại trưởng Marco Rubio, là khiến những kẻ buôn lậu tiềm tàng sợ “tử thần.” Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy các cuộc không kích này có tác dụng răn đe những ngư dân và nông dân được tuyển mộ để điều khiển các con thuyền đó; hơn nữa, việc giết họ còn loại bỏ cơ hội thu thập thông tin tình báo về các mạng lưới buôn bán ma túy.
Những định kiến mà Cable mô tả thể hiện rõ nhất trong chính sách nhập cư.
Trong nhiệm kỳ đầu của Trump, chính quyền của ông đã chia cắt hàng nghìn trẻ em nhập cư khỏi gia đình. Ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Trump giải thể lực lượng đặc nhiệm vốn vẫn đang làm việc để đoàn tụ các em với gia đình. Ông cũng ký các sắc lệnh hành pháp mà theo Trung tâm Luật Nhập cư Quốc gia, nhằm “gieo rắc nỗi sợ hãi và tàn phá” đối với người nhập cư, gia đình và cộng đồng của họ—thông qua việc trục xuất hàng loạt, thu hồi quyền công dân theo nơi sinh đối với hàng triệu trẻ em nhập cư, và sử dụng quân đội để tối đa hóa việc giam giữ và bắt giữ, kể cả với những người đã cư trú lâu năm.
Trong một động thái được mô tả là “choáng váng về quy mô và mức độ tàn nhẫn,” Trump đã dừng chương trình tái định cư người tị nạn của Mỹ và đóng cửa biên giới đối với người xin tị nạn. Và sau khi một người đàn ông Afghanistan giết chết hai thành viên Vệ binh Quốc gia vào tháng 11, chính quyền đã đe dọa trục xuất hàng nghìn người tị nạn Afghanistan—bao gồm nhiều người từng liều mạng hỗ trợ lực lượng Mỹ tại Afghanistan và sẽ đối mặt với tra tấn và cái chết nếu quay về.
Tháng 3/2025, chính quyền đã trục xuất trái phép Kilmar Abrego Garcia, một người đàn ông Salvador đang sống tại Mỹ, người—giống như hàng chục nghìn người nhập cư khác bị ICE bắt giữ—chưa từng bị truy tố tội danh nào.
Abrego bị đưa tới CECOT, nhà tù khổng lồ của El Salvador nổi tiếng với việc đối xử tàn bạo với tù nhân. Sau khi thừa nhận việc trục xuất là một “sai sót hành chính,” chính quyền vẫn từ chối tìm cách đưa ông trở lại, ngay cả sau khi Tòa án Tối cao chỉ đạo chính phủ phải “tạo điều kiện” cho việc đó. Khi Abrego được đưa trở lại Mỹ để đối mặt với các cáo buộc buôn lậu, ICE lại đe dọa trục xuất ông sang Uganda. Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh trả tự do cho ông trong thời gian chờ các thủ tục tiếp theo.
Vào ngày Giáng sinh năm 2024, Trump gợi ý rằng 37 người đàn ông có án tử hình đã được cựu Tổng thống Biden giảm án nên “XUỐNG ĐỊA NGỤC!” Sau khi nhậm chức, Trump chuyển nhiều người trong số họ tới một nhà tù liên bang an ninh tối đa, nơi mọi tù nhân đều bị giam biệt lập—bất chấp chính sách liên bang vốn căn cứ việc phân loại giam giữ vào tình trạng sức khỏe của tù nhân và việc họ có gây rủi ro an ninh hay đe dọa người khác hay không.
Trong tuần đầu của nhiệm kỳ thứ hai, Trump cấm người Mỹ chuyển giới phục vụ trong quân đội, đột ngột chấm dứt sự nghiệp của hàng nghìn binh sĩ đang phục vụ danh dự cho đất nước. Các sắc lệnh khác chuyển phụ nữ chuyển giới sang giam giữ trong nhà tù nam và đe dọa cắt ngân sách các bệnh viện cung cấp dịch vụ chăm sóc khẳng định giới cho trẻ vị thành niên.
Tháng 12, chính quyền đóng băng 185 triệu USD dành cho các trung tâm chăm sóc trẻ em ở Minnesota dựa trên các cáo buộc—được khuếch đại bởi các podcaster MAGA—về gian lận của người nhập cư Somali, một cộng đồng mà Trump từng miệt thị là “rác rưởi” và “đám cặn bã.” Tháng 1, chính quyền dùng những cáo buộc tương tự làm cái cớ để đóng băng 10 tỷ USD cho chăm sóc trẻ em, dịch vụ xã hội và hỗ trợ hàng trăm nghìn gia đình thu nhập thấp tại năm bang do đảng Dân chủ lãnh đạo—một động thái tạm thời bị một thẩm phán liên bang chặn lại.
Nhát cắt tàn nhẫn nhất có lẽ là việc đóng cửa Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) vào năm ngoái, cơ quan đã hỗ trợ một loạt rộng lớn các chương trình y tế, phát triển và cứu trợ nhân đạo. Chính quyền đã tuyên bố—sai sự thật—rằng cơ quan này chuyển “những khoản tiền khổng lồ” cho các “dự án con cưng” quan liêu “lố bịch.” Được thành lập năm 1961, USAID thực tế đã cứu sống hàng chục triệu người trên toàn thế giới. Việc đóng cửa USAID có thể khiến khoảng 14 triệu người thiệt mạng vào năm 2030.
Danh sách dài các chính sách cố ý vô nhân đạo vẫn tiếp tục tăng lên, mặc dù một cuộc thăm dò gần đây cho thấy 61% người Mỹ cho rằng Mỹ nên là một quốc gia dẫn dắt về đạo đức. Chỉ 39% tin rằng Mỹ thực sự là như vậy—giảm từ 60% vào năm 2017.
Vì thế, “bi kịch tột cùng,” mượn lời Tiến sĩ Martin Luther King Jr., có lẽ không phải là “sự áp bức và tàn bạo” của “những kẻ xấu,” mà là “sự im lặng đáng sợ” của quá nhiều “người tốt.” Dù đại đa số người Mỹ không được “dạy dỗ cẩn thận để căm ghét và sợ hãi,” nhiều người đã chọn cách xuôi theo để được yên thân.
Gingrich cho rằng động thái thúc đẩy chiếm Greenland của Trump chỉ là “ồn ào”
Cựu Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich (Đảng Cộng hòa – bang Georgia) cho rằng Tổng thống Trump đang “thổi phồng” khi đe dọa sẽ giành quyền kiểm soát Greenland.
Gingrich bày tỏ nghi ngờ về những phát biểu của tổng thống, dù thừa nhận rằng ông “có thể sai”, trong cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh với John Catsimatidis, trong chương trình “The Cats Roundtable” phát sóng Chủ nhật 18/1.
“Tôi nghĩ ông ấy đang tạo ra rất nhiều ồn ào để mở đường cho một cuộc đàm phán nhằm đạt được điều mình muốn, đó là quyền du lịch, quyền kinh tế, quyền khai thác khoáng sản và quyền về an ninh quốc gia,” Gingrich nói.
Cựu Chủ tịch Hạ viện lưu ý rằng vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch này có nguồn tài nguyên thiên nhiên rất dồi dào, và Trung Quốc, Nga cũng như Mỹ đều quan tâm đến việc tiếp cận các nguồn khoáng sản, dầu mỏ và khí đốt của Greenland.
“Đây là một cơ hội kinh tế khổng lồ,” ông nói.
Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh một nhóm Dân biểu Mỹ thuộc cả hai đảng đang có chuyến thăm Đan Mạch để gặp các lãnh đạo nước này về vấn đề trên. Hai Thượng Nghị sĩ Cộng hòa tham gia chuyến đi là Thom Tillis (bang Bắc Carolina) và Lisa Murkowski (bang Alaska).
Thượng Nghị sĩ Tillis cho biết việc can thiệp quân sự để tiếp quản quốc gia này “sẽ vấp phải sự phản đối rất lớn trong Quốc hội”.
Trước chuyến đi, Tillis nói: “Hiện tại, mọi người đang cố gắng tỏ ra nhún nhường, nhưng đây chỉ là một ví dụ cho thấy rằng bất kỳ ai cứ tiếp tục nói với tổng thống rằng ý tưởng này là khả thi thì không nên có mặt ở Washington, D.C.”
Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% đối với Đan Mạch và 7 quốc gia châu Âu khác do họ phản đối kế hoạch của ông về Greenland.
Trong một bài đăng trên Truth Social công bố quyết định này, ông cho biết mức thuế nhập khẩu có thể tăng lên 25% nếu đến ngày 1/6 không đạt được thỏa thuận để Mỹ mua lại Greenland.
Các lãnh đạo Đan Mạch đã chỉ trích gay gắt đề xuất áp thuế này. Tổng giám đốc Phòng Thương mại Đan Mạch, Brian Mikkelsen, nói rằng: “Trò hề của Trump vẫn tiếp diễn.”
“Vị tổng thống Mỹ một lần nữa sử dụng thuế quan như một mối đe dọa,” Mikkelsen viết trong một bài đăng đã được dịch trên mạng xã hội X. “Như rất nhiều lần trước đây, điều này làm tổn hại niềm tin vào thương mại toàn cầu và gây thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ và châu Âu.”
Gingrich cũng chỉ ra những điểm yếu của kinh tế châu Âu như một lý do khiến Trump có thể gây sức ép trong khu vực, đặc biệt là việc các quốc gia châu Âu lựa chọn chuyển sang mô hình kinh tế thiên về quản lý bằng quy định “thay vì đổi mới”.
“Mỹ đã đưa ra quyết định ngược lại,” Gingrich nói. “Chúng tôi quyết định tối đa hóa đổi mới, rồi chỉ điều tiết ở mức nhẹ, không áp đặt quá nhiều quy định đến mức bóp nghẹt những gì chúng tôi đang làm. Đó là một quyết định thảm họa đối với người châu Âu.”
Số người chết trong các cuộc biểu tình ở Iran tăng vọt lên hơn 3.300
Một nhóm nhân quyền cho biết hôm thứ Bảy 17/1 rằng số người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình chống chính phủ trên diện rộng tại Iran đã vượt quá 3.300 người.
Tổ chức Human Rights Group – Activist News Agency đã xác nhận con số tử vong mới nhất sau ba tuần biểu tình, với tổng cộng 4.382 trường hợp mà nhóm này cho biết vẫn đang trong quá trình xem xét.
“Cho đến nay, 2.107 người bị thương nặng đã được xác định, và ít nhất 24.266 người bị bắt giữ đã được xác nhận,” cơ quan này nêu trong báo cáo mới nhất.
Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cho biết “vài nghìn người” đã bị giết. Ông đổ lỗi cho Mỹ hậu thuẫn các cuộc biểu tình và chịu trách nhiệm cho các cái chết, cho rằng đây là nỗ lực của Mỹ nhằm “nuốt chửng Iran”.
“Chúng tôi không có ý định đưa đất nước vào chiến tranh,” Khamenei viết trong một trong nhiều bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X hôm thứ Bảy 17/1. “Tuy nhiên, chúng tôi cũng sẽ không buông tha cho các phần tử tội phạm trong nước. Tệ hơn cả tội phạm nội bộ là các tội phạm quốc tế! Chúng tôi cũng sẽ không buông tha cho họ.”
Trong một bài đăng riêng, Khamenei viết rằng Iran đã “dập tắt ngọn lửa bạo loạn” nhưng Mỹ phải “bị quy trách nhiệm”.
Lãnh tụ tối cao cũng cáo buộc Israel hợp tác với Mỹ để thực hiện các “tội ác ghê tởm” tại Iran. Ông cho biết những hành vi này bao gồm việc phá hoại 250 nhà thờ Hồi giáo và hơn 250 cơ sở giáo dục và khoa học.
“Họ đã phá hoại lưới điện, ngân hàng và các cơ sở y tế,” Khamenei viết trong một bài đăng khác trên X. “Họ đã giết chết vài nghìn người.”
Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo về khả năng hành động quân sự nếu Iran không rút lực lượng an ninh và chấm dứt việc giết người biểu tình. Ông dường như đã dịu giọng sau khi các cuộc biểu tình có dấu hiệu lắng xuống vào đầu tuần này. Hôm thứ Sáu, ông cảm ơn Tehran vì không xử tử hàng trăm người biểu tình.
Tuy nhiên, giọng điệu đó đã thay đổi sau một cuộc phỏng vấn với Politico hôm thứ Bảy, khi ông nói rằng đã đến lúc “tìm kiếm một ban lãnh đạo mới cho Iran”. Khi ủng hộ thay đổi chế độ, Trump chỉ trích sự lãnh đạo của Khamenei, nói rằng “lãnh đạo là về sự tôn trọng, chứ không phải nỗi sợ hãi và cái chết”.
“Ông ta là một người bệnh hoạn, lẽ ra phải điều hành đất nước mình cho đúng cách và ngừng giết người,” Trump nói. “Đất nước của ông ta là nơi tồi tệ nhất để sinh sống trên thế giới vì sự lãnh đạo kém cỏi.”
Leavitt nói với CBS News rằng Trump sẽ kiện nếu cuộc phỏng vấn bị cắt ngắn khi phát sóng
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói với CBS News rằng Tổng thống Trump sẽ kiện cơ quan truyền thông này nếu họ cắt ngắn cuộc phỏng vấn dài 13 phút với tổng thống, theo nhiều bản tin hôm thứ Bảy 17/1.
Nhà báo Tony Dokoupil của CBS News đã phỏng vấn ông Trump vào thứ Ba 13/1 cho chương trình “CBS Evening News”. Sau khi buổi phỏng vấn ghi hình xong, Leavitt đã chuyển một thông điệp từ tổng thống tới Dokoupil và các đồng nghiệp của ông, theo tờ The New York Times.
“Ông ấy nói: ‘Hãy chắc chắn là các anh đừng cắt băng, hãy chắc chắn cuộc phỏng vấn được phát đầy đủ,’” Leavitt nói, theo Times. Dokoupil đáp lại: “Vâng, chúng tôi sẽ làm vậy, vâng.”
“Ông ấy nói: ‘Nếu không phát đầy đủ, chúng tôi sẽ kiện cho các anh tơi bời,’” Leavitt nói, theo Times.
“Ông ấy lúc nào cũng nói thế,” Dokoupil trả lời, theo một bản ghi âm của cuộc trao đổi được The Washington Post xem xét.
CBS News đã phát sóng toàn bộ đoạn phỏng vấn. Trong một tuyên bố mà Times có được, CBS News cho biết họ “đã đưa ra quyết định độc lập để phát sóng không biên tập và đầy đủ toàn bộ nội dung.”
“Người dân Mỹ xứng đáng được xem các cuộc phỏng vấn đầy đủ của Tổng thống Trump, không biên tập, không cắt xén,” Leavitt nói với Times. “Và đoán xem nào? Cuộc phỏng vấn đã được phát đầy đủ.”
Ông Trump từng kiện CBS về việc chỉnh sửa một cuộc phỏng vấn với cựu Phó Tổng thống Kamala Harris vào năm 2024, vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống năm đó. Đơn kiện yêu cầu bồi thường 10 tỷ USD và cáo buộc mạng lưới này thực hiện các “hành vi đảng phái và phi pháp nhằm can thiệp vào bầu cử và cử tri thông qua việc bóp méo tin tức một cách ác ý, lừa dối và nghiêm trọng.”
“Để che đậy điểm yếu ‘nói lan man vô nghĩa’ của Kamala, CBS đã sử dụng nền tảng quốc gia của mình trên chương trình 60 Minutes để vượt qua ranh giới từ việc thực hiện phán đoán trong đưa tin sang sự thao túng tin tức mang tính lừa dối, gian trá,” đơn kiện nêu rõ.
Tháng Bảy năm ngoái, công ty mẹ của CBS là Paramount đã dàn xếp vụ kiện và chi trả 16 triệu USD để đóng góp cho thư viện tổng thống tương lai của ông Trump. Những người chỉ trích coi quyết định này là sự nhượng bộ lớn trước quyền lực hành pháp của Trump từ một trong những tập đoàn truyền thông lớn nhất thế giới.
Trong cuộc phỏng vấn tuần này với Dokoupil, ông Trump ca ngợi nền kinh tế dưới thời chính quyền của mình. Ông cũng gợi ý rằng Dokoupil “sẽ không có việc làm vào lúc này” nếu bà Harris thắng cuộc bầu cử năm 2024.
Khi được Dokoupil yêu cầu làm rõ sau khi ông Trump nói rằng sếp của người dẫn chương trình “có thể phá sản”, ông Trump nhắc lại rằng Dokoupil “sẽ không có công việc này, chắc chắn là bất kể họ trả cho anh bao nhiêu tiền.” Tổng thống cũng nhắc tới David và Larry Ellison, cặp cha con trùm truyền thông đã mua lại Paramount, công ty mẹ của CBS, vào năm ngoái.
HẠM TRƯỞNG NGỤY VĂN THÀ CÙNG 74 CHIẾN SĨ HẢI QUÂN VIỆT NAM CỘNG HÒA HI SINH
Trần Củng Sơn
Ngày 19-1-1974 nhằm ngày 27 Tháng Chạp Năm Ất Sửu, trong khi đồng bào Việt Nam chuẩn bị đón Tết Giáp Dần thì Trung Cộng đem chiến hạm đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa của nước Việt Nam Cộng Hòa. Hải quân Việt Nam Cộng Hòa chống trả oai dũng, chiến hạm Nhật Tảo bị chìm. Hạm trưởng là Thiếu tá Ngụy Văn Thà cùng 74 chiến sĩ hải quân hi sinh. Phía bên địch cũng bị thiệt hại nhưng Việt Nam Cộng Hòa là nước nhỏ so với đế quốc Trung Cộng, cho nên cuối cùng quần đảo Hoàng Sa lọt vào tay Trung Cộng.
Thời đó đồng bào ở Sài Gòn cùng các tỉnh thành của Việt Nam Cộng Hòa biểu tình lên án Trung Cộng xâm lăng quần đảo Hoàng Sa; nhưng Miền Bắc là nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa chọn thái độ im lặng là vì họ là đàn em của nhà cầm quyền Bắc Kinh.
Khi tổng thống Nixon bay sang Tàu để bắt tay Mao Trạch Đông năm 1972 nhằm tạo thế liên minh Mỹ Tàu để chống Liên Xô quá mạnh thời đó. Và món quà của Hoa Kỳ tặng cho Tàu là làm ngơ để Tàu chiếm lấy quần đảo Hoàng Sa vào năm 1974 do nước Việt Nam Cộng Hòa sở hữu.
Cần nhớ lại là vào thời điểm này có 2 quốc gia là Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa tức là Miền Bắc theo chế độ Cộng Sản mà thủ đô là Hà Nội; và nước Việt Nam Cộng Hòa theo chủ nghĩa tự do dân chủ mà thủ đô là Sài Gòn. Hai quốc gia này lấy vĩ tuyến 17 ở sông Bến Hải thuộc tỉnh Quảng Trị làm ranh giới. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Miền Bắc Cộng Sản thôn tính Miền Nam Tự Do và từ đó trở thành nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam tới hôm nay.
Nên biết rằng nước Trung Hoa – còn gọi là nước Tàu; trong bản đồ thời cổ mấy ngàn năm trước không có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, mà họ chỉ có đảo Hải Nam mà thôi.
Trong thời hiện đại, nước Tàu lớn mạnh nhờ những cuộc xâm lăng chiếm đất các nước láng giềng rồi đem dân Tàu tới sinh sống mà đồng hóa như Tây Tạng, Tân Cương, hoặc dân Mông Cổ và dân Mãn Châu chiếm nước Tàu rồi sau mấy trăm năm bị dân Tàu gốc Hán lật đổ thì Nội Mông Cổ, Mãn Châu trở thành nước Tàu. Với sức mạnh văn hóa và sức mạnh của đế quốc rộng lớn mà nước Tàu không ngừng bành trướng. Nhưng khi tiến về phía Nam thì nước Tàu bị dân tộc Việt Nam chận lại từ ngàn năm nay mặc dù dân Việt Nam bị nước Tàu nhiều lần xâm lăng. Nếu mảnh đất hình chữ S mà bị nhuộm đỏ bởi dân Hán thì các nước Lào Cam Bốt Thái Mã Lai… cũng chung số phận.
Hôm nay nước Tàu, còn gọi là Trung Cộng hay Trung Quốc, hùng mạnh với dân số 1 tỉ 500 triệu dân, sự phát triển kỹ thuật cao cấp nhờ chăm chỉ học hỏi và tìm kiếm những phát minh khoa học của Mỹ và Tây Phương, phát triển kinh tế mau chóng được gọi là công xưởng của thế giới và đang trở thành cường quốc nhất nhì thế giới, là cường địch nguy hiểm của Mỹ.
Hợp ca Ngụy Văn Thà Lời Thề Chiếm Lại Hoàng Sa- Viện Việt Học Nam Cali – Tối Thứ Bảy 16-1-2016
Nước Tàu lăm le chiếm lấy Biển Đông của Việt Nam, chiếm lấy Đài Loan, nếu họ thành công thì nước Tàu làm chủ đường biển huyết mạch của Châu Á và làm chủ Châu Á.
Do đó nước Tàu phải chiếm lấy quần đảo Hoàng Sa để từ vị trí chiến lược này mà dần dần chiếm thêm các đảo xung quanh rồi các đảo của quần đảo Trường Sa. Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trước đây thuộc sở hữu vùng biển của Việt Nam.
Ngày hôm nay , Hoa Kỳ đã nuối tiếc là để cho Trung Cộng chiếm lấy quần đảo Hoàng Sa, vì không ngờ rằng Trung Cộng phát triển mau chóng như vậy, trở thành nước đối đầu nguy hiểm với nước Mỹ. Đây là một sai lầm chiến lược của tổng thống Nixon và cố vấn an ninh là tiến sĩ Henry Kissinger trong vấn đề Biển Đông.
Bàn về thế cuộc quốc tế để thấy rằng sự quan trọng của quần đảo Hoàng Sa, để thấm thía nỗi đau to tát của dân tộc Việt Nam khi Trung Cộng chiếm lấy quần đảo này. Nên biết rằng khi Trung Cộng đã chiếm lấy nó thì muôn đời mất luôn.
Việc mất Hoàng Sa đã xong và việc sẽ mất luôn quần đảo Trường Sa vào tay Trung Cộng chỉ là vấn đề thời gian khi đế quốc này quá mạnh mà nước Việt Nam đang dần suy yếu về mọi mặt. Có thể nói Bắc Kinh đang dần dần nắm lấy quyền sai khiến nhà cầm quyền Hà Nội.
Dân tộc Việt Nam khác hẳn dân tộc Nhật Bản. Hiện nay dân số Nhật Bản là 124 triệu, diện tích là 378 ngàn cây số vuông trong khi Việt Nam dân số là 102 triệu, diện tích 331 ngàn cây số vuông.
Nhưng sức mạnh của Nhật Bản gấp nhiều lần Việt Nam về kinh tế, quân sự, kỹ thuật. Và ngay cả Nam Hàn cũng tiến bộ không ngừng hơn nhiều lần Việt Nam.
Điểm khác biệt nêu lên là Việt Nam theo chế độ Cộng Sản cho nên cả xã hội bị trì trệ , trong khi đó Nhật Bản và Nam Hàn không theo chế độ Cộng Sản.
Miền Bắc từng gọi miền Nam là Ngụy quân, Ngụy Quyền nhưng trận hải chiến Hoàng Sa chống lại Trung Cộng sáng ngời chính nghĩa của Việt Nam Cộng Hòa. Có câu thơ của thi sĩ Miền Bắc nói rằng anh hùng Ngụy Văn Thà có họ là Ngụy nhưng nhân cách không ngụy.
Khi quần đảo Hoàng Sa mất thì có những bài thơ được sáng tác ở Miền Nam năm 1974.
Thập niên 2000, ở California, nhạc sĩ Trần Chí Phúc viết ca khúc Ngụy Văn Thà Lời Thề Chiếm Lại Hoàng Sa. Nét nhạc dễ nghe và lời ca thắm thiết bi tráng như sau :
“ Tôi viết tên anh Ngụy Văn Thà , cùng bao chiến sĩ đã hi sinh. Oai dũng năm xưa liều thân giữ đảo, những người con tổ quốc, trận tử chiến Hoàng Sa. Hoàng Sa Hoàng Sa là của Việt Nam, vang vang lời thề, vang vang lời thề, chiếm lại Hoàng Sa.”
Tối Thứ Bảy 16-1-2016 tại Viện Việt Học Nam California, có Đêm Nhạc Biển Đảo Cao Nguyên với các bài hát về biển đảo cao nguyên của nhạc sĩ Trần Chí Phúc. Mười năm đã trôi qua, mời nghe lại ca khúc Ngụy Văn Thà Lời Thề Chiếm Lại Hoàng Sa với phần trình bày hợp ca Lê Hương, Đoàn Cẩn, Lâm Dung, Ngọc Quỳnh.
Hôm nay tưởng niệm 52 năm mất quần đảo Hoàng Sa, nhớ lại trận hải chiến giữa hải quân Việt Nam Cộng Hòa và hải quân Trung Cộng mà ngậm ngùi cho thân phận nước nhược tiểu.
Thành kính tưởng nhớ những chiến sĩ Hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã hi sinh trong trận Hải chiến Hoàng Sa 19-1-1974.
Youtube Ngụy Văn Thà Lời Thề Chiếm Lại Hoàng Sa – Hợp ca :
(AP) — Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine đã gây hư hại hệ thống mạng lưới năng lượng tại những khu vực miền nam Ukraine đang bị Nga chiếm đóng, khiến hàng trăm ngàn người rơi vào cảnh mất điện vào Chủ nhật, theo giới chức do Nga dựng lên tại địa phương.
Trong khi đó, Moscow vẫn tiếp tục các đợt oanh kích qua đêm nhằm vào hạ tầng điện lực của Ukraine, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng, theo các quan chức Ukraine.
Tại phần lãnh thổ thuộc vùng Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine do Nga kiểm soát, hơn 200.000 hộ gia đình đã bị cắt điện trong ngày Chủ nhật, theo thống đốc địa phương do Kremlin bổ nhiệm.
Trong bài đăng trên Telegram, ông Yevgeny Balitsky cho biết gần 400 khu dân cư đã bị gián đoạn nguồn cung điện, do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine làm hư hại mạng lưới điện.
Nga đã liên tục đánh phá hệ thống điện của Ukraine — đặc biệt trong mùa đông — suốt gần 4 năm chiến tranh. Mục tiêu của các đợt tấn công này được cho là nhằm làm suy yếu ý chí kháng cự của người Ukraine, trong chiến lược mà giới chức Kyiv gọi là “vũ khí hóa mùa đông”.
Cơ quan Khẩn cấp Ukraine cho biết Nga cũng đã nhắm vào hạ tầng năng lượng tại vùng Odesa trong đợt tấn công qua đêm Chủ nhật. Một vụ hỏa hoạn đã bùng phát nhưng nhanh chóng được dập tắt.
Ngoài ra, cơ quan cứu hộ Ukraine cho hay ít nhất 6 người bị thương tại vùng Dnipropetrovsk do các đợt tấn công của Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy viết trên Telegram rằng việc sửa chữa hệ thống năng lượng của đất nước vẫn gặp nhiều khó khăn, “nhưng chúng tôi đang làm mọi điều có thể để khôi phục nhanh nhất”.
Ông cho biết các cuộc tấn công trên toàn quốc trong đêm đã khiến 2 người thiệt mạng, tại các địa điểm gồm Sumy, Kharkiv, Dnipro, Zaporizhzhia, Khmelnytskyi và Odesa.
Zelenskyy cũng nói rằng trong tuần qua, Nga đã sử dụng tổng cộng hơn 1.300 drone tấn công, 1.050 bom dẫn đường thả từ trên không và 29 tên lửa thuộc nhiều chủng loại để đánh vào Ukraine.
Đàm phán với Hoa Kỳ
“Nếu Nga cố tình kéo dài tiến trình ngoại giao, phản ứng của thế giới cần phải dứt khoát: tăng hỗ trợ cho Ukraine và gia tăng áp lực đối với kẻ xâm lược,” Zelenskyy tuyên bố.
Ông đưa ra phát biểu này một ngày sau khi phái đoàn Ukraine tới Hoa Kỳ để tham gia các cuộc thảo luận trong nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt chiến tranh.
Hôm thứ Sáu, Zelenskyy cho biết phái đoàn sẽ cố gắng hoàn tất với giới chức Mỹ các văn kiện liên quan đến đề xuất hòa bình, tập trung vào bảo đảm an ninh hậu chiến và phục hồi kinh tế.
Nếu phía Mỹ chấp thuận các đề xuất, Hoa Kỳ và Ukraine có thể ký các văn kiện này vào tuần tới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ. Theo ban tổ chức, Tổng thống Donald Trump cũng dự kiến có mặt tại Davos.
Tuy nhiên, Nga vẫn sẽ cần được tham vấn về các đề xuất nói trên.
Drone rơi xuống vùng Caucasus của Nga
Trong một diễn biến khác, tại khu vực núi Caucasus của Nga, hai trẻ em và một người lớn bị thương trong đêm sau khi mảnh vỡ từ một drone của Ukraine rơi xuống tòa nhà chung cư 5 tầng ở Bắc Ossetia, theo thống đốc khu vực.
Ông Sergei Menyaylo cho biết 70 người đã phải sơ tán khỏi tòa nhà tại thị trấn Beslan; phần mái và cửa sổ của tòa nhà cũng bị hư hại.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của họ đã bắn hạ hoặc chế áp 63 drone của Ukraine trong đêm trên lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea bị chiếm đóng.
Tại vùng Krasnodar của Nga, phía đông Crimea, chính quyền địa phương cho biết có một người phải nhập viện sau một cuộc tấn công bằng drone.
Sửa đường điện dự phòng cho nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia
Các đội kỹ thuật Ukraine đã bắt đầu sửa chữa đường dây điện dự phòng nối Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia với lưới điện quốc gia, trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) làm trung gian, theo thông báo trên X (Twitter) của tổ chức Liên Hiệp Quốc có trụ sở tại Vienna.
Số phận của nhà máy — hiện do Nga chiếm giữ và là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu — đang là một vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ xúc tiến.
IAEA cho biết: “Công tác sửa chữa quan trọng đối với đường dây điện dự phòng thiết yếu Ferosplavna-1 330 kV nối nhà máy ZNPP của Ukraine với lưới điện đã được khởi động, theo một thỏa thuận ngừng bắn khác do IAEA làm trung gian.”
Đường dây 330 kilovolt này từng bị hư hại và bị ngắt kết nối do giao tranh, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp điện cho nhà máy.
Dân biểu Cộng hòa Michael McCaul (bang Texas) hôm Chủ nhật cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ xâm lược Greenland, điều đó sẽ đồng nghĩa với “chiến tranh” với NATO.
“Thực tế là tổng thống đã có đầy đủ quyền tiếp cận quân sự tại Greenland để bảo vệ nước Mỹ trước mọi mối đe dọa. Vì vậy, nếu ông ấy muốn mua Greenland thì đó là một chuyện khác,” dân biểu McCaul nói trong chương trình “This Week” của ABC hôm Chủ nhật.
“Nhưng nếu ông ấy dùng quân đội để xâm lược, điều đó sẽ đảo lộn hoàn toàn Điều 5 của NATO và, về bản chất, đẩy chúng ta vào chiến tranh với chính NATO. Cuối cùng, điều đó sẽ dẫn tới việc xóa sổ NATO như chúng ta biết ngày nay,” ông nói thêm.
Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương quy định rằng một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào một quốc gia thành viên NATO sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ các nước thành viên, đồng thời kích hoạt nghĩa vụ mỗi nước phải trợ giúp quốc gia bị tấn công, theo NATO.
Nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát Greenland vì “mục tiêu an ninh quốc gia” đã bị nhiều nhà lập pháp chỉ trích gay gắt, trong đó họ mạnh mẽ phản đối viễn cảnh sử dụng biện pháp quân sự để chiếm vùng lãnh thổ tự trị này.
“Nếu muốn tăng cường thêm quân đội tại đó, chúng ta có thể làm. Không cần phải xâm lược. Nếu ông ấy muốn mua thì được thôi. Nhưng hiện giờ tôi không thấy có người bán nào sẵn lòng,” ông McCaul nói hôm Chủ nhật.
Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen (Đảng Dân chủ – bang Maryland) gọi chiến dịch của Tòa Bạch Ốc nhằm tiếp quản Greenland là một hành động “chiếm đất”.
“Đây không phải vấn đề an ninh,” ông Van Hollen nói hôm Chủ nhật trên chương trình “This Week” của ABC.
“Donald Trump muốn nhúng tay vào khoáng sản và các nguồn tài nguyên khác của Greenland — giống như lý do thật sự ông ấy can dự vào Venezuela chẳng liên quan gì đến việc ngăn chặn ma túy tuồn vào,” ông nói tiếp.
Vị thượng nghị sĩ bang Maryland kêu gọi các đồng nghiệp Cộng hòa ủng hộ nghị quyết về quyền tuyên chiến (war powers resolution), nhằm có hành động ngăn chặn các biện pháp sử dụng quân sự ở nước ngoài của tổng thống.
Hôm thứ Tư, Thượng viện đã bác một nghị quyết về quyền tuyên chiến nhằm chặn Tổng thống Trump sử dụng vũ lực quân sự “trong hoặc chống lại” Venezuela.
Một người đàn ông 52 tuổi đã bắn chết vợ và con gái tuổi teen, trước khi tự kết liễu đời mình trong một vụ nổ súng bên trong một căn nhà ở quận Los Angeles vào sáng thứ Năm, theo nhà chức trách.
Các phó cảnh sát thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng quận Los Angeles được điều đến hiện trường vào khoảng 8 giờ sáng sau khi nhận tin báo về một vụ tấn công bằng vũ khí nguy hiểm tại một ngôi nhà ở Lakewood – thành phố cách trung tâm Los Angeles khoảng 20 dặm về phía đông nam. Người gọi điện cho tổng đài cho biết cha cô đã nổ súng về phía cô và hiện đang nằm bất tỉnh gần đó, theo cảnh sát.
Khi lực lượng chức năng đến nơi, họ gặp người gọi điện – một phụ nữ 19 tuổi – đang ở bên ngoài căn nhà. Cô không bị thương và được đưa đi thẩm vấn.
Bên trong nhà, cảnh sát phát hiện một người đàn ông nằm trên sàn phòng sinh hoạt, bị thương do trúng đạn ở phần thân trên. Người này được xác định là Hector Lionel Alfaro, 52 tuổi, cũng là nghi phạm nổ súng.
Giới chức trách đã xác định kẻ nổ súng là Hector Lionel Alfaro, 52 tuổi, chồng của Rodriguez và cha của Sienna. (FOX11 Los Angeles)
Sau đó, cảnh sát tìm thấy người vợ 48 tuổi của Alfaro là Roxana Rodriguez trong một phòng ngủ, bị thương do trúng đạn ở vùng thân. Tại một phòng ngủ khác, cảnh sát phát hiện con gái 17 tuổi của họ là Sienna Alfaro, cũng bị bắn. Cả ba nạn nhân đều được xác nhận tử vong tại hiện trường.
Theo một thông cáo của Sở Cảnh sát trưởng quận Los Angeles do FOX11 Los Angeles dẫn lại, các điều tra viên cho biết con gái 19 tuổi của Alfaro nghe thấy tiếng súng vang lên trong nhà khi đang ngủ. Sau đó Alfaro xuất hiện gần cô trong tình trạng có vũ trang và bắn nhiều phát về phía cô, nhưng cô không bị trúng đạn. Sau đó, Alfaro đã tự bắn mình khi đứng gần con gái 19 tuổi.
Nhà chức trách cho biết hai khẩu súng đã được thu giữ tại hiện trường.
Đến nay, giới chức vẫn chưa xác định được động cơ. Cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục.
Trong một bài đăng trên GoFundMe, Andrew – chồng của người con gái lớn nhất của gia đình – viết: “Trái tim chúng tôi tan vỡ khi phải chia sẻ mất mát đau thương của một người mẹ hiền và con gái, những người đã bị tước đoạt mạng sống bởi một hành vi bạo lực không thể tưởng tượng.”
Một đồng đội bóng đá của Sienna là Hazel Ferman nhớ về cô như “một tia nắng” tại một buổi thắp nến tưởng niệm vào thứ Bảy, theo KABC-TV. “Cô ấy là người rất vui vẻ. Nụ cười của cô ấy có thể làm bừng sáng cả căn phòng,” Ferman nói.
HÀ NỘI, ngày 19/01 (Reuters) – Hàng trăm đại biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền sẽ tập trung vào thứ Hai dưới sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt để dự Đại hội, sự kiện sẽ lựa chọn lãnh đạo cao nhất của quốc gia theo chế độ một đảng, đồng thời đề ra các mục tiêu kinh tế cho giai đoạn còn lại của thập niên này.
Sự kiện kéo dài một tuần, diễn ra theo quy trình ít minh bạch và được tổ chức 5 năm một lần, có thể giúp củng cố – thậm chí mở rộng – quyền lực của Tổng Bí thư đương nhiệm Tô Lâm, người đang thúc đẩy các cải cách hành chính sâu rộng trong nước và trở thành “gương mặt đại diện” của Việt Nam trên trường quốc tế.
Khoảng 1.600 đại biểu sẽ bầu ra Ban Chấp hành Trung ương gồm 200 người. Sau đó, cơ quan này sẽ lựa chọn từ 17 đến 19 ủy viên Bộ Chính trị – trong số đó sẽ chọn ra Tổng Bí thư.
Theo các quan chức được báo cáo về vấn đề này, ông Tô Lâm đang muốn tiếp tục giữ vai trò Tổng Bí thư và có thể kiêm nhiệm Chủ tịch nước – chức vụ gần đây do một lãnh đạo quân đội đảm nhiệm.
Nhiều quan chức nhận định Đại hội nhiều khả năng sẽ tiếp tục xác nhận ông Tô Lâm làm Tổng Bí thư, dù không thể loại trừ những bất ngờ. Riêng quyết định về vị trí Chủ tịch nước dự kiến sẽ được đưa ra tại một cuộc họp sau đó, với kết quả được cho là còn khó dự đoán hơn.
Sau Đại hội, Bộ Chính trị sẽ đề cử các chức danh đứng đầu nhà nước, chính phủ và Quốc hội. Các cuộc bầu cử Quốc hội chỉ diễn ra sau khi đảng đã chọn xong đội ngũ lãnh đạo.
Nhà lãnh đạo dám chấp nhận rủi ro
Ông Tô Lâm, 68 tuổi, đã thúc đẩy nhiều cải cách lớn trong thời gian ngắn kể từ khi giữ vị trí Tổng Bí thư – chức vụ quyền lực nhất trong hệ thống chính trị Việt Nam. Ông lên nắm quyền sau khi người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng qua đời vào tháng 7/2024.
Được nhìn nhận là người sẵn sàng “đánh cược”, ông Tô Lâm triển khai cuộc cải tổ hành chính lớn nhất trong nhiều thập niên khi cắt giảm hàng chục nghìn việc làm, nhằm rút ngắn quy trình và tăng tốc ra quyết định. Tác động của đợt cải cách này hiện vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ khi bộ máy đang trong giai đoạn điều chỉnh, tuy nhiên thời gian phê duyệt một số dự án đầu tư đã được rút ngắn.
Sự tăng tốc này một phần gắn với việc thu hẹp chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn do ông Nguyễn Phú Trọng phát động – chiến dịch mà ông Tô Lâm từng tham gia dẫn dắt khi còn làm Bộ trưởng Công an. Chiến dịch vốn nhằm chống tình trạng hối lộ có hệ thống, nhưng có thời điểm khiến hoạt động ra quyết sách của chính quyền gần như tê liệt và dẫn tới sự sụp đổ của nhiều nhân vật cấp cao – trong đó có hai Chủ tịch nước, qua đó mở đường cho ông Tô Lâm lên vị trí cao nhất.
Ông Tô Lâm cũng thúc đẩy cải cách kinh tế và làn sóng dự án hạ tầng, được cho là giúp ông ghi điểm với nhà đầu tư nước ngoài, song cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng ưu ái lợi ích và lãng phí.
Tại một quốc gia không có đối lập, ông Tô Lâm giám sát việc tăng cường lực lượng an ninh và siết chặt kiểm soát đối với truyền thông cũng như các tiếng nói bất đồng.
Tăng trưởng kinh tế và an ninh: trọng tâm nghị trình 5 năm tới
Các đại biểu dự Đại hội đại diện cho 5,6 triệu đảng viên trong một đất nước hơn 100 triệu dân.
Trong điều kiện an ninh nghiêm ngặt – theo đó điện thoại di động sẽ bị gây nhiễu tại tòa nhà tổ chức Đại hội ở Hà Nội – các đại biểu cũng sẽ chỉnh sửa dự thảo nghị quyết để thông qua vào cuối kỳ họp. Đại hội dự kiến bế mạc ngày 25/01.
Dự thảo văn kiện được công bố hồi tháng 10 trên trang web của Đảng cho thấy văn bản cuối cùng sẽ ưu tiên vấn đề an ninh và mục tiêu tăng trưởng tham vọng, đặt chỉ tiêu tăng trưởng ít nhất 10%/năm trong 5 năm tới, cao hơn nhiều so với mục tiêu 6,5%–7,0% từng không đạt được trong nửa đầu thập niên này.
Dự thảo nhắc đến “an ninh” hàng chục lần và nhấn mạnh tầm quan trọng của ngoại giao và quốc phòng trong một thế giới được mô tả là “nguy hiểm hơn”. Văn bản nêu Đảng dự kiến tăng cường lực lượng quốc phòng, đặc biệt tại các khu vực biên giới.
Bảo vệ môi trường – chủ đề đang được thảo luận ngày càng nhiều trong bối cảnh ô nhiễm gia tăng – cũng nổi lên như một ưu tiên mới, theo Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Xuân Thắng.
