Ngày 21 tháng 7 (Reuters) – Cựu sĩ quan cảnh sát Louisville, Brett Hankison, đã bị tuyên án 33 tháng tù hôm thứ Hai vì vi phạm quyền dân sự của Breonna Taylor trong cuộc đột kích khiến cô bị bắn chết. Bản án được đưa ra bất chấp việc Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Donald Trump chỉ đề nghị mức phạt mang tính tượng trưng: một ngày tù giam.

Breonna Taylor, một phụ nữ da đen, đã thiệt mạng vào tháng 3 năm 2020 sau khi cảnh sát Louisville thực hiện lệnh khám xét không cần gõ cửa tại căn hộ của cô. Bạn trai của Taylor, cho rằng có kẻ đột nhập, đã nổ súng bằng khẩu súng hợp pháp, khiến cảnh sát bắn trả.

Cái chết của Taylor, cùng với vụ sát hại George Floyd tại Minneapolis dưới tay một cảnh sát da trắng, đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình đòi công lý sắc tộc trên khắp nước Mỹ về cách lực lượng cảnh sát đối xử với người da màu.

Thẩm phán liên bang Rebecca Grady Jennings, người đưa ra phán quyết hôm thứ Hai, đã chỉ trích các công tố viên vì thay đổi hoàn toàn lập trường trong vụ án và cho rằng yếu tố chính trị dường như đã ảnh hưởng đến việc họ đề nghị mức án một ngày tù.

“Bản án này không thể và cũng sẽ không bao giờ tương xứng với sinh mạng của cô Taylor hay toàn bộ sự việc đã xảy ra,” thẩm phán Jennings tuyên bố.

Dù nằm ở mức thấp nhất trong khung hình phạt 33 đến 41 tháng theo hướng dẫn liên bang, bản án vẫn nghiêm khắc hơn nhiều so với đề nghị nhẹ nhàng của Bộ Tư pháp dưới thời ông Trump.

Mẹ của Taylor – bà Tamika Palmer – cùng nhiều thành viên trong gia đình và bạn trai của cô, Kenneth Walker, đã phát biểu tại tòa, kêu gọi thẩm phán áp dụng mức án tối đa.

“Một phần con người tôi đã mất đi kể từ ngày hôm đó. Hôm nay, bà có thể biến nó thành ngày đầu tiên của sự minh bạch và trách nhiệm thực sự,” Palmer nói với thẩm phán.

CỰU CẢNH SÁT XIN LỖI

Dưới thời Tổng thống Joe Biden, Bộ Tư pháp đã khởi tố hình sự các sĩ quan liên quan đến cái chết của cả Breonna Taylor và George Floyd vì vi phạm quyền dân sự.

Hankison bị kết án bởi bồi thẩm đoàn liên bang vào tháng 11 năm 2024 vì một tội danh vi phạm quyền công dân của Taylor, sau khi phiên xét xử đầu tiên kết thúc trong bế tắc. Trước đó, ông từng được trắng án ở tòa án tiểu bang vào năm 2022.

Trong một tuyên bố ngắn tại tòa, Hankison gửi lời xin lỗi đến gia đình và bạn bè của Taylor, đồng thời nói rằng ông sẽ hành động khác nếu biết trước các sai sót liên quan đến việc chuẩn bị lệnh khám xét.

“Nếu tôi biết những điều đó, tôi sẽ không bao giờ nổ súng,” ông nói.

Tài liệu đề nghị mức án từ Bộ Tư pháp cho rằng Hankison không phải người đã bắn Taylor và “không chịu trách nhiệm trực tiếp về cái chết của cô.” Đáng chú ý, văn bản này không có chữ ký của bất kỳ công tố viên sự nghiệp nào – những người không do chính trị bổ nhiệm – đã trực tiếp tham gia vụ kiện.

Thay vào đó, tài liệu được đệ trình ngày 16 tháng 7 bởi Harmeet Dhillon – người được ông Trump bổ nhiệm lãnh đạo Bộ phận Quyền Dân sự của Bộ Tư pháp – cùng luật sư của bà, Robert Keenan.

Keenan trước đây từng là công tố viên liên bang tại Los Angeles và đã từng lập luận rằng một cảnh sát địa phương bị kết án vi phạm quyền công dân không nên chịu án tù.

Khuyến nghị mức án nhẹ trong vụ Hankison là bước đi mới nhất cho thấy chính quyền Trump tìm cách làm chậm lại nỗ lực buộc cảnh sát phải chịu trách nhiệm.

Đầu năm nay, bà Dhillon đã hủy kế hoạch ký kết một thỏa thuận cải cách với Sở Cảnh sát Louisville, đồng thời bác bỏ các kết luận trước đó của Bộ phận Quyền Dân sự về việc cảnh sát vi phạm quyền công dân một cách có hệ thống đối với người da màu.

Các luật sư đại diện cho gia đình Taylor gọi đề nghị mức án từ Bộ Tư pháp là “một sự xúc phạm,” và kêu gọi thẩm phán “mang lại công lý thực sự” cho cô.

Cuộc khủng hoảng chính trị xoay quanh Jeffrey Epstein tiếp tục gây hỗn loạn tại Hạ viện Hoa Kỳ sang tuần thứ hai, khi các mối đe dọa từ phía đảng Dân chủ về việc ép bỏ phiếu các dự luật nhạy cảm buộc lãnh đạo phe Cộng hòa phải hủy bỏ nhiều kế hoạch nghị trình trong tuần.

Rắc rối bắt đầu ngay khi các nhà lập pháp trở lại Washington hôm thứ Hai, khi Ủy ban Quy tắc Hạ viện – cơ quan định hình lịch trình bỏ phiếu – nhóm họp để chuẩn bị cho các cuộc bỏ phiếu về việc hủy bỏ các quy định thời Biden và một dự luật nhập cư. Tuy nhiên, các nghị sĩ Dân chủ – những người đã khiến phe Cộng hòa phải đối mặt với loạt phiếu bầu khó xử liên quan đến vụ Epstein vào tuần trước – đe dọa sẽ tiếp tục làm như vậy. Họ lên kế hoạch đưa ra bỏ phiếu một dự luật yêu cầu công bố toàn bộ hồ sơ về Epstein.

Thay vì đối mặt với những cuộc bỏ phiếu đầy rủi ro, phe Cộng hòa quyết định không đưa bất kỳ dự luật nào ra sàn trong tuần này, theo nhiều thành viên của ủy ban cho biết – để lại Hạ viện chỉ xử lý một vài dự luật không gây tranh cãi theo hình thức “suspension” (bỏ phiếu nhanh với yêu cầu đa số hai phần ba) trước kỳ nghỉ tháng Tám.

“Đảng Dân chủ cứ tiếp tục đưa ra hàng loạt tu chính án. Họ muốn biến Epstein thành một trò phô trương chính trị – mà bạn biết đấy, chúng tôi cũng ủng hộ minh bạch, và sẽ thực hiện điều đó – nhưng họ chỉ muốn gây ồn ào. Họ nói sẽ ở đó cả đêm, và chúng tôi cũng vậy,” Dân biểu Ralph Norman (R-S.C.), thành viên Ủy ban Quy tắc, nói với báo giới. Ông cho biết ủy ban sẽ không họp lại trong tuần này, và Hạ viện sẽ chỉ thông qua các dự luật dạng suspension.

Dân biểu Jim McGovern (Mass.), thành viên cao cấp nhất của đảng Dân chủ trong ủy ban, xác nhận ủy ban sẽ không nhóm họp trở lại trong tuần.

“Chúng tôi xong rồi,” McGovern nói với tờ The Hill. “Không có quy tắc nào được đưa ra, chúng tôi nghỉ đêm nay, nghỉ cả tuần luôn. Có một số vấn đề đang diễn ra trong nội bộ đảng Cộng hòa, liên quan đến vụ Epstein, và họ không thể kiểm soát được. Nên có thể cả tuần chỉ còn các dự luật dạng suspension.”

Đây là tuần thứ hai liên tiếp vụ hồ sơ Epstein khiến kế hoạch nghị trình của lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện bị đảo lộn.

Tuần trước, các thành viên Cộng hòa trong Ủy ban Quy tắc cố gắng xoa dịu dư luận sau khi bị chỉ trích vì bác bỏ một tu chính án từ phía Dân chủ liên quan đến Epstein – khiến việc thông qua một dự luật cắt giảm ngân sách truyền thông công cộng và viện trợ nước ngoài bị trì hoãn hàng giờ.

Khi đó, phe Cộng hòa đưa ra một nghị quyết không ràng buộc yêu cầu công bố thêm hồ sơ Epstein và dự kiến đưa ra sàn, nhưng lãnh đạo đảng lại không lên kế hoạch tổ chức bỏ phiếu chính thức.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (R-La.) hôm thứ Hai khẳng định sẽ không có bỏ phiếu nào về hồ sơ Epstein trước kỳ nghỉ tháng Tám – vốn bắt đầu sau loạt bỏ phiếu ngày thứ Năm.

Thay vào đó, ông Johnson cho biết muốn dành thời gian cho chính quyền xử lý vụ việc theo đúng tiến trình.

“Về hồ sơ Epstein, không có khoảng cách nào giữa Hạ viện, đảng Cộng hòa và Tổng thống về minh bạch tối đa,” Johnson phát biểu tại Quốc hội. “Tổng thống đã nói ông muốn công bố toàn bộ hồ sơ đáng tin cậy liên quan đến Epstein. Ông cũng yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp đề nghị tòa án công bố hồ sơ của đại bồi thẩm đoàn. Tất cả đang trong tiến trình.”

“Quan điểm của tôi là: cần để chính quyền có không gian thực hiện những gì họ đang làm. Nếu sau này cần có hành động của Quốc hội, chúng tôi sẽ cân nhắc. Nhưng hiện tại thì chưa cần, vì chúng tôi đồng quan điểm với Tổng thống.”

Một nguồn tin cho biết việc tổ chức bỏ phiếu về nghị quyết không ràng buộc được đề xuất như cách để tránh việc bị đảng Dân chủ ép bỏ phiếu, nhưng lãnh đạo Hạ viện không chấp thuận.

Cuộc tranh luận đã nổ ra trong một cuộc họp giữa lãnh đạo đảng Cộng hòa và các dân biểu cao cấp hôm thứ Hai, theo hai nguồn tin của The Hill. Dân biểu Erin Houchin (R-Ind.), thành viên Ủy ban Quy tắc, bày tỏ lo ngại về việc phải bỏ phiếu cho tu chính án do phe Dân chủ đưa ra – vốn có điểm khác biệt quan trọng so với nghị quyết của phe Cộng hòa – và đề xuất chuyển sang nghị quyết của đảng mình hoặc một đề xuất minh bạch khác.

Cùng lúc đó, một dự luật cạnh tranh do Reps. Thomas Massie (R-Ky.) và Ro Khanna (D-Calif.) bảo trợ – có khả năng mang tính ràng buộc pháp lý nếu được lưỡng viện thông qua và Tổng thống ký – đang làm tình hình thêm rối ren.

Massie và Khanna tuyên bố sẽ thúc đẩy dự luật này thông qua hình thức kiến nghị đặc biệt (discharge petition), nếu thu được 218 chữ ký tại Hạ viện. Nếu toàn bộ đảng Dân chủ và các dân biểu Cộng hòa đồng bảo trợ ký vào, họ có thể dồn lãnh đạo đảng Cộng hòa vào thế bí.

Tuy nhiên, theo quy trình, một cuộc bỏ phiếu như vậy sẽ không diễn ra sớm hơn tháng 9 – sau kỳ nghỉ hè của Quốc hội – và nhiều dân biểu Cộng hòa hy vọng làn sóng giận dữ xoay quanh Epstein sẽ lắng xuống trước thời điểm đó.

Nhưng Dân biểu Massie – mang theo một cặp tài liệu ghi dòng chữ “Hồ sơ Epstein: Giai đoạn 2” (ám chỉ loạt tài liệu “Giai đoạn 1” do Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi phát cho các nhân vật MAGA hồi đầu năm) – khẳng định cuộc chiến sẽ chưa dừng lại.

“Chuyện này sẽ không biến mất đâu,” ông Massie nói hôm thứ Hai.

Lãnh đạo đa số Hạ viện Steve Scalise (R-La.) thì cố gắng hạ nhiệt, cho rằng dù vướng mắc, Hạ viện vẫn có thể tiến hành bỏ phiếu nhanh các dự luật dạng suspension và tiếp tục làm việc tại các ủy ban.

“Chúng ta vẫn còn nhiều việc khác phải làm,” Scalise nói với phóng viên.

The Hill