Một thẩm phán liên bang hôm thứ Ba đã ban hành lệnh tạm thời ngăn chính quyền Trump chấm dứt lệnh bảo vệ trục xuất đối với khoảng 200 công dân Nam Sudan, cho đến khi tòa xem xét sâu hơn vụ kiện.

Thẩm phán Angel Kelly của Tòa án Liên bang quận cho biết quyết định này không phản ánh nội dung pháp lý cốt lõi mà nhằm bảo đảm những người xin tị nạn vẫn được ở lại Hoa Kỳ trong thời gian tòa cân nhắc toàn diện vụ việc. Bà viết trong phán quyết dài bốn trang rằng vì “hậu quả nghiêm trọng liên quan đến cả bên nguyên lẫn bên bị”, tòa cho rằng một lệnh tạm hoãn hành chính là cần thiết để “giảm thiểu thiệt hại” và tạo thời gian cần thiết cho quá trình xem xét.

Tòa dự kiến đưa ra phán quyết mới sau khi nhận đầy đủ hồ sơ bằng văn bản trước ngày 13 tháng 1.

Chế độ Tạm hoãn Trục xuất (TPS) cho phép người di cư đến từ các quốc gia có chiến tranh, thảm họa môi trường hoặc những điều kiện đặc biệt được tạm trú và xin giấy phép lao động tại Hoa Kỳ. Nam Sudan được đưa vào danh sách TPS từ năm 2011 – thời điểm quốc gia này tách khỏi Sudan và trở thành quốc gia trẻ nhất châu Phi; tình trạng chiến tranh và bất ổn vẫn kéo dài, đến mức Bộ Ngoại giao Mỹ hiện cảnh báo công dân không nên đến Nam Sudan.

Theo hồ sơ tòa án, hiện có khoảng 232 người Nam Sudan đang hưởng quy chế TPS.

Chính quyền Trump nhiệm kỳ hai đã theo đuổi việc thu hẹp chương trình này bằng cách rút tư cách TPS của nhiều quốc gia. Các vụ kiện liên quan đến những thay đổi đối với Afghanistan, Miến Điện, Cameroon, Haiti, Honduras, Nepal, Nicaragua, Syria và Venezuela vẫn đang tiếp diễn.

Tháng trước, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem tuyên bố bà đã hoàn tất rà soát tình hình tại Nam Sudan và quyết định chấm dứt quy chế TPS đối với quốc gia này kể từ ngày 5 tháng 1. Thông báo này đã dẫn đến vụ kiện do các cá nhân mang TPS và tổ chức African Communities Together nộp, cáo buộc bà Noem hành động sai luật vì động cơ phân biệt chủng tộc, không tham vấn đúng các cơ quan liên quan và không có cơ sở hợp lý cho quyết định.

Thẩm phán Kelly – người được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Biden, làm việc tại Boston – sẽ xem xét các lập luận này vào tháng tới. Tuy nhiên, phán quyết tạm thời hiện tại bảo đảm TPS vẫn còn hiệu lực, ngăn việc người thụ hưởng trở thành đối tượng bị trục xuất sớm nhất là vào thứ Ba tới.

Bên nguyên cho rằng nếu không có sự can thiệp ngay lập tức, họ sẽ phải chịu “tổn hại không thể khắc phục, thậm chí đe dọa đến tính mạng”.

Ngược lại, phía chính quyền Trump yêu cầu bác bỏ đề nghị, chỉ trích bên nguyên vì chờ hơn sáu tuần sau thông báo của Noem mới đệ đơn kiện, và khẳng định lệnh tạm dừng hành chính chỉ nên dùng để “đóng băng ngắn hạn” thủ tục pháp lý, chứ không phải ngăn chặn hành động của cơ quan hành pháp.

Tòa án đã bác bỏ lập luận này, cho rằng cách tiếp cận của chính phủ có thể dẫn đến việc một số người bị trục xuất ngay lập tức. Thẩm phán Kelly lưu ý thêm: nếu TPS hết hạn rồi sau đó mới được khôi phục, “bất kỳ khoảng trống nào trong tình trạng di trú đối với công dân Nam Sudan đều có thể khiến họ mất tư cách xin cứu trợ trong tương lai.”

Nguồn The Hill

Lãnh đạo đa số Hạ viện, ông Tom Emmer (Cộng hòa – Wisconsin), ngày thứ Hai đã kêu gọi trục xuất toàn bộ những người Somalia bị cáo buộc có liên quan đến các vụ gian lận tại bang Minnesota, trong bối cảnh bang này đang chịu áp lực dư luận vì cách xử lý sai phạm.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông Emmer còn tuyên bố rằng ngay cả những người đã nhập tịch cũng cần bị tước quốc tịch để có thể bị trục xuất. Ông nói thêm, ông sẵn sàng thúc đẩy ban hành luật mới để hợp thức hóa hành động này.

“Tôi chỉ có ba lời dành cho những người Somalia đã gian lận, ăn chặn tiền đóng thuế của dân Mỹ: Đuổi họ về. Nếu họ ở đây bất hợp pháp, hãy trục xuất ngay; nếu họ là công dân nhập tịch, hãy tước quốc tịch và nhanh chóng trục xuất họ,” vị dân biểu đứng thứ ba trong hàng lãnh đạo Cộng hòa viết. “Nếu cần phải sửa luật để làm điều đó, tôi sẽ làm.”

Ông nói thêm:

“Quốc gia chúng ta sẽ không dung thứ cho những kẻ lợi dụng lòng nhân ái và từ chối hòa nhập vào văn hóa của chúng ta.”

Theo Bộ An ninh Nội địa, chính quyền liên bang đã cử lực lượng đến Minnesota để tham gia một cuộc điều tra quy mô lớn về các hoạt động gian lận trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em và các chương trình khác.

Cuộc điều tra gian lận mở rộng quy mô lớn

Các công tố viên liên bang đầu tháng này thông báo họ mở rộng đáng kể phạm vi điều tra, khởi tố bổ sung 6 người, nâng tổng số người bị truy tố lên 92.

Theo The New York Times, 78/86 người từng bị cáo buộc trước đó có nguồn gốc Somalia, và “đa số tuyệt đối” trong số họ là công dân Mỹ.

Giới chức cho biết họ đang xem xét hóa đơn đáng ngờ tại 14 chương trình nhận ngân sách Medicaid, sau khi trước đó đã điều tra ba chương trình an sinh xã hội do bang vận hành. Một đánh giá sơ bộ mà các công tố viên dẫn lại cho thấy hơn một nửa trong tổng số 18 tỷ USD tiền thuế chi cho các chương trình này có thể đã bị đánh cắp.

Lo ngại về sự nhắm mục tiêu vào cộng đồng Somalia

Một số quan chức Minnesota bày tỏ lo ngại rằng việc điều tra quá tập trung vào cộng đồng Somalia có thể mang tính kỳ thị, nhất là trong bối cảnh chính quyền Trump xem vụ bê bối này như một phần trong chiến dịch siết chặt nhập cư nhắm vào nhóm cộng đồng này.

Tuy nhiên, theo tin địa phương, các công tố viên liên bang khẳng định một trong những đường dây bị truy tố – với 78 người đã bị buộc tội – là vụ gian lận cứu trợ đại dịch lớn nhất nước Mỹ.

Nguồn The Hill

Theo những người được báo cáo về chiến dịch, Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (C.I.A.) đã tiến hành một cuộc không kích bằng drone vào một cơ sở cảng tại Venezuela tuần trước – một diễn biến cho thấy chiến dịch gây sức ép của chính quyền Tổng thống Trump đối với chính phủ Maduro đã bước sang giai đoạn quyết liệt hơn.

Mục tiêu là một cầu cảng nơi giới chức Hoa Kỳ tin rằng Tren de Aragua – một băng nhóm tội phạm Venezuela – cất giữ ma túy và có thể đang chuẩn bị vận chuyển bằng đường biển. Không có người tại hiện trường vào thời điểm tấn công, và không ai thiệt mạng. Dù vậy, đây vẫn là hoạt động tác chiến đầu tiên của Hoa Kỳ diễn ra bên trong lãnh thổ Venezuela.

Thông tin chi tiết của cuộc tấn công – được CNN đưa tin trước đó – bổ sung thêm vào những điều mà Tổng thống Trump đã công khai đề cập, bất chấp tính bảo mật vốn luôn bao quanh các chiến dịch của C.I.A.

Khi trả lời báo chí hôm thứ Hai, Tổng thống Trump từ chối nói cuộc tấn công được thực hiện bằng phương tiện gì hoặc bởi lực lượng nào, nhưng xác nhận Hoa Kỳ là bên chịu trách nhiệm.

“Tại khu vực cầu cảng, nơi họ chất ma túy lên tàu, đã xảy ra một vụ nổ lớn,” ông nói với các phóng viên tại Mar-a-Lago, câu lạc bộ kiêm nơi ở của ông. “Chúng tôi đã đánh trúng các con tàu, và giờ là cả khu vực đó. Đó là khu vực triển khai – nơi họ thực hiện mọi thứ – và nó giờ không còn tồn tại.”

Chính phủ Venezuela không đưa ra bình luận trực tiếp về đòn tấn công hay phát biểu của ông Trump. Tuy nhiên, Bộ trưởng Nội vụ Venezuela, Diosdado Cabello, lên án những tháng ngày “điên rồ đế quốc” và “hãm hại, đe dọa, tấn công, truy đuổi, cướp bóc, cướp biển và sát hại.”

Tòa Bạch Ốc và C.I.A. đều từ chối bình luận.

Trong nhiều tuần qua, ông Trump cảnh báo rằng ông sẵn sàng mở rộng chiến dịch gây sức ép đối với chính quyền Tổng thống Nicolás Maduro tới mức tấn công trên bộ. C.I.A. đã xây dựng hồ sơ tình báo về một loạt cơ sở bị nghi sản xuất ma túy tại Venezuela và Colombia nhằm phục vụ kế hoạch mở rộng chiến dịch.

Cho đến nay, sức ép của Hoa Kỳ chủ yếu diễn ra thông qua các đòn đánh quân sự vào tàu thuyền mà họ nghi ngờ vận chuyển ma túy và tịch thu tàu chở dầu vi phạm lệnh trừng phạt – các hoạt động diễn ra tại vùng biển quốc tế.

Tuy nhiên, cuộc tấn công bằng drone lần này do C.I.A. thực hiện đã diễn ra bên trong lãnh thổ Venezuela – nhiều khả năng vào ngày thứ Tư. Trong một cuộc phỏng vấn radio hôm thứ Sáu, ông Trump nói rằng đòn tấn công xảy ra hai ngày trước đó.

Chiến dịch leo thang này cho thấy hai mục tiêu trọng tâm của chính quyền Trump đang được gộp lại: băng đảng Tren de Aragua và chính phủ Maduro. Dù vậy, giới tình báo lại đặt dấu hỏi về mức độ liên kết thực sự giữa hai bên – khác với những cáo buộc mạnh mẽ từ chính quyền Trump.

Hoa Kỳ đã truy tố ông Maduro từ thời nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Đầu năm nay, Mỹ nâng mức thưởng cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ ông Maduro lên 50 triệu USD.

Trước đó, The New York Times cho biết ông Trump đã cho phép C.I.A. tiến hành hoạt động tại Venezuela và ra lệnh chuẩn bị cho một loạt kịch bản tác chiến.

Trong thời chính quyền Obama, C.I.A. thường xuyên tiến hành không kích bằng drone tại Pakistan, Yemen, Somalia và nhiều nơi khác, nhắm vào các mục tiêu khủng bố. Nhưng gần đây, hoạt động tấn công thường do quân đội Hoa Kỳ đảm trách, thay vì cơ quan tình báo.

Hiện chưa rõ drone sử dụng trong chiến dịch này thuộc sở hữu C.I.A. hay mượn từ quân đội Hoa Kỳ. Giới quân sự từ chối bình luận hôm thứ Hai. Ngũ Giác Đài hiện đang triển khai nhiều máy bay MQ-9 Reaper – được trang bị tên lửa Hellfire – tại các căn cứ ở Puerto Rico phục vụ chiến dịch gây sức ép.

Nguồn nytimes

Khi quay lại Washington vào tuần tới, các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện dự kiến sẽ đánh dấu kỷ niệm 5 năm cuộc tấn công ngày 6/1/2021 bằng một phiên điều trần phi chính thức, nhằm soi rọi các nỗ lực của Đảng Cộng hòa trong việc “viết lại lịch sử” về cuộc bạo loạn do đám đông ủng hộ Trump gây ra.

Do đang ở vị thế thiểu số, Đảng Dân chủ không thể tổ chức một phiên điều trần chính thức. Tuy nhiên, xuyên suốt nhiệm kỳ hai của ông Trump, các nghị sĩ Dân chủ vẫn đều đặn tổ chức những sự kiện không chính thức nhằm thu hút sự chú ý của công chúng vào các chỉ trích nhắm vào chính quyền.

Trong thư gửi các nghị sĩ Dân chủ hôm thứ Hai, Hạ nghị sĩ Hakeem Jeffries (New York) – lãnh đạo phe thiểu số – cho biết phiên điều trần dự kiến diễn ra thứ Ba tới sẽ nhấn mạnh lệnh ân xá diện rộng của ông Trump dành cho những người gây rối tìm cách đảo ngược thất bại của ông trong bầu cử 2020, trong đó có người sau đó tiếp tục bị bắt vì các cáo buộc khác. Ông cũng nhấn mạnh các nghị sĩ sẽ xem xét “những mối đe dọa đang tiếp diễn đối với bầu cử tự do và công bằng do một chính quyền Trump vượt tầm kiểm soát gây ra.”

Trong bối cảnh Đảng Dân chủ chuẩn bị bước vào bầu cử giữa nhiệm kỳ với mục tiêu giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, ông Jeffries khẳng định phiên điều trần là động thái nhằm phản bác nỗ lực “tẩy trắng” sự kiện 6/1 của Đảng Cộng hòa.

“Trong những năm kể từ ngày ô nhục đó, phe cực hữu Cộng hòa tại Quốc hội đã liên tục tìm cách viết lại lịch sử và che phủ trắng những gì đã xảy ra,” ông Jeffries viết.

Cuộc bạo loạn của đám đông trung thành với ông Trump hôm đó đã gây thiệt hại hàng triệu USD, làm hơn 140 cảnh sát bị thương và — lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ — làm gián đoạn quá trình chứng nhận kết quả bầu cử tổng thống.

Phiên điều trần sắp tới sẽ được dẫn dắt bởi Hạ nghị sĩ Bennie Thompson (Mississippi), người từng lãnh đạo Ủy ban đặc biệt lưỡng đảng điều tra cuộc tấn công, tổ chức các phiên điều trần được theo dõi rộng rãi vào năm 2022 và công bố báo cáo về nỗ lực của ông Trump nhằm lật ngược kết quả bầu cử.

Tuy nhiên, sự kiện sắp tới – do một phe không nắm quyền giám sát hay quyền cưỡng chế hành động – cũng sẽ phơi bày sự thay đổi mạnh mẽ trong bối cảnh chính trị quanh sự kiện 6/1, chỉ một năm sau khi ông Trump quay lại quyền lực.

Dù từng phủ nhận những kẻ bạo loạn, trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump ngày càng gọi họ là “những người yêu nước” và cho rằng họ đã bị Bộ Tư pháp đối xử bất công.

Ngay khi bắt đầu nhiệm kỳ hai, ông Trump đã ban lệnh ân xá cho gần 1.600 người bị truy tố liên quan đến vụ tấn công, bao gồm cả những kẻ tấn công cảnh sát nhằm cản trở quá trình chuyển giao quyền lực trong hòa bình.

Đầu năm nay, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson công bố một tiểu ban mới do Cộng hòa dẫn dắt, nhằm điều tra lại vụ tấn công và phản bác các “tường thuật sai lệch,” trong khuôn khổ nỗ lực rộng lớn hơn của Đảng Cộng hòa nhằm tái định nghĩa cuộc bạo loạn. Tiểu ban do Hạ nghị sĩ Barry Loudermilk (Georgia) đứng đầu chưa tổ chức phiên điều trần nào, nhưng ông cho biết một trọng tâm sẽ là việc điều tra trở lại vụ đặt bom ống bên ngoài trụ sở hai đảng tại Washington vào đêm trước vụ tấn công.

Đầu tháng này, một người đàn ông ở Virginia đã bị bắt liên quan đến các quả bom ống — chi tiết từng trở thành tâm điểm của nhiều thuyết âm mưu cực hữu. Theo tài liệu tòa án công bố hôm Chủ nhật, người đàn ông tên Brian J. Cole Jr. nói với các điều tra viên liên bang rằng ông ta cảm thấy cần “lên tiếng” sau khi tin rằng cuộc bầu cử 2020 đã bị “can thiệp.”

Nguồn nytimes

Dân biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng hòa – Georgia) tuyên bố trong một bài phỏng vấn của The New York Times rằng Tổng thống Donald Trump từng nói với bà: “Bạn của tôi sẽ bị tổn hại” nếu những kẻ lạm dụng tình dục liên quan đến Jeffrey Epstein bị công khai danh tính.

Theo lời Greene, bà đã có cuộc họp báo tuyên bố sẽ vạch trần danh tính những người đàn ông đã lạm dụng các nạn nhân của Epstein, sau phiên làm việc kín của Ủy ban Giám sát và Cải cách Hạ viện với những phụ nữ từng bị Epstein xâm hại. Sau buổi họp báo, Greene nói bà nhận được cuộc gọi từ Trump, người tỏ ra không hài lòng. The New York Times đưa tin rằng những người đứng gần đó có thể nghe tiếng ông Trump quát lớn qua loa ngoài trong lúc bà Greene trả lời.

Greene cho biết bà đã nói với Trump rằng bà không hiểu vì sao ông lại phản đối gay gắt đến vậy. Trump, theo lời bà thuật lại, đáp: “Bạn của tôi sẽ bị tổn hại.”

Khi được yêu cầu phản hồi về những tuyên bố của Greene, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle nhắc lại việc Greene đang rời Hạ viện giữa nhiệm kỳ và chỉ trích bà: “Bà ấy bỏ rơi cử tri vào giữa chặng đường và quay lưng với cuộc chiến đang đến hồi quyết liệt — chúng tôi không có thời gian cho sự cay đắng nhỏ nhen của bà.”

Greene, từng là một trong những đồng minh trung thành nhất của Trump, đã rạn nứt quan hệ với tổng thống trong nhiều tháng qua. Giữa tháng 11, Trump tuyên bố rút lại sự ủng hộ dành cho Greene trong kỳ tái tranh cử và sẽ đứng về phía đối thủ thách thức bà trong vòng bầu cử sơ bộ.

Không lâu sau khi Trump gọi bà là “kẻ phản bội,” Greene tuyên bố sẽ rời Quốc hội từ ngày 5 tháng 1.

Các nghị sĩ Dân chủ đã nhanh chóng nắm lấy lời kể của Greene trong bài phỏng vấn. Thượng nghị sĩ Ruben Gallego (Dân chủ – Arizona) đăng trên X:
“‘Bạn của tôi sẽ bị tổn hại,’ ông ta nói. Đó là cả nhiệm kỳ tổng thống Trump gói gọn trong một câu: giới tinh hoa bảo vệ nhau, ngay cả khi những người đó lạm dụng trẻ vị thành niên.”

Dân biểu Sarah McBride (Dân chủ – Delaware) cũng mỉa mai trên X:
“Có phải ông đang che đậy vụ Epstein theo kiểu giả vờ ‘hỏi giúp một người bạn’?”

Nguồn The Hill