Cố huyền thoại Muhammad Ali từng hài hước nói rằng ông xứng đáng được in trên tem thư, vì “đó là cách duy nhất tôi có thể bị liếm” — một lối chơi chữ dí dỏm liên quan đến việc dán tem.
Giờ đây, câu nói ấy đã trở thành sự thật.
Nhà vô địch quyền Anh hạng nặng ba lần — người được xem là võ sĩ nổi tiếng và có ảnh hưởng bậc nhất mọi thời đại, đồng thời là một biểu tượng văn hóa kết hợp tài năng thể thao xuất chúng với lập trường chính trị, niềm tin và phong cách trình diễn đặc biệt — lần đầu tiên sẽ được vinh danh bằng một bộ tem kỷ niệm của Mỹ.
“Với vai trò như người gìn giữ di sản của ông ấy, tôi thật sự xúc động. Tôi vui mừng. Tôi phấn khích đến nghẹn lời,” bà Lonnie Ali, người vợ gắn bó gần 30 năm với ông, nói với hãng AP. “Bởi mỗi khi nhìn con tem đó, mọi người sẽ nhớ đến ông ấy. Hình ảnh ông ấy sẽ luôn hiện diện trong tâm trí họ. Với tôi, đó là một niềm hạnh phúc lớn.”
Một chiến binh trên sàn đấu và một con người giàu lòng trắc ẩn
Muhammad Ali qua đời năm 2016, hưởng thọ 74 tuổi, sau hơn ba thập niên chung sống với bệnh Parkinson. Khi còn sống và cả sau khi mất, người được mệnh danh là “Vĩ đại nhất” đã nhận nhiều vinh danh lớn, trong đó có Huy chương vàng Olympic năm 1960, danh hiệu Sứ giả Hòa bình Liên Hiệp Quốc năm 1998, và Huân chương Tự do của Tổng thống Mỹ năm 2005.
Bà Lonnie Ali cho biết việc đưa gương mặt Ali lên tem mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là dịp nhấn mạnh sứ mệnh lan tỏa lòng nhân ái và khả năng kết nối con người mà ông theo đuổi.
“Ông ấy làm điều đó từng người một,” bà nói. “Và thật đẹp khi con tem trở thành một cách kết nối như vậy: gửi cho nhau một lá thư, và dùng con tem này để nhắc nhớ thông điệp về một cuộc đời gắn liền với sự kết nối.”
Tem sẽ được công bố chính thức trước công chúng
Bưu điện Mỹ dự kiến tổ chức lễ phát hành ngày đầu tiên cho tem ‘Muhammad Ali Forever Stamp’ vào thứ Năm tại Louisville, bang Kentucky — quê hương của Ali và cũng là nơi đặt Muhammad Ali Center, trung tâm lưu giữ cuộc đời và di sản của ông.
Đây cũng là thời điểm công chúng có thể mua bộ tem “Forever” mang hình ảnh đen-trắng của Ali chụp năm 1974 bởi AP, trong tư thế quyền Anh nổi tiếng.
Mỗi tờ gồm 20 con tem còn kèm thêm một bức ảnh Ali tạo dáng trong bộ vest sọc lịch lãm — như một sự ghi nhận vai trò của ông trong tư cách nhà hoạt động xã hội và nhà nhân đạo. USPS cho biết đã in 22 triệu con tem. Khi bán hết, tem sẽ không được tái bản, và nhiều khả năng sẽ thu hút sự quan tâm lớn không chỉ từ giới sưu tầm mà cả công chúng.
Vì là tem Forever, nên dù giá cước thư hạng nhất thay đổi thế nào trong tương lai, tem vẫn luôn có giá trị sử dụng. Bà Lonnie Ali gọi đây là một sự tri ân “tối thượng”.
“Đây sẽ là tem Forever của bưu điện,” bà nói. “Nó sẽ trở thành một phần trong di sản của ông ấy, và là một trong những dấu ấn rực rỡ nhất trong di sản đó.”
Hành trình tạo nên một con tem lịch sử
Bà Lisa Bobb-Semple, Giám đốc dịch vụ tem của USPS, cho biết ý tưởng làm tem Muhammad Ali đã được đặt ra ngay sau khi ông qua đời gần 10 năm trước. Tuy nhiên, quy trình phát hành tem thường kéo dài. USPS cũng có quy định: nhân vật xuất hiện trên tem phải qua đời ít nhất ba năm (ngoại lệ là các tổng thống).
Trong lúc USPS âm thầm triển khai kế hoạch, một người bạn của Ali đã khởi xướng chiến dịch #GetTheChampAStamp, tạo nên làn sóng ủng hộ rộng rãi trong công chúng.
“Chúng tôi thật sự phấn khởi khi mọi yếu tố đã hội tụ để con tem này thành hình,” bà Bobb-Semple nói, đồng thời cho biết bà từng phải giữ bí mật về dự án cho đến khi chính thức công bố. “Đây là một bộ tem mà chúng tôi luôn mong muốn đưa ra thị trường.”
Ủy ban Tư vấn Tem Công dân — do Tổng giám đốc Bưu điện bổ nhiệm — chịu trách nhiệm chọn chủ đề và nhân vật cho tem. Hằng quý, họ họp với nhóm thiết kế để xem xét các đề xuất từ công chúng. Mỗi năm USPS thường phát hành khoảng 20–25 bộ tem kỷ niệm.
Sau khi ý tưởng được duyệt, đội ngũ thiết kế làm việc với các giám đốc mỹ thuật để thiết kế tem. Tem phải trải qua nhiều vòng xét duyệt nghiêm ngặt, gồm cả đánh giá pháp lý nội bộ, trước khi phát hành.
Ông Antonio Alcalá, giám đốc mỹ thuật và nhà thiết kế bộ tem Muhammad Ali, cho biết nhóm đã xem xét hàng trăm bức ảnh trước khi chọn ra hình cuối cùng. Bức ảnh AP được chọn — tác giả không được nêu tên — ghi lại Ali trong thời kỳ đỉnh cao, đeo găng quyền Anh, nhìn thẳng vào ống kính.
Theo ông Alcalá, mỗi con tem USPS đều mang trong mình một câu chuyện.
“Tem bưu chính là những tác phẩm nghệ thuật thu nhỏ, phản chiếu trải nghiệm Mỹ, tôn vinh anh hùng, lịch sử, cột mốc, thành tựu và vẻ đẹp thiên nhiên,” ông nói. “Bộ tem Muhammad Ali là một ví dụ tiêu biểu cho tinh thần đó.”
Tiếng nói thẳng thắn về chiến tranh, dân quyền và tôn giáo
Không chỉ nổi bật trên võ đài, Ali còn là một nhân vật công khai bày tỏ quan điểm trong thời kỳ nhiều người Mỹ gốc Phi vẫn đang đấu tranh để được lắng nghe.
Sinh ra với tên Cassius Clay Jr., Ali đổi tên sau khi cải đạo sang Hồi giáo vào thập niên 1960 và thường xuyên lên tiếng về chủng tộc, tôn giáo và chiến tranh. Năm 1967, ông từ chối nhập ngũ vào quân đội Mỹ, viện dẫn niềm tin tôn giáo và phản đối chiến tranh Việt Nam.
Lập trường đó khiến Ali bị tước đai vô địch hạng nặng và bị cấm thi đấu hơn ba năm. Ông bị kết án trốn quân dịch và bị tuyên án 5 năm tù, nhưng vẫn tại ngoại trong thời gian kháng cáo. Đến năm 1971, Tòa án Tối cao Mỹ hủy bản án, càng củng cố vị thế của Ali như một biểu tượng toàn cầu.
Những năm sau đó, Ali trở thành một nhà nhân đạo quốc tế, tận dụng danh tiếng để thúc đẩy hòa bình, đối thoại tôn giáo và các hoạt động thiện nguyện, ngay cả khi bệnh Parkinson dần làm suy giảm khả năng nói và vận động.
Thông điệp của Ali giữa thời kỳ chia rẽ
Bộ tem kỷ niệm được phát hành trong bối cảnh nước Mỹ và thế giới đang chứng kiến nhiều chia rẽ chính trị.
Bà Lonnie Ali nói rằng nếu chồng bà còn sống, có lẽ ông sẽ “gạt bớt nhiều thứ sang một bên” và tiếp tục sống bằng lòng trắc ẩn, bằng việc kết nối với con người mỗi ngày.
Theo bà, điều đó càng quan trọng trong thời điểm hiện tại.
“Chúng ta cần khơi dậy cuộc đời của Muhammad và cùng hành động bằng những nghĩa cử tử tế, lòng nhân ái như ông ấy đã làm mỗi ngày,” bà nói.
Nguồn The Hill
