CALITODAY (12/01/2026): Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Janet Yellen hôm thứ Hai đã chỉ trích cuộc điều tra liên bang nhắm vào ngân hàng trung ương và Chủ tịch Jerome Powell.

“Tôi thấy điều này vô cùng đáng sợ đối với tính độc lập của Fed,” bà nói với Sara Eisen của CNBC.

Ông Powell, người kế nhiệm bà Yellen vào năm 2018, đã xác nhận cuộc điều tra vào tối Chủ nhật 11/1. Chủ tịch Fed cho biết Bộ Tư pháp (DOJ) đã gửi trát đòi bồi thẩm đoàn tới ngân hàng trung ương và đe dọa truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện hồi tháng Sáu năm ngoái, khi ông thảo luận về dự án cải tạo trụ sở Fed tại Washington, D.C. với chi phí ước tính 2,5 tỷ USD.

Chi phí của dự án đang triển khai — ban đầu được ước tính là 1,9 tỷ USD — đã tăng lên do các thay đổi trong thiết kế của hai tòa nhà Marriner S. Eccles và William McChesney Martin của Fed sau khi tham vấn với các cơ quan liên bang và tiểu bang, chi phí vật liệu, thiết bị và nhân công cao hơn dự kiến, cũng như các điều kiện “không lường trước được”, chẳng hạn như lượng amiăng nhiều hơn dự đoán, theo thông tin từ ngân hàng trung ương.

Tháng trước, Tổng thống Trump đã đe dọa kiện ông Powell vì “sự bất tài nghiêm trọng” trong việc quản lý dự án cải tạo này.

“Chúng tôi đang cân nhắc việc đệ đơn kiện Powell vì sự bất tài. Bởi vì hãy nghĩ xem, đây không phải là những tòa nhà xuất sắc. Chúng là những tòa nhà nhỏ,” tổng thống nói trong buổi họp báo ngày 29/12 cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Tuy nhiên, ông Powell cho biết hôm Chủ nhật rằng những cáo buộc của ông Trump liên quan đến dự án cải tạo và lời khai trước Ủy ban Ngân hàng chỉ là “cái cớ” cho sự can thiệp rộng hơn vào việc hoạch định chính sách của Fed. Tổng thống đã nhiều lần công kích ông Powell trong năm ngoái vì không ủng hộ việc cắt giảm lãi suất sớm hơn hoặc với mức mạnh hơn.

“Việc đe dọa truy tố hình sự là hệ quả của việc Cục Dự trữ Liên bang thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về điều gì phục vụ lợi ích công chúng, thay vì làm theo sở thích của tổng thống,” Chủ tịch Fed nói.

Bà Yellen nói với CNBC rằng “khả năng Powell nói dối” trong lời khai hồi tháng Sáu “bằng không”, qua đó cho thấy rõ cuộc điều tra này nhằm buộc ông phải từ chức. Ông Powell, người có nhiệm kỳ kết thúc vào tháng Năm, từng tuyên bố vào tháng 11/2024 rằng ông sẽ không từ chức nếu Tổng thống Trump yêu cầu.

Bà Yellen, người sau đó từng giữ chức Bộ trưởng Tài chính dưới thời cựu Tổng thống Biden, cũng cùng với hai người tiền nhiệm của mình — Alan Greenspan và Ben Bernanke — và 10 cựu quan chức kinh tế khác lên tiếng chỉ trích cuộc điều tra của Bộ Tư pháp vào hôm thứ Hai 12/1.

“Đây là cách chính sách tiền tệ được thực hiện ở các thị trường mới nổi với thể chế yếu kém, gây ra những hậu quả rất tiêu cực đối với lạm phát và sự vận hành chung của nền kinh tế. Điều này không có chỗ đứng tại Hoa Kỳ, nơi thế mạnh lớn nhất là pháp quyền — nền tảng của thành công kinh tế của chúng ta,” họ viết trong một tuyên bố chung.

Các cựu chủ tịch Fed chỉ trích cuộc điều tra “chưa từng có” của Bộ Tư pháp về Powell

Ba cựu chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã chỉ trích mạnh mẽ cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ đối với ngân hàng trung ương và Chủ tịch Jerome Powell vào thứ Hai.

Alan Greenspan, Ben Bernanke và Janet Yellen nằm trong số 13 quan chức kinh tế từng phục vụ dưới các tổng thống thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ, ký vào một tuyên bố gọi cuộc điều tra về Fed là “một nỗ lực chưa từng có nhằm sử dụng các cuộc tấn công tố tụng để làm suy yếu” tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Chủ tịch Fed Jerome Powell xác nhận cuộc điều tra vào tối Chủ nhật, cho biết Bộ Tư pháp đã gửi trát hầu tòa của bồi thẩm đoàn tới ngân hàng trung ương và đe dọa truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 6 năm ngoái, trong đó ông thảo luận về việc cải tạo trụ sở Fed trị giá ước tính 2,5 tỷ USD.

Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích Powell trong năm qua vì không ủng hộ việc cắt lãi suất sớm hơn hoặc lớn hơn. Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã cắt lãi suất 0,25% trong ba cuộc họp gần đây, với mức lãi suất quỹ liên bang hiện nằm trong khoảng 3,50–3,75%.

Powell dẫn lại chỉ trích của tổng thống vào Chủ nhật, nói rằng cuộc điều tra “liên quan đến việc Fed có thể tiếp tục đặt lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế hay không — hay thay vào đó, chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi áp lực chính trị hoặc sự đe dọa.”

Các tiền nhiệm của Powell, trong tuyên bố ngày thứ Hai, còn đi xa hơn nữa.

“Đây là cách mà chính sách tiền tệ được thực hiện ở các thị trường mới nổi với các thể chế yếu kém, dẫn đến hậu quả cực kỳ tiêu cực cho lạm phát và sự vận hành tổng thể của nền kinh tế của họ. Nó không có chỗ đứng ở Hoa Kỳ, nơi sức mạnh lớn nhất là pháp quyền, nền tảng của thành công kinh tế của chúng ta,” các quan chức kinh tế cũ viết.

Greenspan được cựu Tổng thống Reagan bổ nhiệm và tái bổ nhiệm bởi các cựu Tổng thống George H.W. Bush, Clinton và George W. Bush. Bernanke được bổ nhiệm bởi Bush con và tái bổ nhiệm bởi cựu Tổng thống Obama, người sau đó đề cử Yellen lãnh đạo ngân hàng trung ương vào năm 2014. Bà sau đó phục vụ làm Bộ trưởng Tài chính dưới thời cựu Tổng thống Biden.

Nhiều Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa xem xét điều tra Chủ tịch Fed Powell của Bộ Tư pháp
 

Một số Thượng Nghị sĩ GOP đặt câu hỏi về cuộc điều tra Powell
Cuộc điều tra hình sự mới của Bộ Tư pháp (DOJ) đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell đang gây chú ý tại Washington. Cuộc điều tra này sẽ xem xét liệu Powell có nói dối Quốc hội về chi phí ước tính 2,5 tỷ USD để cải tạo tòa nhà Fed hay không.

Powell, người cho rằng cuộc điều tra thực chất là vì ông từ chối thực hiện các yêu cầu của Trump về lãi suất, đã phát biểu trước ống kính tối Chủ nhật rằng ông đã bị đe dọa sẽ bị truy tố hình sự.

Trump phủ nhận có liên quan. Ông nói với NBC News rằng ông “không biết gì về” cuộc điều tra, trước khi chuyển sang chỉ trích Powell nhiều lần. Tổng thống cũng phủ nhận rằng các trát đòi liên quan đến mối xung đột lâu dài với Chủ tịch Fed.

Các lãnh đạo tại Washington bắt đầu phản ứng — và cho đến nay, họ chưa ủng hộ mạnh mẽ cuộc điều tra này:

Lãnh đạo Thượng viện Dân chủ Chuck Schumer (N.Y.) cáo buộc Trump “bắt nạt” Cục Dự trữ Liên bang. Phản ứng này là điều được dự đoán trước.

Nhưng một số Thượng Nghị sĩ Cộng hòa nổi bật cũng đặt câu hỏi về cuộc điều tra hình sự này:

Thượng Nghị sĩ GOP Thom Tillis (N.C.), người đôi lúc bất đồng công khai với tổng thống và không tái tranh cử, đặt câu hỏi về “độ tin cậy” của cuộc điều tra DOJ, nói rằng ông đang chặn mọi đề cử của Fed cho đến khi vấn đề “được giải quyết hoàn toàn.”

“Nếu còn bất kỳ nghi ngờ nào về việc các cố vấn trong Chính quyền Trump đang tích cực thúc đẩy việc chấm dứt độc lập của Cục Dự trữ Liên bang, thì giờ đây không còn nghi ngờ gì nữa. Giờ đây, độc lập và uy tín của Bộ Tư pháp mới là điều đang bị đặt câu hỏi,” Tillis phát biểu.

Thượng Nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski (Alaska) cho biết bà đã nói chuyện với Powell sáng nay và cáo buộc chính quyền Trump “có ý ép buộc,” đồng thời nói thêm:
“Nguy cơ quá lớn để làm ngơ: nếu Fed mất độc lập, sự ổn định của thị trường và nền kinh tế rộng lớn hơn sẽ bị ảnh hưởng.”

Thượng Nghị sĩ Cộng hòa Roger Marshall (Kan.) cũng đặt câu hỏi liệu một cuộc điều tra hình sự về Fed có thực sự đáng để chính quyền Trump quan tâm.
“Tôi nghĩ còn nhiều vấn đề khác cần tập trung hơn. Tôi nghĩ tổng thống… gần như đang ‘trêu đùa’ ở đây,” Marshall nói với Maria Bartiromo của Fox Business sáng nay. “Chúng ta còn những vấn đề lớn hơn để theo đuổi ngoài việc này.”

Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích Powell vì không hạ lãi suất sớm hơn vào năm ngoái. Trump đã gọi ông là “ngốc nghếch,” “kẻ ngu” và “kẻ ghét Trump rõ ràng,” chỉ để kể vài ví dụ.

Trump cân nhắc các phương án tấn công Iran

Người phát ngôn Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết hôm thứ Hai 12/1 rằng Tổng thống Trump đang cân nhắc các phương án tấn công Iran sau khi chính quyền nước này tiến hành đàn áp người biểu tình.

“Tôi nghĩ một điều Tổng thống Trump làm rất tốt là luôn giữ tất cả các lựa chọn trên bàn,” Leavitt nói với các phóng viên. “Các cuộc không kích chỉ là một trong rất nhiều lựa chọn mà tổng tư lệnh có thể cân nhắc. Ngoại giao luôn là lựa chọn đầu tiên của tổng thống. Ngài đã nói với tất cả các bạn vào tối qua rằng những gì các bạn nghe từ chính quyền Iran khác hoàn toàn so với những thông điệp mà chính quyền Mỹ nhận được một cách riêng tư.”

“Nhưng tôi nghĩ tổng thống cũng quan tâm đến việc tìm hiểu những thông điệp đó. Tuy nhiên, tổng thống đã chứng minh rằng ông không ngại sử dụng các phương án quân sự nếu và khi thấy cần thiết,” bà tiếp tục. “Không ai hiểu điều đó rõ hơn Iran.”

Các cuộc biểu tình thách thức chế độ thần quyền của Iran đã gia tăng trong vài tuần gần đây, trong khi lãnh đạo nước này tìm cách đàn áp các cuộc biểu tình.

Các nhà hoạt động ước tính có khoảng 538 người đã thiệt mạng liên quan đến các cuộc biểu tình, trong khi 10.600 người khác bị bắt giữ, theo Cơ quan Tin tức Nhà hoạt động Nhân quyền có trụ sở tại Mỹ (HRANA). Số liệu chính xác khó xác định do internet bị ngắt và các đường dây điện thoại bị cắt ở nước này.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm Chủ nhật rằng lãnh đạo Iran đã liên hệ với ông với mong muốn đàm phán, và cho biết quân đội Mỹ đang cân nhắc “các lựa chọn mạnh mẽ” chống lại Iran.

“Có vẻ như có một số người bị giết mà lẽ ra không nên bị giết,” Trump nói. “Nhưng chúng tôi đang xem xét rất nghiêm túc. Quân đội đang nghiên cứu và chúng tôi đang cân nhắc một số lựa chọn mạnh mẽ và sẽ đưa ra quyết định.”

Graham nói với Trump: “Hãy Giết” lãnh tụ tối cao của Iran

Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa – bang South Carolina), một nhân vật theo đường lối cứng rắn về chính sách đối ngoại và là đồng minh thân cận của Tổng thống Trump, đã trực tiếp kêu gọi tổng thống “hãy giết Lãnh tụ Tối cao của Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei”, trong bối cảnh nước này đang đàn áp tàn bạo các cuộc biểu tình chống chính phủ.

Trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “Sunday Morning Futures” của Fox News, vị Thượng Nghị sĩ ca ngợi Trump vì đã đứng về phía “người dân thay vì giáo chủ,” người mà Graham gọi là “Hitler thời hiện đại,” một “phát xít tôn giáo” và là “một con người khủng khiếp.”

“Đã đến lúc ông ta phải ra đi. Người dân muốn ông ta ra đi,” Graham nói.

“Donald Trump nói rằng cách tốt nhất để khiến Iran vĩ đại trở lại là để những người biểu tình chiến thắng và chế độ sụp đổ. Làm thế nào để đạt được điều đó?” Graham nói thêm. “Bất kỳ hành động nào chúng ta sẽ thực hiện, thưa Ngài Tổng thống, đều cần phải tiếp thêm sức mạnh cho người biểu tình và khiến chế độ khiếp sợ.”

“Nếu tôi là ông, thưa Ngài Tổng thống, tôi sẽ giết những lãnh đạo đang giết hại người dân. Ông phải chấm dứt điều này,” ông tiếp tục.

Trong cuộc phỏng vấn, Thượng Nghị sĩ đã thuyết phục tổng thống về chiến dịch này, cho rằng việc loại bỏ lãnh tụ tối cao Iran sẽ mang lại hòa bình cho khu vực.

“Nếu kết thúc tốt đẹp, thì hòa bình sẽ bùng nổ. Mọi hoạt động khủng bố do nhà nước bảo trợ sẽ chấm dứt. Hezbollah, Hamas sẽ biến mất. Israel và Saudi Arabia sẽ làm hòa. Một ngày mới ở Trung Đông,” Graham nói. “Nếu giáo chủ còn trụ lại, đó sẽ là một bước thụt lùi khổng lồ kiểu Obama.”

“Tôi có niềm tin vào ông, thưa Ngài Tổng thống, tôi tin tưởng ông. Ông là Ronald Reagan-plus của thời đại chúng ta. Hãy kết thúc điều này,” Graham nói. “Hãy đứng về phía người dân Iran, thưa Ngài Tổng thống. Hãy cho họ biết rằng ông sẽ giết những kẻ áp bức họ.”

Các cuộc biểu tình trên toàn quốc thách thức chế độ thần quyền của Iran đã làm rung chuyển đất nước trong hai tuần qua, khi Tehran tiếp tục đàn áp người biểu tình.

Hãng tin Human Rights Activists News Agency có trụ sở tại Mỹ ước tính đã có 572 người thiệt mạng, trong đó có 503 người biểu tình và 69 thành viên lực lượng an ninh, cùng với 10.600 người bị bắt giữ.

Các con số chính xác rất khó xác định vì internet bị cắt và đường dây điện thoại bị gián đoạn trong nước, nhưng theo hãng tin AP, tổ chức này đã đưa ra những con số chính xác trong các đợt bất ổn trước đây trong những năm gần đây.

Trump đã cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng can thiệp nếu Iran giết hại bất kỳ người biểu tình nào. Tờ The New York Times đưa tin Trump đã được báo cáo về các phương án quân sự cho một cuộc tấn công vào Iran nhưng vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

“Nếu Iran nổ súng và giết hại một cách bạo lực những người biểu tình ôn hòa, điều vốn là thông lệ của họ, thì Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ đến giải cứu họ. Chúng tôi đã cho đạn lên nòng, sẵn sàng hành động,” Trump nói hồi đầu tháng này.

Tuy nhiên, sau cuộc phỏng vấn hôm Chủ nhật, Trump cho biết Iran đã đề xuất đàm phán để đáp lại những lời đe dọa của ông, và chính quyền đang thảo luận để sắp xếp một cuộc gặp với Tehran. Ông cảnh báo rằng mình vẫn có thể phải hành động trước, trong bối cảnh có các báo cáo về số người biểu tình thiệt mạng ngày càng tăng.

Nhà nước Armenia hiện là mối đe dọa lớn nhất đối với chính Giáo hội Kitô giáo chính thức của mình

Giáng Sinh năm 2025 vừa qua, giáo hội Kitô giáo lâu đời nhất thế giới đã bị tấn công. Giáo hội tại Armenia — một quốc gia nhỏ ở vùng Kavkaz và là nước đầu tiên trên thế giới chấp nhận Kitô giáo làm quốc giáo vào năm 301 sau Công nguyên — đã trở thành mục tiêu của một chiến dịch tàn bạo do nhà lãnh đạo mang tính độc đoán của đất nước, Thủ tướng Nikol Pashinyan, phát động tấn công tàn diệt Kitô giáo.

Gần đây, một dòng tít gây chú ý — “Nhân danh Chúa, điều gì đang xảy ra ở Armenia?” — đã xuất hiện nổi bật trên trang 9 của Financial Times như một phần của quảng cáo toàn trang, cáo buộc chính phủ Armenia đàn áp Kitô giáo. Đây là một cáo buộc đặc biệt nghiêm trọng ở một đất nước mà hơn 90% dân số là tín đồ của Giáo hội Tông truyền Armenia. Hiến pháp Armenia trao cho giáo hội vai trò chính thức trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc, dù nguyên tắc tách biệt giữa nhà nước và tôn giáo cho phép giáo hội hoạt động độc lập.

Tóm lại, thể chế lâu đời và được kính trọng nhất của đất nước — tổ chức đã duy trì bản sắc của quốc gia nhỏ bé này suốt nhiều thế kỷ, khi Armenia lần lượt rơi vào ách thống trị của người La Mã, Ba Tư, Byzantine, Ả Rập, Mông Cổ, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga — nay lại đang đứng trước nguy cơ xung đột trực tiếp với chính chính phủ của mình.

Pashinyan — một người bỏ học đại học trở thành nhà báo lá cải, người bất ngờ lên nắm quyền năm 2018 và được cho là có sự hậu thuẫn của Nga — không che giấu mong muốn lật đổ lãnh đạo tinh thần của giáo hội, Thượng phụ Karekin II. Chiến dịch tinh vi nhằm loại bỏ ban lãnh đạo giáo hội của ông ta bao gồm việc bắt giữ ba tổng giám mục, một giám mục, cùng nhiều giáo sĩ và những người Kitô hữu ủng hộ. Mục tiêu là đánh lạc hướng sự chú ý của người dân khỏi các vấn đề mang tính sống còn của đất nước.

Người dân trên khắp Armenia ngày càng bất mãn sâu sắc với sự lãnh đạo của Pashinyan và tin rằng đất nước đang trôi lệch hướng. Gần ba phần tư công dân hiện đang sống trong cảnh nghèo đói, và tỷ lệ ủng hộ Pashinyan đã rơi xuống mức một chữ số vào mùa hè năm ngoái — một trong những mức thấp nhất đối với bất kỳ nguyên thủ chính phủ nào trên thế giới.

Một yếu tố quan trọng góp phần vào sự bất mãn này là cảm giác rằng Pashinyan đã không sẵn sàng hoặc không đủ năng lực để bảo vệ an ninh quốc gia và chủ quyền của Armenia trong giai đoạn địa chính trị đặc biệt mong manh. Armenia hiện phải đối mặt với áp lực phối hợp từ Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan — ba cường quốc mà sự hợp tác của họ đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của đất nước.

Việc Armenia mất Nagorno-Karabakh (hay Artsakh theo tiếng Armenia) — lá chắn phòng thủ chiến lược quan trọng nhất — vào năm 2020, cùng với làn sóng di cư của 120.000 người Armenia vào năm 2023, vẫn là một chấn thương quốc gia chưa lành. Pashinyan vừa tìm cách phủ nhận trách nhiệm, vừa đổ lỗi cho người khác, trong khi nhiều người cho rằng lập trường cứng rắn của giáo hội về thảm kịch này chính là nguyên nhân chủ yếu khiến ông ta xung đột với giới giáo sĩ. Giáo hội đã mạnh mẽ bảo vệ quyền lợi của người tị nạn và chỉ rõ trách nhiệm của Pashinyan đối với nỗi nhục quốc gia này.

Bất chấp cuộc tấn công cực kỳ không được lòng dân nhằm vào Giáo hội Tông truyền Armenia và tỷ lệ tín nhiệm thấp, Pashinyan vẫn đang chuẩn bị nền tảng để tiếp tục nắm quyền thêm năm năm nữa. Trong một báo cáo gần đây, Trung tâm Chống Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế cho biết tình trạng lạm dụng nguồn lực hành chính và việc chính phủ đàn áp các tiếng nói chỉ trích đang làm dấy lên nghi vấn nghiêm trọng về tính tự do và công bằng của cuộc bầu cử quốc hội Armenia năm nay.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, một trong những nhà hoạt động nhân quyền hàng đầu của Armenia cảnh báo về sự gia tăng đàn áp của chế độ trước thềm cuộc bầu cử tháng 6 năm 2026. Để minh họa cho mức độ kiểm soát hệ thống tư pháp của Pashinyan, bà dẫn chứng việc một bản án của tòa — gia hạn giam giữ trước xét xử đối với nhà hảo tâm của giáo hội và doanh nhân hàng đầu Samvel Karapetyan — đã được đăng tải trên một trang web thuộc sở hữu gia đình Pashinyan chỉ một ngày trước khi tòa chính thức ra phán quyết.

Trớ trêu thay, bằng sự ủng hộ mù quáng và vô điều kiện đối với các chính sách chống Kitô giáo và mang tính đầu hàng của Pashinyan liên quan đến Artsakh, cũng như hồ sơ tham nhũng của ông ta, các quốc gia thành viên EU đang vô tình đẩy người dân Armenia xích lại gần Nga hơn. Việc đàn áp bất đồng chính kiến trong nước, đồng thời xích lại gần Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, cho thấy Pashinyan đã nhiều lần chứng minh rằng ông không phải là đối tác đáng tin cậy của phương Tây.

Chuyến thăm Trung Quốc của ông — nơi ông vừa ký thỏa thuận đối tác chiến lược — là minh chứng rõ ràng cho điều đó, đặc biệt khi nó diễn ra chỉ vài ngày sau thỏa thuận hòa bình lịch sử ngày 8/8 mà ông đã ký nháy tại Tòa Bạch Ốc. Chính quyền Trump không nên bị đánh lừa bởi sự thay đổi lập trường liên tục của Pashinyan.

Đây là thời điểm thích hợp để chính quyền Trump dang tay hỗ trợ Armenia và cộng đồng người Mỹ gốc Armenia, phần lớn trong số họ vẫn trung thành với các giá trị Kitô giáo và Giáo hội Armenia. Một tuyên bố mạnh mẽ từ Hoa Kỳ lên án các hành động của Pashinyan chống lại Giáo hội Tông truyền Armenia sẽ góp phần quan trọng giúp người dân Armenia loại bỏ ông ta khỏi quyền lực và buộc phải tổ chức bầu cử mới.

Ngược lại, nếu để Pashinyan tiếp tục tấn công giáo hội và chia rẽ đất nước, điều đó có nguy cơ làm tổn hại thỏa thuận mà chính quyền Trump đã nỗ lực đạt được. Thậm chí, nó còn có thể phản tác dụng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm 2026.

Một nguồn tin cho hay Donald Trump đang xem xét có thể tấn công Armenia để bắt giữ nhà độc tài Pashinyan đang hủy diệt Kitô giáo, nhưng Trump cũng đắn đo ví Pashinyan rất thân với Tập Cận Bình và Vladimir Putin là hai nhà đại độc tài mà Trump ca ngợi.

Truyền thông dòng chính nói dối về đoạn video vụ ICE bắn chết Renee Good

Đến nay, hầu như ai cũng đã có cơ hội xem lại đoạn video ghi lại vụ bắn chết Renee Good — người đã bị một sĩ quan Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) bắn khi đang ngồi trong xe tại Minneapolis vào tuần trước. Chúng ta đã xem đoạn phim từ nhiều góc độ khác nhau, với các tốc độ phát khác nhau. Chúng ta đã thấy nó từ nhiều góc nhìn. Cuối cùng, chúng ta cũng đã có thể nhìn và nghe rõ những gì xảy ra ngay trước và sau vụ nổ súng.

Đoạn video mới xuất hiện vào chiều thứ Sáu, và chúng tôi vẫn chưa có cơ hội đề cập đến nó trên chương trình Rising. Vì vậy, hãy cùng xem.

Đoạn video mới này đã làm sáng tỏ một số hiểu lầm phổ biến. Chẳng hạn, có vẻ như Good không nhận những mệnh lệnh mâu thuẫn từ các sĩ quan. Những gì ta thấy và nghe được cho thấy cô đang làm theo chỉ dẫn của người bạn đời để rời khỏi hiện trường. Câu nói “lái xe đi, em ơi, lái đi” do người yêu của cô thốt ra là một chi tiết rất đáng chú ý.

Tuy nhiên, đoạn video mới không nhất thiết trả lời được câu hỏi quan trọng duy nhất, đó là: liệu sĩ quan đã bắn và giết Good — Jonathan Ross — có nỗi sợ hợp lý cho tính mạng của mình hay không. Rất nhiều người trong giới truyền thông đang hiểu sai điều này khi cho rằng Ross không nên nổ súng chỉ vì Good tìm cách rời khỏi hiện trường. Điều đó là đúng: việc bỏ chạy khỏi hiện trường tự nó không phải là lý do chính đáng để bắn cô ấy. Tuy nhiên, Ross có quyền nổ súng nếu chiếc xe của cô đang lao về phía anh ta và anh ta tin rằng mình sắp bị tông chết — ngay cả khi cô không có ý định làm vậy, và ngay cả khi, nhìn lại sau này, việc né sang một bên có thể là lựa chọn tốt hơn.

Rất nhiều bình luận viên đang để cảm xúc chi phối. Không quan trọng việc cô ấy nói rằng mình không giận anh ta, hay việc anh ta gọi cô bằng một từ xúc phạm sau khi bắn. Không quan trọng việc cô có chặn giao thông hay cảnh sát có đúng khi giam giữ cô ngay từ đầu hay không. Không quan trọng việc Ross từng bị kéo lê bởi một chiếc xe trước đây hay không, và thực tế là quan điểm chính trị của anh ta hay của cô ấy cũng hoàn toàn không liên quan.

Điều duy nhất quan trọng là liệu Ross, trong nỗi sợ hợp lý cho tính mạng của mình, có chính đáng khi nổ súng vào một chiếc xe đang lao tới hay không.

Những cái đầu lạnh — ý tôi là các chuyên gia trong hệ thống pháp luật và lực lượng thực thi pháp luật — sẽ đưa ra quyết định đó sau khi xem xét toàn bộ các đoạn video. Chỉ những chuyên gia được đào tạo bài bản về việc sử dụng vũ lực mới có thể xác định, dựa trên những gì chúng ta thấy và trên nguyên tắc suy đoán vô tội mà Ross được hưởng, liệu việc anh ta nổ súng có chính đáng hay không.

Tôi biết rằng mọi người trên mạng xã hội và mọi “gương mặt bình luận” trên truyền hình cáp, cả cánh hữu lẫn cánh tả, đều nghĩ mình đủ tư cách để đưa ra kết luận. Nhưng không phải vậy. Hãy bình tĩnh lại.

Một số người ghét việc có những vấn đề cần được điều tra một cách tinh tế và cẩn trọng. Tôi biết nhiều người bên cánh hữu muốn hoàn toàn minh oan cho Ross, không cần đặt bất kỳ câu hỏi nào. Và tôi cũng biết nhiều người bên cánh tả muốn truy tố anh ta ngay lập tức, mà không xem xét chi tiết vụ việc. Chẳng hạn, Tim Miller của The Bulwark đã thản nhiên khẳng định như một sự thật rằng Ross đã sát hại Good.

Tất cả những điều đó đều không phải là trọng tâm. Một người hoàn toàn có thể nói chuyện với bạn một cách bình tĩnh, thân thiện, rồi sau đó vẫn cố tình lái xe tông bạn. Điều đó có thể đã xảy ra. Cũng có thể việc Ross phản ứng như vậy là hoàn toàn không cần thiết, nhưng vẫn có thể biện minh được tại thời điểm đó vì anh ta phải đưa ra quyết định trong tích tắc. Cũng có thể chiếc xe không hề lao về phía anh ta, và việc xem xét kỹ lưỡng hơn các đoạn video sẽ cho thấy vụ nổ súng là không chính đáng — và nếu vậy, anh ta nên bị truy tố.

Việc lớn tiếng trên mạng xã hội và khẳng định rằng vụ việc đã “kết luận xong” theo bất kỳ hướng nào đều không giúp ích gì, mà chỉ làm kích động dư luận.

Tôi hiểu sự phẫn nộ đó. Giống như nhiều người theo khuynh hướng tự do khác, tôi rùng mình trước cảnh các đặc vụ thực thi pháp luật bịt mặt xuất hiện khắp nơi, tiến hành kiểu kiểm tra “giấy tờ đâu” đối với người Mỹ. Và tôi cho rằng chính quyền Trump nên cân nhắc việc những màn phô trương sức mạnh cực đoan này đang làm suy yếu toàn bộ chương trình nghị sự của họ. Công dân Mỹ không nên chết hoặc thường xuyên bị tước đoạt các quyền của mình — và thật ghê tởm khi một số người gợi ý rằng cô ấy “đáng bị như vậy” hoặc gọi cô là một kẻ khủng bố nội địa. Nỗ lực bôi nhọ cô, chỉ vì cô là nạn nhân của một vụ nổ súng, là điều đáng xấu hổ và sai trái.

Tuy vậy, tôi không thể tán thành “công lý đám đông”. Tôi không thể nói rằng “tôi đã thấy đủ rồi, hãy truy tố người đàn ông này”, mà không cân nhắc khả năng rằng anh ta có thể đã hành động chính đáng theo các tiêu chuẩn sử dụng vũ lực hiện hành. Và nếu bạn đã hình thành những quan điểm mạnh mẽ theo bất kỳ hướng nào, chỉ dựa trên những đoạn video ngắn trên mạng xã hội — dù chúng ta đã nhiều lần bị đánh lừa bởi điều này — thì tôi tha thiết mong bạn hãy bình tĩnh lại.

Điều gì sẽ đến tiếp theo đối với an ninh quốc gia Mỹ sau Venezuela?

Ngoại trưởng Marco Rubio đến dự một cuộc họp kín với các nhà lập pháp hàng đầu trong một phòng an ninh tại Điện Capitol, sau khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho lực lượng Mỹ tiến hành một cuộc đột kích cuối tuần tại Caracas để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và đưa ông sang New York đối mặt với các cáo buộc liên bang về buôn bán ma túy.

Đã hơn một tuần rưỡi kể từ khi Tổng thống Donald Trump ra lệnh tiến hành cuộc đột kích bắt giữ và giam giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro cùng vợ ông. Một hệ quả dễ đoán là đã xuất hiện nhiều câu hỏi hơn về ý nghĩa của vụ bắt giữ này đối với Venezuela, khu vực, chính sách của Mỹ và thế giới nói chung, hơn là những câu trả lời. Hãy bắt đầu từ bán cầu này.

Chiến lược An ninh Quốc gia mới được công bố gần đây của Trump coi phòng thủ lãnh thổ là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, điều đó có nghĩa là gì thì vẫn chưa rõ. Nhưng nếu coi sự can thiệp vào Venezuela là minh chứng cho ưu tiên này, liệu Mỹ có tiếp tục triển khai lực lượng quân sự đáng kể trong khu vực để bảo đảm ổn định và tạo cho tổng thống Trump các lựa chọn tiến hành những chiến dịch trong tương lai theo kiểu “bắt cóc” tại Caracas hay không?

Trong bối cảnh Hải quân Mỹ vốn đã bị căng thẳng quá mức, vậy họ sẽ không còn hiện diện ở đâu? Những khu vực nào trên thế giới sẽ không còn là nơi Hải quân Mỹ tuần tra? Liệu các đợt triển khai tới Thái Bình Dương, Trung Đông và Vịnh Ba Tư hay châu Âu có bị cắt giảm không? Nếu có, những hệ quả có thể là gì?

Dù khó có khả năng Trump đã tham vấn trước với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, vẫn có một hệ quả có thể xảy ra. Khi trọng tâm của Mỹ vào Tây Bán Cầu trở nên rõ ràng, liệu điều đó có đồng nghĩa với việc ông Tập và ông Putin sẽ gia tăng ảnh hưởng trong các khu vực của họ hay không? Nếu đúng như vậy, các đồng minh và đối tác sẽ phản ứng ra sao?

Một hệ quả đi kèm với cái gọi là “Học thuyết Donroe”, vốn đặt trọng tâm lớn nhất vào Tây Bán Cầu, là thái độ của Trump đối với Greenland. Thật khó biết Trump nghiêm túc đến mức nào trong việc tìm cách giành quyền sở hữu Greenland, khi ông cũng từng bày tỏ sẵn sàng biến Canada thành bang thứ 51 của Mỹ.

Trump tuyên bố Greenland là một tài sản chiến lược sống còn đối với Mỹ trong bối cảnh Trung Quốc và Nga ngày càng tham gia sâu hơn và hiện diện nhiều hơn tại Bắc Cực. Nhưng Mỹ đã duy trì sự hiện diện quân sự lớn tại Greenland từ thời Chiến tranh Lạnh. Có vẻ như nếu Mỹ muốn tăng cường năng lực quân sự ở Greenland, thì Đan Mạch — đồng minh NATO đang kiểm soát hòn đảo lớn này — sẽ đồng ý. Vậy tại sao Trump lại muốn hoặc đòi hỏi quyền sở hữu? Điều này vẫn chưa rõ ràng.

Tòa Bạch Ốc đã xác định rằng họ sẽ kiểm soát trữ lượng dầu mỏ của Venezuela như một cách gây sức ép buộc các nhà lãnh đạo mới ở Caracas phải tuân theo đường lối của Washington. Năm mươi triệu thùng dầu được nêu ra như đợt đầu tiên dành cho Washington. Theo giá dầu hiện tại, con số đó tương đương khoảng 2,5 tỷ USD. Và hiện tại, chỉ có tổng thống là người nắm quyền kiểm soát các khoản tiền này. Chưa có bất kỳ cơ chế giám sát nào được bàn tới. Về bản chất, tổng thống sẽ có trong tay một “quỹ đen” trị giá hàng tỷ USD. Liệu Quốc hội có cho phép điều đó không?

Hơn nữa, hiện chưa rõ tiền từ dầu mỏ sẽ được phân phối cho người dân Venezuela như thế nào. Như Mỹ từng chứng kiến trong chương trình “Dầu đổi lấy lương thực” của Liên Hợp Quốc tại Iraq, nhà độc tài Saddam Hussein đã có thể gia tăng quyền lực bằng cách kiểm soát việc phân phối đó. Điều tương tự có thể xảy ra ở Venezuela. Có vẻ như chính quyền hiện tại sẽ hưởng lợi giống như Hussein từng làm.

Tình hình tại Venezuela về cơ bản vẫn chưa thay đổi. Chính quyền Maduro vẫn nắm quyền, với tổng thống mới Delcy Rodriguez cùng Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello và Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Lopez điều hành đất nước. Lãnh đạo phe đối lập, Marina Corina Machado, cho đến nay vẫn bị Trump gạt ra ngoài.

Trong khi đó, phần lớn thế giới vẫn đang chìm trong bạo lực. Gaza vẫn chưa được giải quyết. Cuộc chiến ở Ukraine tiếp diễn với mức độ tàn phá và thương vong nhân mạng vô cùng bi thảm. Các cuộc bạo loạn ở Iran có thể làm rung chuyển chính quyền của các giáo chủ. Với việc Mỹ tập trung vào bán cầu này, điều đó sẽ ảnh hưởng như thế nào tới Iran và sự ủng hộ dành cho người dân nước này?

Cuộc tranh luận về tính hợp pháp của sự can thiệp vào Venezuela sẽ còn tiếp diễn, và thành công hay thất bại của những gì đang diễn ra tại Venezuela sẽ được quyết định bởi các sự kiện xảy ra tại đó. Nhưng sự thiếu vắng tinh thần thỏa hiệp và văn minh trong chính trường Mỹ sẽ khiến việc đưa ra một đánh giá “khách quan” về vấn đề Venezuela trở nên bất khả thi. Và điều đó không có lợi cho bất kỳ ai.

Các nhà lập pháp thách thức mệnh lệnh mới nhất của bà Noem hạn chế việc thăm các cơ sở của ICE

Các nhà lập pháp đã quay trở lại tòa án sau một chiến thắng pháp lý trước đó, để thách thức Bộ An ninh Nội địa (DHS) sau khi Bộ trưởng Kristi Noem ban hành mệnh lệnh thứ hai nhằm hạn chế khả năng của họ trong việc tiến hành các chuyến thăm đột xuất tới các cơ sở giam giữ người nhập cư.

Tháng trước, các thành viên Quốc hội đã thắng kiện sau khi phản đối một chính sách của DHS ban hành hồi tháng Sáu, theo đó yêu cầu họ phải thông báo trước bảy ngày cho bất kỳ chuyến thăm nào dự định thực hiện.

Trong đơn kiện mới nhất, các nhà lập pháp cáo buộc DHS đã “âm thầm tái áp đặt” chính sách này thông qua một mệnh lệnh do bà Noem ký vào thứ Năm tuần trước.

“Hôm thứ Bảy, ngày 9 tháng 1 — ba ngày sau khi công dân Mỹ Renee Good bị một đặc vụ ICE bắn chết tại Minneapolis — ba thành viên Quốc hội thuộc phái đoàn Minnesota, với lệnh của Tòa án trong tay, đã cố gắng tiến hành một chuyến thăm giám sát đối với một cơ sở ICE gần Minneapolis,” đơn kiện nêu rõ, đề cập đến Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE).

Chỉ khi đến tận cơ sở này, họ mới được thông báo rằng bà Noem lại một lần nữa tìm cách áp đặt chính sách nói trên, theo lời các nhà lập pháp.

Dân biểu Joe Neguse (đảng Dân chủ, bang Colorado) là nguyên đơn chính trong vụ kiện, cùng với 11 Dân biểu Dân chủ khác, trong đó có các thành viên cao cấp của các ủy ban Giám sát, Tư pháp và An ninh Nội địa của Hạ viện.

Trong một tuyên bố chung, các nguyên đơn nói rằng: “Thay vì tuân thủ pháp luật, Bộ An ninh Nội địa đang tìm cách né tránh lệnh này bằng cách tái áp đặt cùng một chính sách bất hợp pháp. Điều này là không thể chấp nhận được. Giám sát là trách nhiệm cốt lõi của các thành viên Quốc hội, và là nghĩa vụ hiến định mà chúng tôi không xem nhẹ. Đây không phải là điều mà nhánh hành pháp có thể tùy ý bật hay tắt.”

Năm 2020, Quốc hội đã đưa vào một dự luật phân bổ ngân sách điều khoản cấm DHS sử dụng kinh phí “để ngăn cản” các thành viên Quốc hội “tiếp cận, nhằm mục đích tiến hành giám sát,” bất kỳ cơ sở nào của DHS “được sử dụng để giam giữ hoặc lưu trú người nước ngoài.”

Điều khoản này là cơ sở cho phán quyết hồi tháng 12 của Thẩm phán Tòa án Liên bang Jia Cobb, người kết luận rằng các nhà lập pháp không thể bị từ chối quyền vào thăm các cơ sở đó.

Đơn nộp mới nhất của các nhà lập pháp sẽ khởi động quy trình để bà hủy bỏ mệnh lệnh mới nhất, đồng thời yêu cầu một phiên điều trần khẩn cấp.

Trong phiên bản chính sách mới nhất của bà Noem, bà lập luận rằng DHS có quyền áp đặt các giới hạn đối với các chuyến thăm do lượng kinh phí lớn mà bộ này nhận được theo dự luật “Big Beautiful Bill” vào năm ngoái.

“Các chuyến thăm không báo trước đòi hỏi phải điều động các nhân viên ICE rời khỏi nhiệm vụ thường ngày của họ. Hơn nữa, đang xuất hiện xu hướng ngày càng gia tăng trong việc thay thế các hoạt động giám sát hợp pháp bằng những màn trình diễn mang tính phô trương như rạp xiếc, tất cả đều tạo ra một môi trường hỗn loạn với cảm xúc căng thẳng cao độ,” bà viết trong mệnh lệnh mới.

Các nhà lập pháp cho rằng bà Noem không có cách nào để tách bạch các nguồn ngân sách nhằm bảo đảm chỉ thị của bà không vi phạm chính sách nền tảng hiện hành.

“Hầu như không thể việc xây dựng, ban hành, truyền đạt và thực thi chính sách này đã, đang và sẽ được thực hiện — như yêu cầu — mà không sử dụng dù chỉ một đô la từ nguồn ngân sách phân bổ hằng năm,” họ viết.

“Chính sách thông báo trùng lặp này là một nỗ lực trắng trợn của DHS nhằm một lần nữa làm suy yếu ý chí của Quốc hội.”

Thẩm phán liên bang ra lệnh Bộ Y tế khôi phục 12 triệu USD tài trợ cho Học viện Nhi khoa Mỹ

Một thẩm phán liên bang vào tối Chủ nhật 11/1 đã ra lệnh cho chính quyền Trump khôi phục gần 12 triệu USD tài trợ cho Học viện Nhi khoa Mỹ (AAP), sau khi nguồn tài trợ của tổ chức này bị cắt đột ngột vào tháng trước.

Thẩm phán Beryl Howell của Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Washington DC đã chấp thuận một lệnh cấm sơ bộ, theo đó sẽ khôi phục các khoản tài trợ và ngăn việc cắt giảm có hiệu lực trong khi vụ án vẫn đang được tiến hành.

Howell kết luận rằng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) có khả năng “có động cơ trả đũa” đối với các khoản tài trợ này, do AAP công khai phản đối Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.

“Đây không phải là một vụ việc về việc AAP hay HHS ai đúng hơn, hay ai có quan điểm tốt hơn về tiêm chủng và chăm sóc xác nhận giới tính cho trẻ em, hay bất kỳ chính sách y tế công cộng nào khác,” Howell viết. “Đây là một vụ việc về việc liệu chính phủ liên bang có sử dụng quyền lực theo cách nhằm ngăn cản tranh luận về chính sách y tế công cộng bằng cách trả đũa một tổ chức chuyên môn uy tín và hàng đầu về nhi khoa, chuyên cải thiện sức khỏe trẻ em hay không.”

AAP, tổ chức chuyên môn lớn nhất nước Mỹ gồm các bác sĩ chăm sóc trẻ em, cho biết các khoản tài trợ bị hủy trước đó đã hỗ trợ các sáng kiến bao gồm: ngăn ngừa hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh, cải thiện phát hiện sớm các khuyết tật phát triển và dị tật bẩm sinh, và củng cố chăm sóc nhi khoa ở các cộng đồng nông thôn.

Các khoản tài trợ này chiếm gần hai phần ba ngân sách liên bang của AAP, và nếu việc cắt giảm có hiệu lực, tổ chức sẽ phải sa thải khoảng 10% nhân sự.

Trong vụ kiện, AAP cho rằng việc cắt giảm này là trả đũa vì nhóm đã lên tiếng phản đối các chính sách và hành động của chính quyền Trump, bao gồm thay đổi chính sách tiêm chủng và chăm sóc xác nhận giới tính cho trẻ vị thành niên.

AAP cáo buộc việc này vi phạm Tu chính án thứ nhất nhằm ngăn cản tổ chức phát biểu về tiêm chủng và các vấn đề y tế công cộng quan trọng khác, trái với quan điểm của lãnh đạo HHS hiện tại.

HHS cho biết các khoản tài trợ bị cắt vì chúng không còn phù hợp với ưu tiên của bộ.

Cơ quan này bảo vệ quyết định, cho rằng họ đang bảo vệ người nộp thuế khỏi lãng phí, đồng thời chỉ trích AAP đã thuê tổ chức pháp lý theo xu hướng cấp tiến Democracy Forward.

“Bộ Y tế không có nghĩa vụ thực hiện các mong muốn về tuyển dụng hay chi tiêu của AAP bằng tiền thuế của người Mỹ,” luật sư trưởng của HHS, Mike Stuart, nói trên X.

“Sự ngạo mạn đằng sau vụ kiện này thật đáng kinh ngạc — AAP dường như nghĩ rằng đó là tiền của họ và họ có quyền chi tiêu tùy ý. Sai! Đó là tiền của chúng ta, và HHS có nhiệm vụ bảo vệ người nộp thuế khỏi chi tiêu lãng phí,” Stuart viết.

Skye Perryman, Chủ tịch kiêm CEO của Democracy Forward, cho biết phán quyết “gửi một thông điệp rõ ràng: không chính quyền nào có quyền im lặng các bác sĩ, phá hoại y tế công cộng hoặc đặt trẻ em vào nguy cơ, và chúng tôi sẽ không dừng cuộc chiến cho đến khi hành vi trả đũa bất hợp pháp này hoàn toàn chấm dứt.”

Kelly chỉ trích “cuộc thập tự chinh vi hiến” của Hegseth trong vụ kiện

Thượng Nghị sĩ Mark Kelly đã kiện Bộ Quốc phòng vào thứ Hai sau khi Bộ trưởng Pete Hegseth tìm cách khiển trách Dân biểu Arizona vì một video lan truyền kêu gọi các quân nhân không tuân lệnh bất hợp pháp vào mùa thu vừa qua.

“Cuộc thập tự chinh vi hiến chống lại tôi của ông ta gửi một thông điệp đáng sợ đến tất cả các cựu quân nhân: nếu bạn lên tiếng và nói điều gì mà Tổng thống hoặc Bộ trưởng Quốc phòng không thích, bạn sẽ bị khiển trách, bị đe dọa giáng chức hoặc thậm chí bị truy tố,” Kelly viết về Hegseth trên mạng xã hội sau khi nộp đơn kiện.

Trong khi đó, một số nhà lập pháp, bao gồm cả một vài Dân biểuCộng hòa, cũng như các cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, đã lên án Bộ Tư pháp (DOJ) về cuộc điều tra mới đối với Jerome Powell liên quan đến việc cải tạo trụ sở của ngân hàng trung ương.

Họ cho rằng cuộc điều tra hình sự này là một cuộc tấn công nhằm vào tính độc lập của Fed, trong khi Tổng thống Trump đã phủ nhận bất kỳ vai trò nào trong cuộc điều tra. Một số người thậm chí kêu gọi Quốc hội điều tra DOJ về động thái này.

Trên bình diện quốc tế, mọi sự chú ý đang đổ về Iran giữa lúc nước này trấn áp các cuộc biểu tình trên toàn quốc. Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt ngày thứ Hai cho biết Tổng thống Trump đang cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc tấn công.

“Một điều Tổng thống Trump rất giỏi là luôn giữ tất cả các lựa chọn trên bàn, và không kích sẽ là một trong rất nhiều lựa chọn có thể thực hiện,” bà nói với các phóng viên.

“Tổng thống đã chứng minh rằng ông không ngại sử dụng các phương án quân sự nếu cần thiết, và không ai hiểu điều đó rõ hơn Iran,” bà bổ sung.

Tại Washington, các nhà lập pháp cũng đang chạy đua để tránh một lần đóng cửa chính phủ nữa khi hạn chót cấp ngân sách ngày 31/01 đang tới gần. 

Khi nào Trump hoàn thuế 2.000 USD từ thuế quan?

Theo NEXSTAR, năm nay có thể mang đến nhiều khoản tiền “bất ngờ” cho người Mỹ, bao gồm hoàn thuế lớn và những khoản lương thêm. Có vẻ như một khoản thanh toán tiềm năng khác, từ cổ tức thuế quan, vẫn còn trên bàn, dù tương lai của nó vẫn khá mơ hồ.

Tổng thống Donald Trump đã quảng bá các khoản hoàn thuế 2.000 USD được tài trợ từ doanh thu thuế quan trong nhiều tháng. Thời điểm các séc này có thể được phát hành vẫn còn khá mơ hồ.

Vào tháng 11, Trump từng nói với các phóng viên rằng các séc sẽ được phát hành “vào một thời điểm nào đó” trong năm 2026 và “giữa năm 2026, muộn hơn một chút so với đó.”

Trong một cuộc phỏng vấn kéo dài với The New York Times tuần trước, Trump lại ám chỉ một mốc thời gian cho các séc hoàn thuế 2.000 USD từ thuế quan, đồng thời bác bỏ các tuyên bố về quy trình do các thành viên trong chính quyền ông đưa ra.

“Các khoản thuế quan đã mang lại cho chúng ta một khối tài sản lớn,” Trump nói với The New York Times, sau đó thêm rằng, “số tiền từ thuế quan là rất đáng kể.” Ông cũng nói rằng ông tin thuế quan “đã giúp chúng ta an ninh quốc gia.”

Trump thừa nhận các séc 1.776 USD dành cho quân đội, mà ông nói vào tháng 12 là có thể thực hiện “nhờ thuế quan” và Đạo luật Một Dự luật Lớn và Tuyệt vời (One Big Beautiful Bill). Đạo luật này đã phân bổ 2,9 tỷ USD cho Ngũ Giác Đài để bổ sung các khoản thanh toán, theo The Hill trước đó.

Khi được hỏi thêm về thời điểm các khoản hoàn thuế 2.000 USD mà ông đề xuất có thể được phát hành, Trump trả lời: “Tôi sẽ nói là vào cuối năm.”

Tuy nhiên, Trump không đồng ý với một số thành viên trong chính quyền, nói với The New York Times rằng ông không “tin” rằng ông cần Quốc hội phê duyệt các séc này.

Tháng trước, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett nói ông dự đoán Trump sẽ ủng hộ luật về các séc hoàn thuế 2.000 USD, nhưng lưu ý rằng cuối cùng việc phát hành các séc này vẫn phụ thuộc vào Quốc hội.

“Các khoản này có thể lấy từ doanh thu thuế quan, nhưng cuối cùng, chúng ta có thuế, có thuế quan, có doanh thu từ nhiều nơi, và sau đó Quốc hội quyết định cách chi tiêu số tiền đó,” Hassett giải thích khi được hỏi về các khoản hoàn thuế trên chương trình Face the Nation của CBS News.

Trong số những người phản đối ý tưởng này có Thượng Nghị sĩ Ron Johnson (Cộng hòa-Wis.), một nhân vật bảo thủ về tài chính trong Thượng viện. Vào tháng 11, ông nói rằng Mỹ “không đủ khả năng” thực hiện ý tưởng này, một nhận định mà nhiều phân tích đã đồng tình.

Khi được hỏi về các đề xuất khác sử dụng doanh thu thuế quan, như giảm thâm hụt ngân sách và chi tiêu quốc phòng, Trump nói ông tin rằng có đủ doanh thu cho tất cả, cộng với các khoản hoàn thuế.

Quốc hội hiện đã có một dự luật đang được xem xét có thể dẫn đến cổ tức thuế quan. Thượng Nghị sĩ Josh Hawley (Cộng hòa-Mo.) đã đưa ra dự luật mùa hè năm ngoái, theo đó sẽ phát các khoản thanh toán từ thuế quan giống như các séc kích thích thời COVID. Tuy nhiên, các khoản này sẽ nhỏ hơn nhiều so với 2.000 USD mà Trump đề xuất.

Cũng có đề xuất rằng các khoản cổ tức này có thể không dưới dạng séc.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gợi ý năm ngoái rằng chúng có thể dưới dạng giảm thuế. Vài ngày sau, Bessent nói rằng cần có luật để phát các séc hoàn thuế 2.000 USD, sẽ được gửi đến “các gia đình lao động” theo giới hạn thu nhập nhất định. Ông cũng gợi ý rằng nếu các khoản hoàn thuế thực sự được phát hành, người Mỹ nên cân nhắc không chi tiêu số tiền này.

Thuế quan của Trump đang đối mặt với quyết định từ Tòa án Tối cao. Bessent nói tuần trước rằng “sẽ không thành vấn đề” nếu Mỹ phải chi trả các khoản hoàn thuế nếu tòa án phán quyết chống lại thuế quan.

Bộ Tài chính có 774 tỷ USD sẵn có, theo The Hill trước đó. Số tiền này sẽ đủ để chi trả các khoản hoàn thuế 2.000 USD dự kiến, tùy thuộc vào giới hạn thu nhập mà Trump đề xuất.

Bessent, nói với Reuters, cho biết nếu Tòa án Tối cao phán quyết chống lại thuế quan, có thể mất “vài tuần, vài tháng… hơn một năm” để phát các khoản hoàn thuế từ thuế quan.

Là một cựu chiến binh trong “Cuộc chiến chống khủng bố,” tôi giờ đây không còn biết khủng bố là gì nữa

Giống như nhiều người Mỹ khác, tôi đã kinh hoàng khi xem những video từ Minnesota, cho thấy một công dân Mỹ bị bắn khi cô ấy quay xe để tránh các sĩ quan Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE). Ngay cả khi tình huống đang diễn biến, tôi vẫn bị sốc bởi việc Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem vội vàng biện hộ cho vụ nổ súng, tuyên bố rằng người phụ nữ lái xe bỏ chạy là đang thực hiện “hành vi khủng bố trong nước.”

Là một cựu chiến binh trong “Cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố,” tôi đã chứng kiến chính quyền Trump sử dụng từ “khủng bố” để mô tả Renee Good, bất kỳ người biểu tình nào không phải Cộng hòa ở Mỹ, nhà lãnh đạo Venezuela bị bắt Nicolás Maduro, dân thường ở Gaza, Antifa, Đảng Dân chủ, và hầu như bất cứ ai ông ấy không thích.

Điều này đặt ra câu hỏi: ngày nay, khủng bố là gì thực sự?

Chắc chắn những người Cộng hòa MAGA không thể sợ đồng bào của mình đến mức phải chấp nhận định nghĩa này và đồng ý với việc ném bom hay bắn vào các bà mẹ.

Tôi dự định đến Trung tâm Thương mại Thế giới vào ngày 11/9 nhưng đã không đi vì bạn tôi bỏ cuộc. Thay vào đó, tôi theo dõi từ quê nhà Clifton, New Jersey, khi các tòa tháp bốc cháy rồi sụp đổ. Trong lòng đầy sự tức giận với những kẻ gây ra, tôi quyết định mình phải làm gì đó.

Tôi nhập ngũ Thủy quân Lục chiến một phần vì cảm thấy chúng ta cần bảo vệ đất nước để điều này không xảy ra lần nữa. Tôi tự nhủ rằng khủng bố Hồi giáo không chỉ là mối đe dọa đối với Mỹ mà còn đối với thế giới Hồi giáo. Tôi nhập ngũ với ý tưởng rằng chúng tôi sẽ đánh bại khủng bố và giữ an toàn cho thế giới.

Rồi tôi được triển khai đến Iraq. Hóa ra, “cuộc chiến chống khủng bố” của Mỹ đã tạo ra nhiều kẻ khủng bố hơn so với trước 11/9. Và khi chúng tôi tham gia vào việc xây dựng một quốc gia vốn đã được xây dựng, chúng tôi phải đối mặt với những kẻ xấu xa. Mặc dù nhiều người theo ý tưởng thánh chiến toàn cầu, tôi nghi ngờ rằng nhiều người Iraq trở thành “khủng bố” chỉ vì họ không muốn Mỹ hiện diện trong đất nước họ.

Khi trở về, tôi vật lộn để hiểu chính xác những gì chúng tôi đã làm ở đó và liệu điều đó thực sự có giúp chúng tôi an toàn không. Tôi chứng kiến việc gửi thêm nhiều người Mỹ giống tôi trong các đợt triển khai liên tiếp. Khi chúng tôi tiêu diệt Osama Bin Laden, tôi vui mừng. Tôi cũng nghĩ rằng nhiệm vụ đã xong và có thể đưa mọi người về nhà. Nhưng đó là năm 2011. Như chúng ta biết, chúng ta tiếp tục chiến đấu với khủng bố ở Afghanistan cho đến khi rút quân vào năm 2021. Từ đó, chúng ta đã ném bom khủng bố ở Syria, Somalia, Libya, Yemen, Pakistan, Nigeria, Iraq, Iran, và nhiều nơi khác.

Rồi từ “khủng bố” bắt đầu được sử dụng như một cách gọi chung cho bất kỳ ai Tổng thống Trump không thích. Bạn thấy đấy, một lãnh đạo Syria từng chiến đấu chống lại quân Mỹ với tư cách là chỉ huy al Qaeda không phải là khủng bố. Nhưng một phụ nữ cố gắng lái xe tránh các sĩ quan ICE rõ ràng lại là khủng bố. Đề xuất của Noem rằng hành vi này, dẫn đến việc một sĩ quan bắn cô ấy, là khủng bố sẽ thật buồn cười nếu nó không đáng sợ và bi thảm đến vậy.

Chúng ta đã chứng kiến chính phủ Mỹ sử dụng từ “khủng bố” từ việc trả thù 11/9 và biến nó thành một cỗ máy kiếm tiền. Những cuộc chiến nhỏ chúng ta đang tiến hành khắp thế giới có thể đôi khi khiến vài người Mỹ thiệt mạng (xem Syria) nhưng kiếm được hàng tỷ lợi nhuận nếu bạn tham gia vào “lĩnh vực khủng bố.” Và giờ đây, Trump và đồng sự nhận ra rằng cùng cỗ máy kiếm tiền này có thể được áp dụng để “chiến đấu” với tất cả mọi người, ngay cả người Mỹ bình thường.

Đây là lý do tại sao lực lượng liên bang giờ đây đang tuần tra các đường phố ngoại ô Mỹ để tìm kiếm rắc rối. Chúng ta đã chứng kiến hàng tỷ đô la được chi cho khủng bố Hồi giáo và khủng bố ma túy, nhưng giờ chúng ta thấy còn nhiều hơn được chi cho việc chống “khủng bố trong nước.”

Theo định nghĩa của Trump và đồng sự, bất kỳ ai ở Mỹ giờ đây đều là khủng bố trong nước. Bạn đã từng biểu tình chống chính phủ, đi tuần hành vì quyền công dân, bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ, có quan điểm trái ngược, thực hiện quyền tự do ngôn luận, đưa tin tức, hoặc chỉ đơn giản là có ý kiến riêng? Bạn đã chống lại khi quyền hiến pháp của mình bị vi phạm bởi sự thiếu tiến trình pháp lý và sự can thiệp của liên bang? Vậy thì bạn có thể là khủng bố trong nước.

Điều này thật điên rồ đối với tôi. Sau 11/9, tôi gia nhập Thủy quân Lục chiến để chiến đấu với khủng bố, nhưng giờ lại bị gán nhãn là khủng bố bởi một tổng thống không chịu được việc người khác không thích ông ấy.

Có lẽ đã đến lúc làm cho việc “chiến đấu chống khủng bố” bớt sinh lợi, để chúng ta có thể ngừng tìm kiếm những người để gán nhãn khủng bố mà rõ ràng không phải. Nếu không, chúng ta sẽ thấy các sĩ quan liên bang bắn nhiều bà mẹ Mỹ chỉ vì họ muốn sống trong một đất nước hòa bình.

Murkowski kêu gọi Quốc hội điều tra Bộ Tư pháp về ‘ép buộc’ Fed
 

Thượng Nghị sĩ Lisa Murkowski (Cộng hòa – Alaska) kêu gọi một cuộc điều tra của Quốc hội vào Bộ Tư pháp sau khi chính quyền Trump công bố một cuộc điều tra Cục Dự trữ Liên bang (Fed), gọi động thái này là một nỗ lực ép buộc ngân hàng trung ương hạ lãi suất.

Murkowski cho biết bà đã nói chuyện với Chủ tịch Fed Jerome Powell vào sáng thứ Hai 12/1 và ủng hộ quyết định của Thượng Nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) chặn bất kỳ ứng viên nào của Tổng thống Trump vào Fed cho đến khi vấn đề này được giải quyết.

“Sau khi nói chuyện với Chủ tịch Powell sáng nay, rõ ràng cuộc điều tra của chính quyền không gì khác hơn là một nỗ lực ép buộc,” Murkowski nói trong một tuyên bố. “Nếu Bộ Tư pháp tin rằng cần điều tra Chủ tịch Powell dựa trên việc vượt quá chi phí dự án — điều không hiếm — thì Quốc hội cần phải điều tra Bộ Tư pháp.”

“Ván cược quá cao để làm ngơ: nếu Fed mất đi tính độc lập, sự ổn định của thị trường và nền kinh tế rộng lớn hơn sẽ bị ảnh hưởng,” bà tiếp tục. “Đồng nghiệp của tôi, Thượng Nghị sĩ Tillis, đúng khi chặn bất kỳ ứng viên nào vào Fed cho đến khi vấn đề này được giải quyết.”

Những phát biểu của bà đưa ra một ngày sau khi Bộ Tư pháp (DOJ) thông báo sẽ điều tra việc Fed cải tạo trụ sở chính tại Washington, D.C. Powell cho biết ngay sau đó rằng DOJ đã gửi trát hầu tòa của bồi thẩm đoàn cho Fed và đe dọa truy tố hình sự liên quan đến lời khai của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng Sáu.

Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích Powell vì không cắt giảm lãi suất đủ nhanh, đặc biệt khi các cuộc thăm dò cho thấy sự ủng hộ đối với cách ông xử lý nền kinh tế đang giảm mạnh. Fed đã hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cả ba cuộc họp gần đây.

Mức lãi suất quỹ liên bang hiện nay dao động từ 3,50% đến 3,75%.

Lời khai của Powell vào tháng Sáu tập trung vào việc cải tạo đang diễn ra tại Fed, ước tính khoảng 2,5 tỷ USD.

“Mối đe dọa truy tố hình sự là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất về những gì phục vụ công chúng, thay vì theo sở thích của Tổng thống,” Powell nói trong tuyên bố ngày Chủ nhật.

“Vấn đề là liệu Fed có thể tiếp tục đặt lãi suất dựa trên bằng chứng và điều kiện kinh tế — hay chính sách tiền tệ sẽ bị chi phối bởi áp lực hoặc sự đe dọa chính trị,” ông bổ sung.

Nhiệm kỳ của Powell với tư cách là Chủ tịch sẽ kết thúc vào tháng Năm.

Quốc hội phải lấy lại quyền lực của mình
 

Khi Năm Mới bắt đầu và năm 2025 trở thành quá khứ, người Mỹ đang vô cùng bất mãn với chính phủ của họ. Các cuộc khảo sát do Tổ chức Gallup thực hiện cho thấy 39% người dân tin tưởng vào Tòa án Tối cao, 30% tin tưởng vào chức vụ tổng thống, và mức thấp nhất là Quốc hội với chỉ 26% sự ủng hộ. Cố Thượng Nghị sĩ John McCain (R-Ariz.) từng đùa rằng Quốc hội bị đánh giá thấp đến mức “chỉ còn lại nhân viên được trả lương và những người thân trong gia đình.”

Người Mỹ hoàn toàn đúng khi chỉ trích Quốc hội. Trong nhiều thập kỷ, Quốc hội đã sẵn sàng chuyển giao trách nhiệm của mình cho các tổng thống từ cả hai đảng. Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, các Dân biểu Cộng hòa đã đưa những tiền lệ đó lên mức cao mới, trao cho Trump những quyền lực phi thường.

Thượng Nghị sĩ Rand Paul (R-Ky.) đã chỉ trích các đồng nghiệp của mình vì bỏ mặc nhiệm vụ. “Có vị Cha Lập quốc nào từng tưởng tượng ra một Quốc hội không có tham vọng không?” ông hỏi, và thêm rằng, “Và lại sợ chính tổng thống của mình?”

Cố Chánh án Tòa án Tối cao Warren Burger từng viết rằng “áp lực nội tại trong mỗi nhánh quyền lực để vượt quá giới hạn quyền lực của mình, ngay cả nhằm đạt các mục tiêu đáng mong muốn, phải được kiềm chế.”

Nhưng Quốc hội lại không có sự kiềm chế nào như vậy. Sau khi Tổng thống Trump sử dụng quyền lực quân sự trái phép để chiếm quyền của nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro, Thượng Nghị sĩCory Booker (D-N.J.) đã tweet: “Hôm nay, nhiều nhà lãnh đạo sẽ đúng đắn lên án hành động phi pháp và bất công của Tổng thống Trump ở Venezuela, và tôi cũng tham gia cùng họ. Nhưng điều nổi bật và còn đáng trách hơn là Quốc hội tiếp tục từ bỏ nghĩa vụ hiến pháp của mình.”

Cố Đại diện Henry Reuss (D-Wis.) từng, theo một bài viết của American Heritage tháng 4/1970, so sánh việc mở rộng quyền lực tổng thống với khách hàng tại một quán bar ở thị trấn. Khi một nhân viên pha chế lo lắng hỏi chủ quán liệu khách có đủ khả năng chi trả, câu trả lời là có.

Mặc dù không uống rượu, Trump đã tận hưởng “thuốc bổ” do Quốc hội do Cộng hòa kiểm soát phục vụ. Trong một cuộc phỏng vấn với tôi, Đại diện Mary Gay Scanlon (D-Pa.) gọi Quốc hội khóa 119 là “vắng mặt.”

Bà nói rằng sự vắng mặt này bao gồm việc thiếu giám sát và việc chuyển quyền lực thụ động từ nhánh lập pháp sang nhánh hành pháp. Nó cũng bao gồm kỳ nghỉ kéo dài bắt đầu từ tháng 7, khi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (R-La.) giải tán Hạ viện thay vì thông qua việc gia hạn trợ cấp y tế hoặc tuyên thệ cho Đại diện Adelita Grijalva (D-Ariz.), người sẽ cung cấp chữ ký thứ 218 trên đơn kiến nghị mở hồ sơ Jeffrey Epstein.

Khi Quốc hội cuối cùng trở lại, Đại diện Jim McGovern (D-Mass.) trêu: “Tôi hầu như không nhận ra các bạn. Các bạn đi đâu mất rồi vậy?”

Năm 1978, nhà xã hội học chính trị Juan Linz giới thiệu khái niệm “những người Dân chủ bán trung thành, không tích cực tham gia hành vi độc tài nhưng che chở cho những người làm điều đó.” Mười hai năm sau, Linz mở rộng ý tưởng này, cảnh báo rằng hệ thống bầu cử thắng-thua hoàn toàn khiến chính trị trở thành trò chơi tổng bằng không.

Ngày nay, các Dân biểuCộng hòa chính là “những người Dân chủ bán trung thành” mà Linz từng lo sợ — họ che chở cho Trump đến mức, như Scanlon nói với tôi, “một số người thực sự là những kẻ hư vô chỉ muốn đốt phá mọi thứ” và để Trump xây dựng một tổng thống đế chế thay vào đó.

Sự sẵn sàng của các Dân biểuCộng hòa trong việc nhường quyền cho Trump xuất phát từ nỗi sợ. Năm 1992, Trump nói với Charlie Rose rằng ông thích “trả thù” và sẽ “xử lý bất cứ ai không trung thành.” Khi làm tổng thống, Trump đã đưa quan điểm đó lên mức cực đoan, khiến các Dân biểuCộng hòa phải thầm lặng bày tỏ bất đồng sau cánh cửa đóng kín của phòng họp Quốc hội. Đại diện Marjorie Taylor Greene (R-Ga.) là Dân biểuCộng hòa mới nhất rời văn phòng sau khi Trump gọi bà là “Marjorie kẻ phản bội Greene.” Con trai bà còn nhận được những lời đe dọa giết người sau tweet của Trump.

Không phải lúc nào cũng tệ như vậy. Scanlon nhớ lại “việc giám sát thực sự tốt” mà các ủy ban do Dân chủ kiểm soát thực hiện vào năm 2019, “đặc biệt là liên quan đến vấn đề nhập cư.”

Việc chọn Dân chủ năm 2026 để kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội sẽ không giải quyết được cuộc khủng hoảng hiến pháp của chúng ta. Dù Dân chủ sẽ vui vẻ nói không với Trump và thực hiện giám sát tích cực, cả hai chỉ là chiến lược ngắn hạn. Quá thường xuyên, những người tại nhiệm chỉ nghĩ đến cuộc bầu cử tiếp theo.

Để đưa Hiến pháp trở lại đúng như ý định của các người lập quốc, Quốc hội phải tái khẳng định lợi ích thể chế của mình. Nếu điều đó xảy ra, Quốc hội có cơ hội bắt đầu nghĩ lâu dài.

Điều đó có nghĩa là thông qua các đạo luật lấy lại quyền lực đã mất và giải quyết những vấn đề cấp bách nhất của quốc gia. Nếu không làm được, người Mỹ sẽ tiếp tục đánh giá thấp Quốc hội và cuộc khủng hoảng hiến pháp của chúng ta sẽ tiếp diễn.

Trưởng văn phòng FBI tại New York sẽ thay thế Bongino làm phó giám đốc

FBI xác nhận đã lựa chọn một nhân viên kỳ cựu để đảm nhiệm vị trí phó giám đốc sau khi Dan Bongino rời đi.

Christopher Raia, hiện là trưởng Văn phòng FBI tại New York, là lựa chọn truyền thống hơn cho vị trí thứ hai so với Bongino – một cựu cảnh sát và người dẫn podcast bảo thủ, chưa từng làm việc tại FBI.

Raia, người từng tham gia chỉ đạo phản ứng với vụ tấn công bằng xe tải chết người ở New Orleans vào Ngày đầu năm mới năm ngoái, được chọn để điều hành văn phòng New York vào tháng 4 sau khi đã từng giữ chức quan chức cấp cao về chống khủng bố tại trụ sở FBI.

Là một cựu sĩ quan Lực lượng Bảo vệ Bờ biển, Raia gia nhập FBI vào năm 2003 và trong suốt hai thập kỷ sự nghiệp, ông đã điều tra các vụ án bạo lực, ma túy và băng nhóm, cũng như giám sát các cuộc điều tra về chống khủng bố và an ninh quốc gia.

Khi đảm nhận vai trò này, Raia sẽ là phó giám đốc đồng thời, làm việc cùng Andrew Bailey, cựu tổng chưởng lý bang Missouri.

Bongino cũng thông báo vào thứ Hai rằng ông sẽ khởi động lại podcast và chương trình video của mình trên nền tảng streaming Rumble bắt đầu từ ngày 2 tháng 2.

Dave Matthews chỉ trích Trump, Noem, ICE “ghê tởm”

Ca nhạc sĩ nổi tiếng Dave Matthews đang chỉ trích Tổng thống Trump và “những con quái vật đang điều khiển mọi thứ hiện nay,” lên án các chiến thuật cưỡng chế nhập cư của chính quyền cũng như các hành động quân sự ở Venezuela.

“Tôi nghĩ về việc mình may mắn như thế nào trong cuộc sống ở mảnh đất này. Rồi tôi lại nghĩ làm thế nào để đền đáp, và cách tôi đền đáp mảnh đất này là qua thuế của tôi,” Matthews nói trong một video được đăng trên Instagram vào thứ Sáu vừa qua 09/1.

“Và họ có thể tăng thuế của tôi, theo tôi thì không vấn đề gì,” nam ca sĩ ca khúc Too Much, một công dân Mỹ nhập tịch sinh ra ở Nam Phi, tiếp tục. “Nhưng điều đó chỉ hợp lý nếu họ dùng thuế của tôi để xây cầu, bảo trì các công viên quốc gia, duy trì đường cao tốc và thư viện, nâng mức lương tối thiểu, trả lương cho y tá, cung cấp đại học miễn phí cho những ai không đủ khả năng, chăm sóc y tế miễn phí — những thứ hợp lý.”

“Tôi không muốn thuế của mình phải trả cho việc xâm lược các quốc gia khác dựa trên những lý do sai trái, bắt cóc tổng thống để cướp tài nguyên thiên nhiên của họ, và đe dọa làm điều đó với nhiều nước khác, tự cho rằng các quốc gia có chủ quyền thuộc về chúng ta hay chúng ta được nợ cái gì đó,” Matthews, 59 tuổi, nói.

“‘Chúng ta là cường quốc, nên vì vậy chúng ta xứng đáng có được bất cứ thứ gì chúng ta muốn,’” nam nhạc sĩ nói với giọng chế nhạo. “Chúa ơi, quyền thế và sự ghê tởm đến mức nào cơ chứ?”

“Nó thật kinh tởm. Nó quá thiếu sáng tạo. Nó quá nhỏ nhen. Tôi không muốn thuế của mình trả cho điều đó,” ông nói.

Những bình luận của Matthews xuất hiện sau khi Trump mô tả một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào thủ đô Caracas của Venezuela hồi đầu tháng này, trong đó lực lượng Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông, Cilia Flores.

Matthews cũng chỉ trích các nhân viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) sau khi một sĩ quan của cơ quan này bắn chết một phụ nữ ở Minneapolis.

“Tôi không muốn thuế của mình phải trả cho ICE để các tên côn đồ ẩn mặt đi lang thang trên đường phố, gieo rắc nỗi kinh hoàng cho cộng đồng và phá vỡ các gia đình,” Matthews nói.

“Chúng ta nên chăm sóc lẫn nhau. Chúng ta nên quan tâm đến nhau. Chúng ta nên giúp đỡ người vô gia cư. Chúng ta không nên quật người xuống đất,” ông nói, trước khi nhắc đến cái chết của Renee Good, người mẹ 37 tuổi bị một sĩ quan ICE giết vào Thứ Tư 07/1 tuần trước.

Vụ nổ súng, được ghi lại trong nhiều video, đã gây ra làn sóng biểu tình trên toàn quốc. Trump và các quan chức chính quyền đã bảo vệ sĩ quan ICE, nói rằng ông ta hành động để tự vệ, trong khi các nhà phê bình cho rằng Good đang cố gắng lái xe bỏ đi khi bị bắn.

“Dù chính quyền này muốn bán cho chúng ta câu chuyện gì, chúng ta có thể xem video. Có lẽ, nếu họ cho bạn xem một video, tua chậm và chỉ bạn xem chỗ cần nhìn, bạn có thể nghĩ là có cơ hội rằng tay súng cảm thấy bị đe dọa,” Matthews nói.

“Nhưng từ hầu hết các góc nhìn, gần hay xa, có vẻ như cô ấy đang cố gắng chạy trốn và anh ta bắn cô ấy ba lần vào đầu — giết người lạnh lùng,” ông nói.

“Chính quyền này, những người đang cố nói với chúng ta đừng tin vào mắt mình, thật kinh hoàng.”

Matthews nêu tên Trump, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, Phó Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc FBI Kash Patel và Tổng Chưởng lý Pam Bondi, nói: “Tất cả họ — đều là những người vô cùng, vô cùng dối trá. Chỉ là những kẻ hèn nhát, đáng xấu hổ và dối trá.”

“Đ** chúng nó,” ông nói thêm. “Chúng thật ghê tởm.”

“Đ** ICE,” Matthews nói.

“Nếu ngôn ngữ đó làm bạn khó chịu, thôi nào. “Đ** chúng nó” dịch nôm na là “Địt chúng nó”. Các bạn đã từng nghe rồi. Tôi hy vọng các bạn hiểu trái tim tôi đang ở đâu,” tay guitar nói.

“Tôi không thích những con quái vật đang điều khiển mọi thứ lúc này. Chúng là những con quái vật tham lam, vô ơn,” ông nói.

“Tôi muốn tất cả họ bị nhốt trong những căn phòng không cửa sổ. Những người kinh khủng. Nhìn vào sự thật: Họ thật đáng sợ. Họ thật đáng xấu hổ.”

Bày tỏ lời chia buồn với người thân của Good, Matthews nói với gần 850.000 người theo dõi trên Instagram: “Tôi hy vọng tất cả các bạn đang có một năm tốt đẹp cho đến nay, rằng các bạn chăm sóc lẫn nhau và yêu thương lẫn nhau.

“Xin lỗi nếu tôi hơi u ám, nhưng đây là thời điểm u ám.”

HẠNH DƯƠNG

Tổng hợp.