Thống đốc California Gavin Newsom (Đảng Dân chủ) đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại một số quận phía nam vào thứ Tư, khi một cơn bão mùa đông mạnh quét qua tiểu bang.
Thống đốc Newsom đã ban hành tuyên bố này tại các hạt Los Angeles, Orange, Riverside, San Bernardino, San Diego và Shasta, mở khóa thêm các nguồn lực và hỗ trợ của tiểu bang để giúp ứng phó với tình trạng khẩn cấp.
Ông cảnh báo rằng một loạt các dòng sông khí quyển đã mang theo mưa lớn và gió mạnh đến những vùng đất vốn đã bão hòa, làm tăng nguy cơ lũ lụt, sạt lở đất, dòng chảy bùn và mực nước các con suối và sông dâng cao nhanh chóng.
Thống đốc cho biết các khu vực ở Nam California bị tàn phá trong các vụ cháy rừng lớn hồi đầu năm nay đang có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất và mảnh vỡ bay.
“California đang hành động sớm và quyết đoán để làm tất cả những gì có thể nhằm ngăn chặn các cơn bão mùa đông nguy hiểm. Tiểu bang đã chuẩn bị sẵn các nguồn lực, kích hoạt các cơ quan khẩn cấp và chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với các đối tác địa phương để bảo vệ cộng đồng và giữ an toàn cho người dân California”, ông Newsom cho biết trong một tuyên bố.
Theo hãng tin AP , các khu vực bị ảnh hưởng bởi các vụ cháy rừng năm nay đã được cảnh báo sơ tán. Quan chức thành phố Los Angeles hôm thứ Ba cho biết họ đã ban hành khoảng 380 lệnh sơ tán cho các hộ gia đình được đánh giá là đặc biệt dễ bị tổn thương.
Sở Xe cơ giới California (DMV) đang đối mặt với vụ kiện tập thể đại diện cho gần 20.000 tài xế xe tải là người nhập cư, sau khi tiểu bang thông báo kế hoạch thu hồi các giấy phép lái xe thương mại (CDL) của họ.
Đơn kiện được nộp hôm thứ Ba bởi Asian Law Caucus, Sikh Coalition và hãng luật Weil, Gotshal & Manges LLP, yêu cầu tòa án ngăn DMV tiến hành hủy giấy phép – điều mà phía nguyên đơn cảnh báo có thể dẫn đến “một làn sóng đình trệ lao động quy mô lớn” kể từ ngày 5/1/2026.
Trong thông cáo chung, Asian Law Caucus và Sikh Coalition cho biết đơn kiện “đại diện cho Phong trào Jakara cùng năm tài xế thương mại bị tước quyền làm việc và sinh kế.” Theo tường thuật của San Francisco Chronicle và KQED, giới chức California từng cam kết sẽ bắt đầu cấp lại giấy phép gây tranh cãi vào ngày 17/12, nhưng đến nay vẫn chưa có quy trình cụ thể hay bất kỳ trường hợp cấp đổi nào diễn ra.
DMV BÁO LỖI – GẦN 20.000 GIẤY PHÉP BỊ HỦY
Theo đơn kiện, vào ngày 6/11, DMV California gửi thông báo đến 17.299 tài xế và chủ doanh nghiệp nhập cư, cho biết CDL của họ sẽ bị hủy vào ngày 5/1/2026 do lỗi liên quan đến thời hạn hết hạn trên giấy phép. Tháng 12, thêm khoảng 2.700 người nhận được thư tương tự – với thời điểm hủy dự kiến vào giữa tháng 2.
Đơn kiện lập luận rằng DMV theo luật buộc phải đặt thời hạn hết hạn của CDL trùng với thời hạn của giấy phép làm việc hoặc giấy tờ cư trú hợp pháp của tài xế. Tuy nhiên, những thư thông báo “đã vi phạm quy trình của tiểu bang, khi lẽ ra cơ quan có trách nhiệm hủy giấy phép theo hướng không gây thiệt hại, hoặc điều chỉnh thời hạn cho phù hợp.”
“Toàn bộ 19.999 tài xế đều bị thu hồi CDL mà không được tạo cơ hội điều chỉnh hay phản đối,” đơn kiện nêu.
TÁC ĐỘNG RỘNG KHẮP – LO ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG
Đơn kiện nhấn mạnh nhóm tài xế bị ảnh hưởng nắm giữ vai trò thiết yếu trong nền kinh tế:
“Họ vận chuyển thực phẩm, đưa trẻ đến trường, giao hàng hóa sản xuất – là mắt xích sống còn của sinh hoạt cộng đồng. Việc mất khả năng làm việc không chỉ đe dọa sinh kế cá nhân, mà còn gây bất ổn chuỗi cung ứng và dịch vụ mà công chúng phụ thuộc mỗi ngày.”
MÂU THUẪN GIỮA LIÊN BANG – CALIFORNIA
Người dân đi bộ dưới trời mưa tại Sở Giao thông Vận tải Arleta ở Arleta vào thứ Năm, ngày 20 tháng 11 năm 2025. (Hans Gutknecht/MediaNews Group/The Los Angeles Daily News via Getty Images)
Tháng 11, sau quá trình tranh cãi gay gắt, Bộ Giao thông liên bang (DOT) tuyên bố California chuẩn bị thu hồi 17.000 CDL dành cho người không cư trú. Văn phòng Thống đốc Gavin Newsom phản bác, nói rằng bang không “thừa nhận đã cấp giấy phép trái phép.” Tuy nhiên, theo nội dung đơn kiện, số người nhận thông báo thực tế vượt quá con số mà DOT đưa ra.
Một số trường hợp nguyên đơn được dẫn chứng: – Một tài xế có tên giả John Doe 4 nhận thư hủy dù CDL của anh hết hạn đúng theo giấy phép làm việc hợp lệ. – Một thành viên Phong trào Jakara khi đến DMV hỏi thủ tục thì bị “ép giao nộp giấy phép,” vì lo ngại bằng lái cá nhân cũng đã bị treo hiệu lực.
Đơn kiện cũng chỉ ra DMV “không giải thích cách xác định danh sách 19.999 giấy phép bị xem là vi phạm.”
California đang tiến hành thu hồi 17.000 giấy phép lái xe thương mại sau áp lực từ chính quyền Trump. (Fred Greaves/Reuters; Rachel Wisniewski/Reuters)
YÊU CẦU TỪ PHÍA NGUYÊN ĐƠN
Các tổ chức đứng đơn kiện yêu cầu tòa ban hành lệnh buộc DMV:
đảm bảo người khởi kiện và toàn bộ đối tượng thuộc nhóm kiện tập thể được cấp lại CDL chính xác,
không gây gián đoạn quyền lái xe và công việc,
hoặc ban hành lệnh khẩn cấp / lệnh cấm vĩnh viễn chặn DMV thu hồi giấy phép trước khi có giải pháp thay thế.
Ảnh chụp từ trên cao cho thấy các xe tải đang di chuyển trên đường cao tốc liên bang I-80 vào ngày 14 tháng 11 năm 2025 tại Albany, California. (Justin Sullivan/Getty Images)
BỐI CẢNH CHÍNH TRỊ – CHIẾN DỊCH SIẾT DI CƯ CỦA CHÍNH QUYỀN TRUMP
Động thái siết chặt CDL nằm trong chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Trump, sau loạt vụ tai nạn chết người liên quan đến tài xế nhập cư không cư trú.
Cho đến thời điểm công bố bài báo, DMV California và văn phòng Thống đốc Newsom chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Cựu Tổng thống Joe Biden đăng ảnh gia đình trên mạng xã hội đêm Giáng sinh, nhưng bức hình nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán khi ông xuất hiện một cách “mờ nhạt” ở phía sau, trong khi con trai Hunter Biden chiếm vị trí nổi bật trước ống kính.
Trong ảnh, nhiều thành viên gia đình Biden đứng trước cây thông Giáng sinh được trang hoàng lộng lẫy. Hunter Biden ở vị trí tiền cảnh, ngay phía trước — trong khi cựu Đệ nhất phu nhân Jill Biden đứng che chắn phần lớn khuôn mặt của ông Joe Biden. Các thành viên còn lại đều được ghi hình đầy đủ, rõ nét.
Kèm theo bài đăng trên X, ông Biden viết: “Chúc một đêm Giáng sinh an lành và tràn đầy niềm vui.”
Bài viết không đề cập đến cách chụp và bố cục khung hình. Phía đại diện ông Biden cũng chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Sau khi được đăng tải, bức ảnh lan truyền nhanh chóng. Nhiều người dùng mạng xã hội bình luận về vị trí đứng của ông Biden:
Một người đăng ảnh cận cảnh phần mặt của ông và viết: “Tôi phải tìm khá lâu mới thấy ông đấy, anh bạn.”
Người khác bình luận: “Tôi nghĩ thật thiếu tôn trọng khi để bậc cao niên nhất đứng ở tận phía sau trong ảnh gia đình đưa lên mạng xã hội của một cựu tổng thống.”
Có người còn ví bức ảnh như trò chơi “Where’s Waldo?”, hỏi: “Ông Joe đâu rồi?”
Một người khác thắc mắc: “Tại sao ông lại đứng sau, bị bà Jill che mất?”
Nhiều bình luận khác nhắm vào sự xuất hiện nổi bật của Hunter Biden, thậm chí kèm ảnh chế hoặc lời châm biếm — như ghép Hunter bán khỏa thân hoặc thêm “vệt trắng” dưới mũi. Một người viết: “Chúc ông và cả gia đình — đặc biệt là cậu con trai — một Giáng sinh trắng.”
Tuy nhiên, không phải mọi bình luận đều mang tính mỉa mai. Một số người gửi lời chúc thiện chí:
“Chúc ông và gia đình một Giáng sinh bình an và tràn đầy niềm vui. Sức mạnh và tình yêu của ông truyền cảm hứng cho chúng tôi.”
“Hy vọng tinh thần Giáng sinh sẽ kéo dài sang năm mới, giúp hàn gắn những chia rẽ. Tấm ảnh khiến tôi nhớ về những thời khắc giản dị.”
Nhiều người khác cũng bày tỏ lời chúc tương tự: “Giáng sinh vui vẻ đến gia đình Biden!”
Danh hài Jimmy Kimmel hôm thứ Năm đã gửi đến khán giả Anh một “Thông điệp Giáng sinh thay thế”, tuyên bố rằng “chủ nghĩa bạo quyền đang phất lên” tại Hoa Kỳ, đồng thời nhắm mũi nhọn chỉ trích vào Tổng thống Donald Trump.
Bài phát biểu được ghi hình và phát sóng trên kênh Channel 4 – một phần của truyền thống từ năm 1993, theo đó một nhân vật đương đại, thường gây tranh cãi, sẽ gửi thông điệp Giáng sinh theo phong cách giống như quân vương.
Kimmel mở đầu rằng ông “không biết nhiều về những gì đang diễn ra tại Vương quốc Anh”, nhưng “tôi biết rất rõ chuyện bên này, và tôi có thể nói rằng xét từ góc độ chủ nghĩa phát xít, đây là một năm thực sự tuyệt vời. Chủ nghĩa bạo quyền đang phất lên tại đây.”
“Có thể các bạn đã đọc trên những tờ báo đầy sắc màu của mình rằng tổng thống đất nước tôi muốn bịt miệng tôi vì tôi không tôn sùng ông ta theo đúng cách ông ta muốn được tôn sùng. Chính phủ Hoa Kỳ đã đe dọa tôi và công ty nơi tôi làm việc, và đột nhiên chương trình bị cắt sóng. Nhưng rồi, bạn biết điều gì xảy ra không? Một phép màu Giáng sinh đã xuất hiện,” ông nói, đồng thời thừa nhận “phép màu” ấy thực chất diễn ra vào tháng Chín.
Đài ABC đã tạm dừng phát sóng chương trình của Kimmel trong tháng 9 sau những bình luận của ông liên quan đến vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk. Ông Trump đã tấn công gay gắt Kimmel vì phát biểu này, và Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) Brendan Carr lập luận rằng đài truyền hình và hệ thống phân phối cần có biện pháp đối với ông.
Kimmel quay lại lên sóng sau khoảng một tuần.
Trong thông điệp hôm thứ Năm, ông ca ngợi những người đã đứng lên ủng hộ, “bảo vệ quyền tự do ngôn luận.”
“Chúng tôi đã thắng, tổng thống thua, và giờ tôi lại lên sóng mỗi đêm, trao tặng cho chính trị gia quyền lực nhất thế giới một bài ‘mắng mỏ’ xứng đáng,” Kimmel tiếp tục.
Tổng thống Trump đến nay vẫn duy trì cuộc khẩu chiến với danh hài, và Kimmel tiếp tục chỉ trích ông trong chương trình đêm muộn của mình — điều này cũng được đưa vào thông điệp Giáng sinh.
“Thật hài hước. Người Mỹ chúng tôi tự hào vì không có vua. Đó gần như là lý do chúng tôi rời đi. Đầu năm nay, hàng chục triệu người chúng tôi đã xuống đường trong những cuộc biểu tình mang tên ‘Không có vua’. Các bạn bên đó cũng có vài cuộc như thế. Và xin nói rõ, chúng tôi không có vấn đề với vị vua của các bạn,” Kimmel nói đùa.
“Tôi có ý này – tôi không biết các bạn có biết không, nhưng con trai của ông ấy đang sống ở đây. Chúng tôi chỉ… hay nói đúng hơn, một số chúng tôi chỉ có vấn đề với một người tự nghĩ mình là vua của chúng tôi. Ngay lúc này ở Mỹ, chúng tôi cả theo nghĩa bóng lẫn nghĩa đen đang phá bỏ các trụ cột dân chủ – từ báo chí tự do, khoa học, y tế, độc lập tư pháp cho đến tòa Bạch Ốc – ngay chính tòa nhà ấy.”
“Chúng tôi đang ở trong một mớ hỗn độn. Và chúng tôi biết điều đó cũng đang tác động đến các bạn. Tôi chỉ muốn nói… xin lỗi,” ông kết thúc. “Và chúng tôi muốn các bạn biết – ít nhất, tôi muốn các bạn biết – rằng không phải ai ở đây cũng giống ông ta.”
Tổng thống Donald Trump đã công kích các đối thủ chính trị, gọi họ là “lũ Cực Tả thối nát” trong thông điệp Giáng sinh, đồng thời khoe khoang những thành quả mà ông cho là nổi bật của chính quyền trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai.
“Giáng sinh vui vẻ đến tất cả, kể cả lũ Cực Tả thối nát đang dốc sức phá hoại đất nước chúng ta nhưng lại thất bại thảm hại,” ông Trump viết trên nền tảng X vào thứ Tư.
Ông tiếp tục: “Chúng ta không còn Biên giới mở, đàn ông thi đấu trong thể thao nữ, hay ‘chuyển giới cho tất cả mọi người,’ hoặc lực lượng thực thi pháp luật yếu kém. Thay vào đó, chúng ta đang có thị trường chứng khoán lập kỷ lục cùng các tài khoản 401(k), tỷ lệ tội phạm thấp nhất trong nhiều thập niên, không có lạm phát, và hôm qua, GDP đạt 4,3%, cao hơn dự báo 2 điểm. Thuế quan đã mang lại cho chúng ta hàng nghìn tỷ đô la tăng trưởng và thịnh vượng, cùng nền an ninh quốc gia mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.”
“Chúng ta lại được thế giới tôn trọng, có lẽ chưa bao giờ như vậy. Xin Thượng đế phù hộ nước Mỹ!!!” ông kết luận.
Theo báo cáo mới nhất, nền kinh tế tăng trưởng 4,3% trong quý III, vượt xa kỳ vọng của giới phân tích. Lạm phát hạ nhiệt đôi chút trong tháng 11, với mức tăng giá hằng năm ở mức 2,7% – vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang.
Vấn đề biên giới cũng là lĩnh vực nổi bật trong năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai, khi số vụ bắt giữ giảm mạnh. Tuy nhiên, các cuộc bố ráp trên diện rộng của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) lại gây tranh cãi dữ dội.
Những năm gần đây, Tổng thống Trump đã tạo thành thông lệ đăng thông điệp Giáng sinh mang tính công kích đối thủ. Năm ngoái, ông dùng bài đăng Giáng sinh để gửi thông điệp “HÃY XUỐNG ĐỊA NGỤC” đến 37 người được chính quyền Biden ân xá án tử, viết: “Tôi từ chối chúc Giáng sinh vui vẻ cho những ‘linh hồn’ may mắn ấy.”
Một năm trước đó, ông cũng kêu gọi những người mà ông cho là “đang tìm cách hủy hoại đất nước” hãy “thối rữa dưới địa ngục.”
Giáo hoàng Leo XIV – vị Giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Hoa Kỳ – hôm thứ Năm đã gửi thông điệp Giáng sinh đầu tiên kể từ khi đăng quang, cầu nguyện cho hòa bình trước chiến tranh và cho thế giới thoát khỏi khốn khó kinh tế.
Khoảng 26.000 người đã tập trung lắng nghe bài diễn văn “Urbi et Orbi” truyền thống của ngài từ ban công Trung tâm của Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô.
“Nếu con người thực sự bước vào nỗi đau của tha nhân và đứng về phía những người yếu đuối, bị áp bức, thế giới sẽ đổi thay,” Đức Thánh Cha nói, theo ABC News.
Giáo hoàng Leo XIV dành trọng tâm cho tình cảnh bấp bênh của hàng ngàn người tại Sudan, Nam Sudan, Mali, Burkina Faso và Congo. Ngài kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay kiến tạo “công lý, hòa bình và ổn định” cho Liban, các vùng lãnh thổ Palestine, Israel và Syria, đồng thời dâng lời cầu nguyện cho “dân tộc Ukraine đang chìm trong đau khổ.”
“Chỉ khi những độc thoại của chúng ta bị ngắt quãng và – nhờ biết lắng nghe – chúng ta quỳ xuống trước nhân tính của nhau, khi đó hòa bình mới có thể đến,” Giáo hoàng nói, trích ABC.
Trong các tháng gần đây, Đức Thánh Cha ngày càng lên tiếng mạnh mẽ về tình cảnh của người di dân, giới trẻ và các gia đình bị chiến tranh xâu xé.
“Chúa Giêsu đã mang lấy sự mong manh của nhân loại, đồng thân phận với từng người chúng ta: với những ai mất sạch tất cả, như cư dân Gaza; với những ai đói nghèo,” ngài nói, theo Axios.
“Với người dân Yemen; với những ai rời bỏ quê hương để tìm tương lai nơi khác, như các đoàn người tị nạn vượt Địa Trung Hải hay băng qua châu Mỹ,” ngài nói tiếp.
Giáo hoàng Leo XIV nhấn mạnh: “Với những ai mất việc hay đang kiếm tìm sinh kế, như bao bạn trẻ vất vả tìm việc làm; với những người bị bóc lột, như nhiều lao động bị trả lương rẻ mạt; với những người đang trong lao tù, thường phải sống trong điều kiện vô nhân đạo.”
Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro hôm thứ Năm đã tuyên bố ủng hộ con trai – Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro – ra tranh cử tổng thống năm 2026, từ giường bệnh tại Brasília sau ca điều trị thoát vị.
“Với cam kết không để ý chí của nhân dân bị bịt lấp, tôi quyết định đề cử Flavio Bolsonaro làm ứng viên tổng thống tiền nhiệm cho năm 2026,” Jair Bolsonaro viết trong lá thư được Flavio đọc trước bệnh viện, theo Reuters.
Flavio Bolsonaro – hiện là thượng nghị sĩ – dự kiến sẽ đối đầu với đương kim Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva vào tháng 10.
Jair Bolsonaro – thường được mệnh danh là “Trump vùng Nhiệt đới” – đã bị kết án hình sự vì âm mưu đảo chính nhằm lật đổ ông Lula da Silva sau cuộc bầu cử 2022, và đang thụ án 27 năm tù. Ông bắt đầu thi hành án từ tháng 11, trong khi gia đình đã tìm đến Tổng thống Trump để kêu gọi can thiệp.
Bác sĩ Claudio Birolini cho biết ca phẫu thuật thoát vị hôm thứ Năm diễn ra thuận lợi, song cựu tổng thống dự kiến phải lưu viện từ năm đến bảy ngày, theo Reuters.
Trong thông cáo, đội ngũ y tế cho hay ông Bolsonaro “sẽ tiếp tục được chăm sóc hậu phẫu, bao gồm kiểm soát đau, vật lý trị liệu và ngừa huyết khối tĩnh mạch,” theo AP.
Cựu tổng thống Brazil từng trải qua nhiều cuộc phẫu thuật sau khi bị đâm trong một cuộc vận động tranh cử năm 2018.
TikTok cho biết đã gỡ bỏ một mẫu dây chuyền có biểu tượng swastika được rao bán trong TikTok Shop, sau khi người dùng phản ánh việc món đồ xuất hiện trên bảng gợi ý ngay những ngày sau lễ Hanukkah.
Sản phẩm – được mô tả là “mặt dây chuyền thép titan phong cách hiphop” – nhanh chóng gây phẫn nộ khi nhiều người chất vấn vì sao một biểu tượng gắn liền với Đức Quốc xã lại được bày bán trên nền tảng. Mặt dây chuyền bạc, giá khoảng 8 USD, được người bán miêu tả là “biểu tượng swastika đơn giản… phù hợp cho cả nam và nữ, hợp thời và mang tính dòng ngách.”
Tính đến lễ Giáng sinh, sản phẩm này đã biến mất khỏi TikTok Shop. Tuy vậy, gian hàng của người bán vẫn hoạt động, tiếp tục rao các mẫu dây chuyền khác – như mặt thẻ bài Tarot, mặt thánh Michael, và một dây chuyền in khẩu hiệu “Bring Them Home–Now!” bằng tiếng Anh cùng dòng chữ bằng tiếng Hebrew: “Trái tim chúng ta bị cầm tù tại Gaza,” thể hiện sự ủng hộ con tin Israel bị Hamas bắt giữ ngày 7/10/2023.
TikTok xác nhận đã lập tức gỡ bỏ sản phẩm ngay khi được thông báo, song không cho biết liệu có thêm biện pháp nào đối với người bán – tài khoản Twoosome – hay không.
Theo quy định nội dung của TikTok Shop, nền tảng cấm quảng bá “ngôn từ thô tục hoặc xúc phạm, bao gồm ngôn luận thù ghét, kỳ thị, hoặc mang tính phân biệt,” và cấm các tư tưởng, biểu tượng cổ súy hận thù.
Tổ chức vận động Jewish on Campus lên án mạnh mẽ sản phẩm này trên mạng xã hội: “Khi một biểu tượng gắn với chủ nghĩa bài Do Thái và thượng đẳng da trắng được thương mại hóa trên nền tảng lớn, cộng đồng Do Thái cảm nhận sự sốc và lo sợ. Swastika không chỉ là vết nhơ của quá khứ – nó tiếp tục được sử dụng chống lại chúng ta ngày nay. Điều đó thật đáng sợ và không thể chấp nhận.”
Tính đến thứ Năm, Twoosome đạt 4,4/5 sao trên TikTok Shop, đã bán hơn 5.000 sản phẩm và có hơn 600 khách quay lại. Thông tin gian hàng ghi rằng thương hiệu được vận hành bởi Shanwei Chengcheng Technology Trading Co., nhưng NBC News không tìm thấy doanh nghiệp nào trùng tên. NBC cũng tìm cách liên hệ qua TikTok Shop nhưng nhận được thông báo lỗi “không thể gửi tin nhắn do tài khoản hoặc nội dung không phù hợp với hướng dẫn.”
Những tranh cãi tương tự từng xảy ra với nhiều nền tảng thương mại điện tử khác. Năm 2020, hãng thời trang nhanh Shein từng gỡ bỏ một mẫu dây chuyền swastika giá 2,50 USD sau khi bị phản ứng dữ dội. Khi đó, Shein nói với New York Post rằng sản phẩm không mang biểu tượng Nazi, mà là “biểu tượng swastika Phật giáo – biểu trưng tâm linh và may mắn hơn một thiên niên kỷ.” “Shein giải thích: Swastika của Đức Quốc xã có thiết kế khác – xoay theo chiều kim đồng hồ và nghiêng một góc. Nhưng vì hai biểu tượng dễ gây nhầm lẫn và một trong số đó có tính xúc phạm cao, chúng tôi đã gỡ sản phẩm.”
Theo Fox News, trước khi bị gỡ khỏi TikTok Shop, mô tả sản phẩm đã được đổi từ “biểu tượng swastika” sang “biểu tượng manji Phật giáo.”
Trước khi bị Đức Quốc xã chiếm dụng vào thập niên 1920, swastika vốn mang tên gọi gốc Sanskrit “svastika,” nghĩa là “may mắn” hoặc “bình an,” theo Bách khoa toàn thư Holocaust của Bảo tàng Tưởng niệm Holocaust Hoa Kỳ. Biểu tượng hình móc (hooked cross) này từng xuất hiện tại khu vực Á-Âu cách đây khoảng 7.000 năm, có thể tượng trưng cho chuyển động của mặt trời qua bầu trời, và đến nay vẫn là biểu tượng thiêng liêng trong Ấn Độ giáo, Phật giáo, Kỳ Na giáo và Odin giáo.
NBC News cho biết không thể xác minh độc lập liệu người bán đã chủ động thay mô tả trước thời điểm sản phẩm bị gỡ.
Sau một vụ xả súng gây chết người, chính quyền Trump đã đóng băng chương trình thị thực cho người Afghanistan – điều mà chính các nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội từng nhiều năm thúc đẩy. Lúc này, G.O.P. gần như không lên tiếng phản đối.
Năm 2021, khi Kabul thất thủ trước Taliban sau cuộc rút quân hỗn loạn của Hoa Kỳ, Đảng Cộng hòa tại Quốc hội là một trong những lực lượng mạnh mẽ nhất ở Washington kêu gọi mở cửa chào đón những người Afghanistan từng hỗ trợ quân đội Hoa Kỳ trong gần hai thập niên chiến tranh.
Từ đó đến nay, các nghị sĩ Cộng hòa liên tục thúc ép mở rộng chương trình thị thực đặc biệt cho đồng minh Afghanistan – gửi thư cho chính quyền, chất vấn trong điều trần, tổ chức họp báo trước Điện Capitol – đòi tăng thêm hạn mức.
Nhưng sau khi Rahmanullah Lakanwal – một người Afghanistan từng tham gia lực lượng bán quân sự phối hợp với Mỹ và được quân đội Hoa Kỳ di tản năm 2021 – bị cáo buộc nổ súng vào hai thành viên Vệ binh Quốc gia ở Washington ngay trước Lễ Tạ Ơn, khiến một người thiệt mạng và một người bị thương nặng, cục diện chính trị đảo chiều.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ “phải xem xét lại từng người Afghanistan đã vào Mỹ dưới thời Biden” – và dù Lakanwal không nhập cảnh theo diện Thị thực Di dân Đặc biệt (S.I.V.), chính quyền Trump vẫn đình chỉ chương trình này – đóng lại con đường hợp pháp cuối cùng để người Afghanistan xin vào Mỹ.
Cộng hòa – từ tiếng nói tiên phong thành sự im lặng
Những nghị sĩ từng dẫn đầu nỗ lực hỗ trợ người Afghanistan nay dường như chấp nhận thực tế chương trình coi như “chết lâm sàng”.
“Chính trị mà nói thì chưa hoàn toàn chết, nhưng đã bị tổn thương nặng nề,” Dân biểu Michael McCaul (Texas), Cộng hòa, nhận định. “Thật đáng tiếc – họ từng chiến đấu bên cạnh lực lượng của chúng ta. Họ cũng là cựu chiến binh.”
Cho đến nay, Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát không có động thái giám sát quyết định đình chỉ hay tìm cách buộc chính quyền nối lại việc cấp thị thực.
Dân biểu Michael McCaul, đảng Cộng hòa đến từ Texas, phát biểu tại Điện Capitol hồi đầu tháng này.Tín dụng…Eric Lee viết cho tờ The New York Times
Từ năm 2021, Hoa Kỳ đã cho hơn 190.000 người Afghanistan định cư. Một phần theo diện S.I.V., phần còn lại theo cơ chế tạm cư để chờ xin quy chế thường trú hoặc tị nạn.
Trước vụ xả súng, một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng kêu gọi cấp thêm 20.000 thị thực, khẳng định chương trình có “khâu thẩm tra nghiêm ngặt” và là “con đường sinh tử” cho những người Afghanistan có nguy cơ bị trả thù vì từng hỗ trợ Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, vụ nổ súng đã phá vỡ sự đồng thuận đó.
“Những gì đã xảy ra khiến mọi thứ thay đổi,” Dân biểu Lloyd K. Smucker (Pennsylvania) – người từng ủng hộ tăng hạn mức thị thực – nói. “Tôi sẽ để tổng thống quyết định điều gì đúng.”
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (South Carolina) nói “sau chuyện này, chúng ta phải xem xét lại tất cả.”
Thượng nghị sĩ Susan Collins (Maine), Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi, thừa nhận việc cần thẩm tra kỹ hơn, nhưng nhấn mạnh “còn rất nhiều người Afghanistan đã hỗ trợ vô giá trong việc bảo vệ an toàn cho quân đội chúng ta.”
Đảng Dân chủ chỉ trích: “Họ không dám làm trái ý Trump”
Các sĩ quan cảnh sát tại hiện trường vụ hai thành viên Lực lượng Vệ binh Quốc gia bị bắn ở Washington, DC, tháng trước.Tín dụng…Eric Lee viết cho tờ The New York Times
Một số nghị sĩ Dân chủ lên tiếng gay gắt hơn. Dân biểu Seth Moulton (Massachusetts) – người từng bí mật bay đến Kabul năm 2021 để chứng kiến việc di tản – cho rằng phía Cộng hòa không còn muốn bàn giải pháp.
“Họ kết thúc mọi cuộc trao đổi rồi,” ông nói. “Họ sẽ không làm điều gì trái ý Trump – và họ không quan tâm nếu những đồng minh Afghanistan của chúng ta chết vì thế.”
Nhiều nghị sĩ Cộng hòa trước đó đã lên án chương trình “parole thời Biden” – cho phép hàng chục nghìn người Afghanistan ở lại Mỹ trong hai năm khi chờ xin định cư hợp pháp. Lakanwal nhập cảnh theo diện tạm trú này và được cấp quy chế tị nạn hồi tháng Tư.
Một số nhân vật chủ trương cứng rắn về di trú kêu gọi rà soát lại toàn bộ người Afghanistan đã nhập cảnh, thậm chí cân nhắc trục xuất.
Tuy nhiên, ngay chính Đảng Cộng hòa cũng thừa nhận S.I.V. vốn có quy trình kiểm tra lý lịch nghiêm ngặt: tra soát hồ sơ, sinh trắc học, phỏng vấn, thư giới thiệu của sĩ quan quân sự hoặc ngoại giao cấp cao.
Vấn đề khác: Hỗ trợ tái hòa nhập bị bỏ quên
Ông McCaul cho rằng vụ nổ súng là ví dụ mới nhất về việc chính phủ Mỹ thất bại trong hỗ trợ phục hồi tinh thần cho cựu chiến binh – kể cả với Lakanwal, người đã có dấu hiệu trầm cảm và bất ổn từ năm 2023.
“Chúng ta từng chứng kiến cựu binh gây thảm kịch như Tim McVeigh hay Lee Harvey Oswald,” ông nói. “Nhưng chúng ta không kết tội cả cộng đồng. Còn hiện tại, cách xử lý đang biến mọi người Afghanistan thành khủng bố. Và điều đó không đúng.”
Thượng nghị sĩ Markwayne Mullin (Oklahoma) – từng cố gắng vào Afghanistan trong giai đoạn di tản – cáo buộc chính quyền Biden “ném” người Afghanistan vào nước Mỹ mà không chuẩn bị đủ chương trình hỗ trợ.
Theo ông, cần “tạm dừng cấp thị thực cho đến khi chính phủ kiểm soát được, nắm thông tin đầy đủ về những người theo diện S.I.V. và đảm bảo họ đang ở trạng thái ổn định.”
Vai trò bị lãng quên của Quốc hội
Dân biểu Jason Crow (Colorado), một trong những người từng hợp tác với Cộng hòa năm 2021 để thúc đẩy chương trình tái định cư, nói rằng Đảng Cộng hòa giờ quá lo sợ phản ứng chính trị nên không dám thách thức quyết định của Trump.
“Có những người Mỹ còn sống nhờ người Afghanistan đã đứng ra bảo vệ họ,” ông nói. Ông nhấn mạnh Quốc hội có vai trò “kiểm soát quyền lực tổng thống – bất kể tổng thống thuộc đảng nào.”
